TEO: TIMMERS ERVARINGSORDENINGEN
1. Inleiding
De theorie van de ervaringsordeningen
Grondlegger: Dorothea Timmers-Huigens
Theorie van de ervaringsordening is ontstaan in 1969, vanuit haar werk als pedagoog in een
Nederlandse instelling voor mensen met een verstandelijke beperking.
Zonder haar aanpak en geloof in de menselijke mogelijkheden zouden de
ervaringsordening alleen maar een onbewust proces zijn
toen was dat niet evident en vernieuwend waar ze over sprak
Vroeger andere naam namelijk: Timmers-Huigens ervaringsordeningen
Beroepen: Kinder- en jeugdpsycholoog, pedagoog en antropoloog, praktisch theoloog (breed
opgeleid, veel diploma’s)
Sluit aan bij ‘emancipatie’ en ‘burgerschap’
Vanaf 1972: ook toepassing van de theorie in de eerstelijnsgezondheidszorg (hier werkte ze
als psychologe)
In 2010 werd Teo opgericht als kennis- en expertisecentrum voor ervaringsordening.
Haar levenswerk wordt hiermee voortgezet door haar drie zoons.
Centraal in theorie: de ervaringsordeningen.
- Ze stelt dat de mens door middel van zijn aangeboren dynamische psyche in staat is
om zijn ervaringen op vier wijzen te ordenen.
- Het gaat om vier manieren van ordenen die samenwerken, die samen voorhanden
zijn en gelijktijdig werken.
- De theorie van de ervaringsordeningen kan gebruikt worden in de beeldvorming van
mensen met een beperking.
later gemerkt dat dit veel breder kan gebruikt worden, dus ook voor mensen
zonder beperking maar met een specifieke ondersteuningsvraag
Vooral in sector VAPH: zoals leefgroepen, Blijdorp, Mozaïek, .. Werken hierbij in
het ondersteunen van mensen met een verstandelijke beperking
- Door het beschrijven van hoe iemand zijn ervaringen ordent kunnen we een beter
zicht krijgen op hoe iemand in de werkelijkheid staat. Om dit te visualiseren kunnen
we gebruik maken van de profielschets.
Als een manier van kijken naar en denken over
Kan handvaten bieden om methodisch te handelen
We vertrekken vanuit een centraal idee: gaat over hoe wij als mens denken/ervaren/beleven
De mensen leert door aangeboren eigenschappen de ervaringen die we opdoen op vier
verschillende manieren te gaan ordenen
Hoe kunnen we onze ondersteuning zo goed mogelijk afstemmen op de behoeften van een persoon?
proberen we in alle orthopedagogische werkvelden te beantwoorden
, 2. De vier wijzen van ervaringsordening
2.1 De ordeningswijzen: een circulair systeem
Timmers-Huigens beschrijft vier wijzen van ervaringsordening. Bij elke ordening hoort een
basisvraag:
De lichaamsgebonden ervaringsordening geeft informatie over de veiligheid van het fysiek
bestaan.
Hierbij hoort de basisvraag: ‘Is mijn lichaam veilig?’
Geeft die persoon een signaal dat zijn lichaam veilig is
De associatieve ervaringsordening geeft informatie over de betrouwbaarheid van de
concrete en momentane werkelijkheid.
Hierbij hoort de basisvraag: ‘Is mijn omgeving betrouwbaar?’
Is er sprake van betrouwbare omgeving waardoor persoon associatief kan ordenen
De structurerende ervaringsordening geeft informatie over de samenhang van
gebeurtenissen en episodes.
De basisvraag luidt hier: ‘Ken ik de samenhang tussen episodes?’
Is dat iemand die samenhang ziet tussen verschillende gebeurtennissen
De vormgevende ervaringsordening geeft informatie over de eigenheid van het IK en de
mate waarin men zichzelf kan zijn.
De basisvraag die hierbij hoort is: ‘Mag ik mezelf zijn?’
Mag/kan ik mezelf zijn ,kan ik men eigen stempel drukken op de werkelijkheid
Zolang ervaringsordeningswijzen voldoende bevredigende informatie geven zodat men op veilige
manier de werkelijkheid kan benaderen, werken de wijzen van ervaringsordeningen harmonieus
samen.
Een circulair systeem, geen fasen
Vier wijzen van ordenen mogen we niet zien als niveaus van functioneren maar als een circulair
systeem!
Niveaus volgen elkaar op en je kan ze beklimmen in je ontwikkeling. is hier niet het geval.
De vier wijzen van ordenen zijn altijd allemaal aanwezig een circulair systeem.
