:
& Cellen in relatie met andere organisatieniveaus
_______________________________________________________________________________________________
Biosfeer= gedeelte van de aarde waar leven mogelijk is → ≠ ecostystemen met daarin ≠ populaties
Autonome cel: ééncellig orgaan → alle levensnoodsprocessen
Gedifferentieerde cel: meercellig orgaan → aangepast aan een
welbepaalde functie
Groep cellen → weefsel → orgaan → stelsels → organisme
Cel = microscopisch organisatieniveau → niet zichtbaar met blote oog
ii→ kern, celwand en cytoplasma wel zichtbaar met microscoop
2 Observeren van cellen
_______________________________________________________________________________________________
17de eeuw → zichtbaar maken van cellen door loepen
19de eeuw → organismen zijn opgebouwd uit cellen
(Schleiden: planten; Schwann: dieren)
20ste eeuw → uitgebreid onderzoek van cellen
2.1 observeren met het blote oog
Tot ongeveer 1 mm
2.2 observeren met een lichtmicroscoop
Tot ongeveer 1 µm (= micro = 10-6 m = 10-3 mm)
- Plantaardige en dierlijke cellen → 10 – 200 µm
Sommige bacteriën → 1 – 10 µm
Sommige celstructuren zoals celwand, celmembraan, cytoplasma, vacuole
2.3 observeren met de elektronenmicroscoop (EM)
Tot ongeveer 1 nm (= nano = 10-9 m = 10-6 mm)
Aanwezigheid van CELORGANELLEN = submicroscopische structuur van de cel
Oplossend vermogen = scheidend vermogen = resolutie
, 3 Submicroscopische studie van het celoppervlak
_______________________________________________________________________________________________
3.1 celwand
Enkel bij plantaardige cellen, fungi en bacteriën
Bouw:
Planten: CELLULOSE: vormt een netwerk door de verschillende lagen
→ niet elastisch (stevigheid) en volledig permeabel (=doorlaatbaar)
Fungi: CHITINE
Bacteriën: MUCOPEPTIDE + GLYCOCALYX (dikke slijmlaag)
Functies:
Stevigheid
Beschermende laag tegen afbraak of ongunstige omstandigheden
3.2 Celmembraan / plasmamembraan / plasmalemma
= begrenzing van cytoplasma (= cytosol (celplasma) + celorganellen)
Bouw: extracellulaire zijde
(omgeving)
± 10 nm
(celinhoud)
intracellulaire zijde
& Cellen in relatie met andere organisatieniveaus
_______________________________________________________________________________________________
Biosfeer= gedeelte van de aarde waar leven mogelijk is → ≠ ecostystemen met daarin ≠ populaties
Autonome cel: ééncellig orgaan → alle levensnoodsprocessen
Gedifferentieerde cel: meercellig orgaan → aangepast aan een
welbepaalde functie
Groep cellen → weefsel → orgaan → stelsels → organisme
Cel = microscopisch organisatieniveau → niet zichtbaar met blote oog
ii→ kern, celwand en cytoplasma wel zichtbaar met microscoop
2 Observeren van cellen
_______________________________________________________________________________________________
17de eeuw → zichtbaar maken van cellen door loepen
19de eeuw → organismen zijn opgebouwd uit cellen
(Schleiden: planten; Schwann: dieren)
20ste eeuw → uitgebreid onderzoek van cellen
2.1 observeren met het blote oog
Tot ongeveer 1 mm
2.2 observeren met een lichtmicroscoop
Tot ongeveer 1 µm (= micro = 10-6 m = 10-3 mm)
- Plantaardige en dierlijke cellen → 10 – 200 µm
Sommige bacteriën → 1 – 10 µm
Sommige celstructuren zoals celwand, celmembraan, cytoplasma, vacuole
2.3 observeren met de elektronenmicroscoop (EM)
Tot ongeveer 1 nm (= nano = 10-9 m = 10-6 mm)
Aanwezigheid van CELORGANELLEN = submicroscopische structuur van de cel
Oplossend vermogen = scheidend vermogen = resolutie
, 3 Submicroscopische studie van het celoppervlak
_______________________________________________________________________________________________
3.1 celwand
Enkel bij plantaardige cellen, fungi en bacteriën
Bouw:
Planten: CELLULOSE: vormt een netwerk door de verschillende lagen
→ niet elastisch (stevigheid) en volledig permeabel (=doorlaatbaar)
Fungi: CHITINE
Bacteriën: MUCOPEPTIDE + GLYCOCALYX (dikke slijmlaag)
Functies:
Stevigheid
Beschermende laag tegen afbraak of ongunstige omstandigheden
3.2 Celmembraan / plasmamembraan / plasmalemma
= begrenzing van cytoplasma (= cytosol (celplasma) + celorganellen)
Bouw: extracellulaire zijde
(omgeving)
± 10 nm
(celinhoud)
intracellulaire zijde
