Orthopedagogische
handelingsplanning
, Hoofdstuk 1: methodisch
handelen
1 Wat is methodisch handelen
“ handelen volgens een vaste doordachte manier om een bepaald doel te bereiken”
➢ Bewust omgaan kennis, inzichten en vaardigheden
➢ Bewust zijn van de effecten van je handelen
➢ Begeleider handelt bewust, doelgericht, systematisch en procesmatig
1.1 Vier elementen
1. Doelgericht handelen
➢ De mensen met wie je werkt moet er duidelijk belang bij hebben
➢ Gericht op de ontwikkeling/ handhaving
➢ Vooraf nadenken wat we willen bereiken
2. Bewust handelen
➢ Niet louter intuïtief
➢ Afvragen welke invloed je gedrag heeft
- Niet altijd tijd om na te denken, soms uit buikgevoel
handelen → ≠ methodisch handelen
(bv: 2 jongeren krijgen een crisis in de leefgroep)
3. Systematisch handelen
➢ Stap voor stap handelen
➢ Kleinere tussenstappen maken om een doel te bereiken
- Altijd realistische doelen stellen
4. Procesmatig handelen
➢ Altijd afvragen of je in de richting van het vooropgestelde doel werkt
- Proces bijsturen waar nodig
1.2 Visies die methodisch handelen illustreren
➢ Ter horst
o Problematische opvoedingssituatie (POS)
o Accent op de situatie die om actie vraagt
➢ Kok
o ‘vraagstellingstype’ vraagt om actie
➢ Broekaert
o Orthopedagogiek als handelingswetenschap
, 2 Werken met doelen
De doelgroep
Intakegesprek: maakt uit in hoeverre
➢ Tot wie richt ik me?
een aanbod van de voorziening een
➢ Wat is zijn vraag?
antwoord kan bieden op de
➢ Hoe kan ik hem het beste ondersteunen? (=
ondersteuningsvraag
intakegesprek)
Doelgroepanalyse: geeft beeld over de
= die mensen die we in ons werk be-doel-en te bereiken
doelgroep
(doelgroep analyse)
➢ Maw: groep mensen met gelijkaardige ondersteuningsbehoeften
Juiste doelen
➢ Afstand – nabijheid
- Je moet empathie kunnen tonen met de doelgroep waarmee je werkt, maar
tegelijkertijd de nodige afstand kunnen nemen
3 Plannen – uitvoeren – evalueren – bijsturen
Plannen
= cyclus van het orthopedagogisch handelen
bijsturen uitvoeren
evalueren
Soorten plannen
➢ Instellingsplan: de visie, doelstellingen en werkwijze van de voorziening
➢ Afdelingsplan: gaat in op de agogische doelen en werkzaamheden die op de afdeling
plaatsvinden
➢ Individuele handelingsplannen: bedoeld voor de individuele cliënt
➢ Activiteitenplan: beschrijft aanbod, doel e, werkwijze van de activiteit
Uitvoeren
= begeleidingsstijl van belang!
