LES 5: DE KOUDE OORLOG (1945 –
1991)
HB p. 320 - 325
HET ONTSTAAN VAN DE KOUDE OORLOG
WAT?
= gewapende vrede tussen communistische en kapitalistische landen (USSR en
VS)
wapens blijven koud ze gaan niet rechtsreeks in conflict maar staan wel
paraat
verbaal: radio, tv, propaganda
militair: wapenwedloop
niet rechtstreeks VS USSR, maar wel oorlog tussen landen onder hun
invloedsfeer
OORZAAK?
ideologische tegenstelling:zeer groot contrast tussen beide
communisme
o wereldwijde revolutie van de arbeidersklasse(extreem
links=belangen volk voorop klasseloze maatschappij)
o staatsgeleide economie(staat zorgt voor controle economie)
o dictatoriaal karakter (Lenin en Stalin
kapitalisme
o vrijemarkteconomie(vrije handel veel meer inspraak)
o ‘vrije westen’
o democratie
BEGINFASE: (1945-1949): EUROPEES CONFLICT
Na WO II beperkt tot Europees conflict
NA WO II: BIPOLAIRE WERELD
VS(1ste land met atoombommen) en USSR uitgegroeid tot supermachten
(ze willen beide Duitsland veroveren maar zijn heel verschillend)
Stalin(wil macht zo groot mogelijk) eist bufferzone in Oost-Europa
communistische regimes installeren (Marionet staten onafhankelijk maar
Stalin wel invloed en macht in handen)
o verenigen linkse politieke partijen onder een communistisch
(antifascistisch) blok
o gedwongen fusies met communistische partij
o oppositie streng vervolgen
, Churchill: ongenoegen (wil uitbreiding tegengaan)hoopt op Amerikaanse
bescherming
HET VRAAGSTUK DUITSLAND
Duitsland verdeeld in 4 bezettingszones
geen akkoord VS bouwt westelijk deel om tot eigen
staat 1949: opsplitsing
o BDR (West-Duitsland): westerse
bezettingszones Kapitalistisch systeem
invoeren met eigen regels zelfstandig worden
o DDR (Oost-Duitsland): Sovjetzones(eigen
communistisch systeem invoeren onder sovjet
controle)
o 1961: Berlijnse Muur: het ‘IJzeren Gordijn’
Berlijn bezettingszones in onze handen krijgen
BERLIJN
Amerikanen willen West-Berlijn behouden ligt in DDR
1948: Stalin probeert West-Berlijn in handen te krijgen blokkade
oplossing: Amerikanen leggen luchtbrug in om stad te bevoorraden met
vliegtuigen bevoorrading West Berlijn verzekeren
veel Oost-Duitsers vluchten via Berlijn naar het Westen
1961: Berlijnse Muur
o Vluchtelingen tegenhouden en zorgen voor een bipolaire wereld
o De ene kant geailleerden de andere kant sovjet
unie(communistische landen)splitsing twee ideologieën
o Heel Berlijn omringd niet altijd fysiek
o Bewapende grenzen
CONTAINMENTPOLITIEK
VS: isolationisme (proberen eigen economie en land te beschermen)
interventionisme (agressieve politiek ingrijpen tijdens bedreiging)
Trumandoctrine (D44): steun aan landen bedreigd door communisme
(interventie in griekse burgeroorlog door militaire als economische
middelen)
Marshallplan:
o versterkt kwetsbare Europese economieën(goederen grondstoffen
geld)
o overstap naar communisme vermijden
CONTAINMENT (Ze willen het communisme inperken door marshallplan
kapitalistische situatie behouden)
Stalin richt Comecon op (ze willen ook hun
landen behouden en versterken die
communistisch zijn)
2
1991)
HB p. 320 - 325
HET ONTSTAAN VAN DE KOUDE OORLOG
WAT?
= gewapende vrede tussen communistische en kapitalistische landen (USSR en
VS)
wapens blijven koud ze gaan niet rechtsreeks in conflict maar staan wel
paraat
verbaal: radio, tv, propaganda
militair: wapenwedloop
niet rechtstreeks VS USSR, maar wel oorlog tussen landen onder hun
invloedsfeer
OORZAAK?
ideologische tegenstelling:zeer groot contrast tussen beide
communisme
o wereldwijde revolutie van de arbeidersklasse(extreem
links=belangen volk voorop klasseloze maatschappij)
o staatsgeleide economie(staat zorgt voor controle economie)
o dictatoriaal karakter (Lenin en Stalin
kapitalisme
o vrijemarkteconomie(vrije handel veel meer inspraak)
o ‘vrije westen’
o democratie
BEGINFASE: (1945-1949): EUROPEES CONFLICT
Na WO II beperkt tot Europees conflict
NA WO II: BIPOLAIRE WERELD
VS(1ste land met atoombommen) en USSR uitgegroeid tot supermachten
(ze willen beide Duitsland veroveren maar zijn heel verschillend)
Stalin(wil macht zo groot mogelijk) eist bufferzone in Oost-Europa
communistische regimes installeren (Marionet staten onafhankelijk maar
Stalin wel invloed en macht in handen)
o verenigen linkse politieke partijen onder een communistisch
(antifascistisch) blok
o gedwongen fusies met communistische partij
o oppositie streng vervolgen
, Churchill: ongenoegen (wil uitbreiding tegengaan)hoopt op Amerikaanse
bescherming
HET VRAAGSTUK DUITSLAND
Duitsland verdeeld in 4 bezettingszones
geen akkoord VS bouwt westelijk deel om tot eigen
staat 1949: opsplitsing
o BDR (West-Duitsland): westerse
bezettingszones Kapitalistisch systeem
invoeren met eigen regels zelfstandig worden
o DDR (Oost-Duitsland): Sovjetzones(eigen
communistisch systeem invoeren onder sovjet
controle)
o 1961: Berlijnse Muur: het ‘IJzeren Gordijn’
Berlijn bezettingszones in onze handen krijgen
BERLIJN
Amerikanen willen West-Berlijn behouden ligt in DDR
1948: Stalin probeert West-Berlijn in handen te krijgen blokkade
oplossing: Amerikanen leggen luchtbrug in om stad te bevoorraden met
vliegtuigen bevoorrading West Berlijn verzekeren
veel Oost-Duitsers vluchten via Berlijn naar het Westen
1961: Berlijnse Muur
o Vluchtelingen tegenhouden en zorgen voor een bipolaire wereld
o De ene kant geailleerden de andere kant sovjet
unie(communistische landen)splitsing twee ideologieën
o Heel Berlijn omringd niet altijd fysiek
o Bewapende grenzen
CONTAINMENTPOLITIEK
VS: isolationisme (proberen eigen economie en land te beschermen)
interventionisme (agressieve politiek ingrijpen tijdens bedreiging)
Trumandoctrine (D44): steun aan landen bedreigd door communisme
(interventie in griekse burgeroorlog door militaire als economische
middelen)
Marshallplan:
o versterkt kwetsbare Europese economieën(goederen grondstoffen
geld)
o overstap naar communisme vermijden
CONTAINMENT (Ze willen het communisme inperken door marshallplan
kapitalistische situatie behouden)
Stalin richt Comecon op (ze willen ook hun
landen behouden en versterken die
communistisch zijn)
2
