Samenvatting Sociaal Zekerheidsrecht

Sociaal Zekerheidsrecht
1 Algemeenheden

Sociaal Zekerheidsrecht = de sociale risico’s verzekeren en de burger een uitkering te
verschaffen

Het socialezekerheidsstelsel omvat 7 takken:

- Ziekte- en invaliditeitsverzekering
- Werkloosheidsverzekeringen
- Rust- en overlevingspensioen
- Jaarlijkse vakantie
- Beroepsziektenverzekering
- Arbeidsongevallenverzekering
- Gezinsbijslagen (groeipakket)


1.1 Residuaire stelsels

Naast sociale zekerheid ook sociale bijstand

 voor mensen die geen aanspraak kunnen maken op sociale zekerheid
(bij bedreiging bestaanszekerheid burger)

Uitkeringen van sociale bijstand:

- Leefloon (actua)
- Inkomensgarantie voor ouderen
- Gewaarborgde gezinsbijslag
- Tegemoetkoming aan personen met handicap

! gemengd stelsel : belangrijk voor bv. pensioenberekening !


1.2 Socialezekerheidsstelsels

Drie verschillende stelsels:

- Stelsel voor werknemers
- Stelsel voor zelfstandigen
- Stelsel voor ambtenaren

 vooral algemeen socialezekerheidsstelsel




Sociaal Zekerheidsrecht 1

,1.3 Kenmerken van de sociale zekerheid

In vergelijking met andere verzekeringen:

 Verplicht
 Financiering door bijdragen van werkgevers en werknemers
 Het beheer zit bij één centrale instelling: RSZ
 Bijdragen gebruikt voor alle rechthebbende: solidariteitsprincipe
 Iedereen die voldoet aan voorwoorden is rechthebbende


1.4 Bevoegdheid voor sociale zekerheid

 federale bevoegdheid

Uitzonderingen: overgedragen naar deelstaten:

- Toezicht, opvolging en sanctionering van werklozen
- Doelgroepverminderingen voor werkgevers

In overgangsperiode: gezinsbijslag
= groeipakket (Vlaanderen)
 regels door de deelstaten
 beheer door Famifed (overheid)


2 Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid (KSZ)

 eens de overheid over bepaalde gegevens beschikt, vraagt ze niet opnieuw bij burger
(vermindering administratieve last)

Kruispuntbank= netwerk van de sociale zekerheid
 beschikt zelf niet over gegevens, ze geeft deze door

! voor correcte en beveiligde doorverwijzing en uitwisseling van gegevens !

Identificatienummer = ISZ-nummer (= rijksregisternummer)

Actua: KSZ en GDPR (je kan lijst opvragen met jouw gegevens en wie deze bezit)


3 Handvest van de sociaal verzekerde

3.1 Doel

= bevolking helpen in hun contacten met de sociale zekeheidsinstellingen

 informeren en beschermen




Sociaal Zekerheidsrecht 2

,3.2 Toepassingsgebied

 wet is van toepassing op alle sociale zekerheids-en bijstandstelsels (heel ruim)


3.3 Verplichtingen van de sociale zekerheidsinstellingen

Instellingen van de sociale zekerheid zijn verplicht:

- Raad te geven aan sociaal verzekerde in verband met zijn rechten en plichten on
het socialezekerheidsrecht
- Betrekkingen met sociaal verzekerde, in welke vorm dan ook, in een voor het
publiek begrijpelijke taal uit te drukken


4 Toepassingsgebied van de socialezekerheidswetgeving

4.1 Het land waarvan de sociale wetgeving toepasselijk is

= territoriaal toepassingsgebied

3 scenario’s:

- Tewerkstelling in België
- Tewerkstelling in één of meer lidstaten van de EU
Vordering 883/2004:
 Sociale verzekering in lidstaat van tewerkstelling
 Bij tijdelijk werk in buitenland (max. 24 maanden) blijft sociale verzekering
in land waar de WN normaal tewerk gesteld is
 Gelijktijdige tewerkstelling in verschillende lidstaten door dezelfde WG:
sociale verzekering in woonland indien hier min. 25% van de activiteiten
! voorwaarde niet voldaan: land waar WG zetelt
 Meerder werkgevers in verschillende lidstaten: verzekering in woonland
 Werk al WN en als zelfstandige: verzekering in land waar WN werkt


- Tewerkstelling in landen verbonden door bilateraal akkoord
 Geen bilateraal akkoord: verzekering in land van tewerkstelling
! minder dan 6 maanden tewerkstelling: blijft meestal onderworpen aan
Belgische wetgeving

 voor het voorkomen van dubbele sociale verzekering of geen verzekering


4.2 Personen op wie de Belgische socialezekerheidswetgeving van
toepassing is

 alle werknemers en werkgever die door een arbeidsovereenkomst gebonden zijn



Sociaal Zekerheidsrecht 3

, Complex: er zijn statuten die zeggen dat ze de WAO uitbreiden en anderen zeggen: deze
worden uitgesloten

1. Flexi-jobs

= gepensioneerde of werknemer die min. 4/5 werkt bij één of meerdere andere WG aan
een gunstiger tarief bijverdienen (in bepaalde sectoren)

Flexi-jobloon  vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen
 werkgever betaalt wel WG-bijdragen van 25%

Voorwaarden voor flexi-job:

- In bakkerij, handel- en voedingswaren, zelfstandige kleinhandel, horeca,
warenhuizen of kappers
- Min. 80% bij andere werkgever (uitzondering: contractuele leerkrachten tijdens
de zomermaanden en gepensioneerden)
- Min. jobloon van € 10,08 per uur
- Via interim


2. Studenten

 Tewerkgesteld met arbeidsovereenkomst voor studenten: niet onderworpen aan SZ

! student mag max. 475 uren werken (meer uren = werkstudent)

Beperkte solidariteitsbijdrage:

- RSZ: 2,71%
- WG-bijdrage: 5,42%


5 Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ)

5.1 Structuur en opdracht

= openbare instelling, representatief samengesteld:

- Voorzitter
- 5 leden uit werkgeversorganisaties
- 5 leden uit werknemersorganisaties

 inning en verdeling van werknemers- en werkgeversbijdragen over de instellingen

Welke instellingen?

- Rijksinstituut voor Ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV)
- Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA)


Sociaal Zekerheidsrecht 4