Samenvatting Biogenie 5.2 thema 1 functionele morfologie van de cel

THEMA 1 FUNCTIONELE MORFOLOGIE VAN DE CEL
1) CELLEN IN RELATIE MET ANDERE ORGANISATIENIVEAUS


macroscopische ● met het blote oog organisme
organisatieniveaus ● met een loep ↓
orgaanstelsel
↓
orgaan
↓
weefsel

microscopische ● lichtmicroscoop cel
organisatieniveaus

submicroscopische ● elektronenmicroscoop celorganel
organisatieniveaus ↓
macromolecule

2) OBSERVEREN VAN CELLEN
2.1) OBSERVEREN MET BLOTE OOG
● uitzonderingen cellen die je met blote oog kan zien:
○ dooier van kippenei
○ eieren bruine kikker

2.2) OBSERVEREN MET DE LICHTMICROSCOOP
● optisch bereik lichtmicroscoop: 10 - 200 µm
○ dierlijke cellen
○ plantaardige cellen

2.3) OBSERVEREN MET ELEKTRONENMICROSCOOP
● optisch bereik elektronenmicroscoop: 100 µm - 0.2 nm
○ celorganellen




1

, 3) SUBMICROSCOPISCHE STUDIE VAN HET CELOPPERVLAK
3.1) CELWAND
● niet bij dierlijke cellen
● bij planten, fungi en bacteriën
BOUW:
● planten : celwand uit cellulose
● fungi : celwand uit chitine
○ ook in exoskelet insecten
● bacteriën : celwand uit mucopeptide
○ antibiotica verstoort de opbouw
○ glycocalix : dikke slijmlaag
FUNCTIE:
● verleent stevigheid aan de cel
● fungeert als beschermende laag tegen afbraak of tegen ongunstige
milieuomstandigheden

3.2) CELMEMBRAAN




BOUW:
● dubbele fosfolipidenlaag
○ kop: hydrofiel
○ staart : hydrofoob
● cholesterolmoleculen
● perifere proteïnen
● transmembraan proteïnen
● glycolipiden
● glycoproteïne
EIGENSCHAPPEN:
● flexibel
○ fosfolipiden kunnen vrij bewegen in het vlak
○ cholesterolmoleculen zorgen mee voor soepelheid
● zelfsluitend




2