➢ Autoritair ~ Democratisch ~ Laisser faire
- Soms bij het toekomen in een leefgroep en je ziet dat de dag al chaotisch
verloopt → autoritaire stijl toepassen
- Bij een goede dag → Democratisch stijl toepassen
, Autoritair Democratisch Laisser faire
Begeleider: Groepsbeslissingen! Begeleider:
➢ Bepaalt alles ➢ Geeft weinig inbreng
➢ Geeft aanwijzingen stap Begeleider: ➢ Geeft geen aanwijzingen
voor stap ➢ Geeft grote lijnen aan ➢ Geeft geen taakverdeling
➢ Verdeelt het werk ➢ Mogelijkheid om nog te ➢ Doet niet mee
➢ Doet zelf niet mee kiezen
➢ Doet mee als ‘groepslid’ Cliënt:
Cliënten: ➢ Krijgt veel vrijheid
➢ Verdelen werk zelf
➢ In overleg met begeleider
Evalueren
➢ Productevaluatie: nagaan op je de doelen hebt bereikt
➢ Procesevaluatie: onderzoeken of je alle aspecten van het methodisch handelen hebt
nageleefd
handelingsplanning
, Hoofdstuk 1: methodisch
handelen
1 Wat is methodisch handelen
“ handelen volgens een vaste doordachte manier om een bepaald doel te bereiken”
➢ Bewust omgaan kennis, inzichten en vaardigheden
➢ Bewust zijn van de effecten van je handelen
➢ Begeleider handelt bewust, doelgericht, systematisch en procesmatig
1.1 Vier elementen
1. Doelgericht handelen
➢ De mensen met wie je werkt moet er duidelijk belang bij hebben
➢ Gericht op de ontwikkeling/ handhaving
➢ Vooraf nadenken wat we willen bereiken
2. Bewust handelen
➢ Niet louter intuïtief
➢ Afvragen welke invloed je gedrag heeft
- Niet altijd tijd om na te denken, soms uit buikgevoel
handelen → ≠ methodisch handelen
(bv: 2 jongeren krijgen een crisis in de leefgroep)
3. Systematisch handelen
➢ Stap voor stap handelen
➢ Kleinere tussenstappen maken om een doel te bereiken
- Altijd realistische doelen stellen
4. Procesmatig handelen
➢ Altijd afvragen of je in de richting van het vooropgestelde doel werkt
- Proces bijsturen waar nodig
1.2 Visies die methodisch handelen illustreren
➢ Ter horst
o Problematische opvoedingssituatie (POS)
o Accent op de situatie die om actie vraagt
➢ Kok
o ‘vraagstellingstype’ vraagt om actie
➢ Broekaert
o Orthopedagogiek als handelingswetenschap
, 2 Werken met doelen
De doelgroep
Intakegesprek: maakt uit in hoeverre
➢ Tot wie richt ik me?
een aanbod van de voorziening een
➢ Wat is zijn vraag?
antwoord kan bieden op de
➢ Hoe kan ik hem het beste ondersteunen? (=
ondersteuningsvraag
intakegesprek)
Doelgroepanalyse: geeft beeld over de
= die mensen die we in ons werk be-doel-en te bereiken
doelgroep
(doelgroep analyse)
➢ Maw: groep mensen met gelijkaardige ondersteuningsbehoeften
Juiste doelen
➢ Afstand – nabijheid
- Je moet empathie kunnen tonen met de doelgroep waarmee je werkt, maar
tegelijkertijd de nodige afstand kunnen nemen
3 Plannen – uitvoeren – evalueren – bijsturen
Plannen
= cyclus van het orthopedagogisch handelen
bijsturen uitvoeren
evalueren
Soorten plannen
➢ Instellingsplan: de visie, doelstellingen en werkwijze van de voorziening
➢ Afdelingsplan: gaat in op de agogische doelen en werkzaamheden die op de afdeling
plaatsvinden
➢ Individuele handelingsplannen: bedoeld voor de individuele cliënt
➢ Activiteitenplan: beschrijft aanbod, doel e, werkwijze van de activiteit
Uitvoeren
= begeleidingsstijl van belang!
➢ Autoritair ~ Democratisch ~ Laisser faire
- Soms bij het toekomen in een leefgroep en je ziet dat de dag al chaotisch
verloopt → autoritaire stijl toepassen
- Bij een goede dag → Democratisch stijl toepassen
, Autoritair Democratisch Laisser faire
Begeleider: Groepsbeslissingen! Begeleider:
➢ Bepaalt alles ➢ Geeft weinig inbreng
➢ Geeft aanwijzingen stap Begeleider: ➢ Geeft geen aanwijzingen
voor stap ➢ Geeft grote lijnen aan ➢ Geeft geen taakverdeling
➢ Verdeelt het werk ➢ Mogelijkheid om nog te ➢ Doet niet mee
➢ Doet zelf niet mee kiezen
➢ Doet mee als ‘groepslid’ Cliënt:
Cliënten: ➢ Krijgt veel vrijheid
➢ Verdelen werk zelf
➢ In overleg met begeleider
Evalueren
➢ Productevaluatie: nagaan op je de doelen hebt bereikt
➢ Procesevaluatie: onderzoeken of je alle aspecten van het methodisch handelen hebt
nageleefd
