Samenvatting Praktijkgericht Onderzoek 1e jaar

PGO: onderzoek
1. Stap 1: Formulering probleemstelling en onderzoeksvra(a)g(en)
1.1 Wat is een probleemstelling?
PGO = een onderzoek gericht op de oplossing van praktijkproblemen
 Elk PGO start met het formuleren van een praktijkprobleem
 Men gaat ervan uit dat de bestaande situatie onwenselijk is en er best
verbetering in wordt aangebracht, is van probleemstelling sprake

Probleemstelling = een inhoudelijk onderwerp dat aangeeft waarover het onderzoek
zal gaan
 Meestal vrij algemeen
 Het afbakenen is noodzakelijk voor het onderzoek
 Afbakenen: kan door het onderwerp te bekijken vanuit verschillende
perspectieven
Nuttige vragen bij de afbakening:
 Wat? -> vb. gedrag – probleemgedrag – depressie
 Periode/tijd (wanneer)?
 Ruimtelijke afbakening (plaats)?
 Welbepaalde groepen (wie)?
 Toepassen op de praktijk
 Sector of afdeling
 Voorbeeld: Onderzoeker wil onderzoek doen naar eenzaamheid, dit is
een ruim begrip en dus ruime probleemstelling -> afbakening is nodig
 Eenzaamheid -> sociale eenzaamheid
 Sociale eenzaamheid bij ouderen ->
 Aanpak van sociale eenzaamheid bij ouderen ->
 Aanpak van sociale eenzaamheid bij ouderen door
welzijnsinstellingen en lokale overheden in Limburg ->
 Effectiviteit van de aanpak van sociale eenzaamheid bij
ouderen door welzijnsinstellingen en lokale overheden in
Limburg
 Moet altijd de relevantie van het onderzoek schetsen
 Maatschappelijke relevantie: Op welke manier is het onderzoek
relevant voor de maatschappij? -> op verschillende niveaus
 Macro: bijdrage op breed maatschappelijk vlak
 Meso: bijdrage voor 1 of meerdere organisaties uit het
werkveld of voor een beroepsgroep
 Micro: bijdrage voor specifiek persoon of specifieke doelgroep
 Theoretische relevantie van het onderzoek: Draagt het onderzoek bij
tot de bestaande kennis?
 Bij PGO binnen de opleiding sociaal werk ligt de nadruk op de
maatschappelijke relevantie voor het sociaal werk

,1.2 Wat zijn onderzoeksvragen?
Onderzoeksvragen = vragen die men via onderzoek wil beantwoorden
 Afgebakende probleemstelling -> onderzoeksvragen
 Vormen de rode draad door het onderzoek
 Vaak 1 of meerdere centrale onderzoeksvragen die verfijnd worden in
deelonderzoeksvragen
 Voorbeeld: Probleemstelling is de effectiviteit van de aanpak van sociale
eenzaamheid bij ouderen door welzijnsinstellingen en lokale overheden in
Limburg.
Onderzoekvragen:
 Op welke manier dragen welzijnsorganisaties in Limburg bij aan het
voorkomen en bestrijden van sociale eenzaamheid?
 In welke maten zijn de genomen initiatieven effectief?
 In welke maten zijn de initiatieven effectief volgens senioren?

1.3 Welke eisen worden aan correcte onderzoeksvragen gesteld?
 Zorgvuldige formulering van de onderzoeksvragen
 Het moet een vraag zijn
 Onderzoeksvragen
 Gaan over 1 vraagonderwerp
 Zijn eenduidig -> op 1 manier interpreteren
 Zijn specifiek -> voldoende afgebakend
 Zijn haalbaar -> praktisch uitvoerbaar
 Zijn maatschappelijk en/of theoretisch relevant

1.4 Beschrijven van een problematiek & de onderzoeksvragen
Onderzoeksvragen moet voortvloeien volgens trechterstructuur
Trechterstructuur = beschrijf je eerste de algemene brede context, vervolgens de
specifieke brede context om zo tot je probleemstelling te komen en daaruit je
onderzoeksvragen af te leiden

 Context: moet het praktijkprobleem
situeren en de aanzet zijn om de
relevantie van het onderzoek duidelijk te
maken
 Relevantie: moet geschetst worden op
micro, meso en macroniveau

Algemene brede context = maatschappelijk thema
Specifieke brede context = maatschappelijk thema in relevantie tot de organisatie
Probleemstelling = praktijkproblemen
Onderzoeksvragen = vragen inzake het praktijkprobleem die je via onderzoek wilt
beantwoorden

, Literatuuronderzoek = essentieel voor het afbakenen van de probleemstelling en het
formuleren van de onderzoeksvragen
 Je moet je onderzoeksvra(a)g(en) aftoetsen aan bestaande kennis
 Je moet gebruik maken van feiten, cijfers en wetgeving om de context te
schetsen

2. Stap 2: Op zoek naar bruikbare bronnen
2.1 Wat is een bron?
Om literatuurstudie te schrijven, moet je opzoek gaan naar informatie uit de
literatuur
Bron = een drager van informatie

2.2 Welke types van bronnen bestaan er?
 Verschillende types
 Artikel uit een (wetenschappelijk) tijdschrift = systematische
rapportering van een onderzoek, volgens bepaalde opbouw,
nagelezen en gecontroleerd (peer reviewed) door
onderzoeksexperten
 Abstract
 Inleiding
 Literatuuroverzicht
 Methode
 Resultaten
 Conclusie
 Bibliografie
 Een (non-fictie) boek = uitgebreid verslag omtrent een specifiek thema
dat zowel in de breedte als in de diepte belicht wordt, in verschillende
hoofdstukken die allemaal geschreven zijn door dezelfde auteur(s)
 Een hoofdstuk uit een verzamelwerk = een boek waarbij een specifiek
thema belicht wordt in verschillende hoofdstukken die allemaal door
andere auteurs geschreven zij, onder leiding van de redacteurs
 Webpagina = die betreft online informatie op een pagina van een
website
 Onderzoeksrapport = rapportering van een volledig onderzoek of en
deel van een onderzoek naar een specifiek thema
 Types kunne voorkomen op verschillende dragers
 Op papier
 Online
 Een diversiteit aan bronnen verhoogt de kans op correcte gevarieerde
informatie

2.3 Hoe kan je bruikbare bronnen zoeken?
Met een doelgerichte zoekstrategie
 Zoektermen bepalen