1. Inleiding
De theorie van de ervaringsordeningen
Grondlegger: Dorothea Timmers-Huigens
Theorie van de ervaringsordening is ontstaan in 1969, vanuit haar werk als pedagoog in een
Nederlandse instelling voor mensen met een verstandelijke beperking.
Zonder haar aanpak en geloof in de menselijke mogelijkheden zouden de
ervaringsordening alleen maar een onbewust proces zijn
toen was dat niet evident en vernieuwend waar ze over sprak
Vroeger andere naam namelijk: Timmers-Huigens ervaringsordeningen
Beroepen: Kinder- en jeugdpsycholoog, pedagoog en antropoloog, praktisch theoloog (breed
opgeleid, veel diploma’s)
Sluit aan bij ‘emancipatie’ en ‘burgerschap’
Vanaf 1972: ook toepassing van de theorie in de eerstelijnsgezondheidszorg (hier werkte ze
als psychologe)
In 2010 werd Teo opgericht als kennis- en expertisecentrum voor ervaringsordening.
Haar levenswerk wordt hiermee voortgezet door haar drie zoons.
Centraal in theorie: de ervaringsordeningen.
- Ze stelt dat de mens door middel van zijn aangeboren dynamische psyche in staat is
om zijn ervaringen op vier wijzen te ordenen.
- Het gaat om vier manieren van ordenen die samenwerken, die samen voorhanden
zijn en gelijktijdig werken.
- De theorie van de ervaringsordeningen kan gebruikt worden in de beeldvorming van
mensen met een beperking.
later gemerkt dat dit veel breder kan gebruikt worden, dus ook voor mensen
zonder beperking maar met een specifieke ondersteuningsvraag
Vooral in sector VAPH: zoals leefgroepen, Blijdorp, Mozaïek, .. Werken hierbij in
het ondersteunen van mensen met een verstandelijke beperking
- Door het beschrijven van hoe iemand zijn ervaringen ordent kunnen we een beter
zicht krijgen op hoe iemand in de werkelijkheid staat. Om dit te visualiseren kunnen
we gebruik maken van de profielschets.
Als een manier van kijken naar en denken over
Kan handvaten bieden om methodisch te handelen
We vertrekken vanuit een centraal idee: gaat over hoe wij als mens denken/ervaren/beleven
De mensen leert door aangeboren eigenschappen de ervaringen die we opdoen op vier
verschillende manieren te gaan ordenen
Hoe kunnen we onze ondersteuning zo goed mogelijk afstemmen op de behoeften van een persoon?
proberen we in alle orthopedagogische werkvelden te beantwoorden
, 2. De vier wijzen van ervaringsordening
2.1 De ordeningswijzen: een circulair systeem
Timmers-Huigens beschrijft vier wijzen van ervaringsordening. Bij elke ordening hoort een
basisvraag:
De lichaamsgebonden ervaringsordening geeft informatie over de veiligheid van het fysiek
bestaan.
Hierbij hoort de basisvraag: ‘Is mijn lichaam veilig?’
Geeft die persoon een signaal dat zijn lichaam veilig is
De associatieve ervaringsordening geeft informatie over de betrouwbaarheid van de
concrete en momentane werkelijkheid.
Hierbij hoort de basisvraag: ‘Is mijn omgeving betrouwbaar?’
Is er sprake van betrouwbare omgeving waardoor persoon associatief kan ordenen
De structurerende ervaringsordening geeft informatie over de samenhang van
gebeurtenissen en episodes.
De basisvraag luidt hier: ‘Ken ik de samenhang tussen episodes?’
Is dat iemand die samenhang ziet tussen verschillende gebeurtennissen
De vormgevende ervaringsordening geeft informatie over de eigenheid van het IK en de
mate waarin men zichzelf kan zijn.
De basisvraag die hierbij hoort is: ‘Mag ik mezelf zijn?’
Mag/kan ik mezelf zijn ,kan ik men eigen stempel drukken op de werkelijkheid
Zolang ervaringsordeningswijzen voldoende bevredigende informatie geven zodat men op veilige
manier de werkelijkheid kan benaderen, werken de wijzen van ervaringsordeningen harmonieus
samen.
Een circulair systeem, geen fasen
Vier wijzen van ordenen mogen we niet zien als niveaus van functioneren maar als een circulair
systeem!
Niveaus volgen elkaar op en je kan ze beklimmen in je ontwikkeling. is hier niet het geval.
De vier wijzen van ordenen zijn altijd allemaal aanwezig een circulair systeem.
