1. Objectieve mensbeeld
2. Individualistisch mensbeeld
3. Relationeel mensbeeld
4. Waardigheid
5. Verantwoordelijkheid
6. Cultuur
1.Objectieve mensbeeld
Top-bottom-model: eerste manier om band tussen mensbeeld en zorg te begrijpen.
Paternalisme= pt ondergaat niet alleen het lijden maar ook de zorg. Idee geven over wat
mens zijn en gezond zijn is aan de pt.
Objectieve of neutrale mens. Niet jij of ik maar DE MENS.
1. Dualistische mensenvisie van Descartes
2. Ethische attitude
3. Varianten
1.1 Dualistische mensvisie van Descartes als voorbeeld
OBJECTIEVE DUALISME
René Descartes:
- eigenheid van de mens bestaat in het denken. Je pense donc je suis.
- Beschouwde het lichaam als uiterlijk object waarin geest verblijft en mee verbonden
is.
Dualistisch mensbeeld= splitsing in mens tussen lichaam en geest.
*het denken, de geest: subject (je pense donc je suis)
*het dingmatige, het lichaam: objectief
Anatomie= de scheiding die Descartes maakte tussen geest en lichaam betekende dat er een
objectieve blik op lichamelijkheid mogelijk werd.
Lichaam kan als probleem beschouwd worden en dit kan met onderzoeken. (letterlijk op
tafel leggen).
Geneeskunde= lichaam is een ding of machine die defect kan geraken en ev door
vakbekwaam persoon kan gerepareerd worden.
Ziek zijn= stuk zijn van een machine >> herstellen.
Gezondheid wordt gezien als afwezigheid van ziektes.
Gezondheidszorg werd afgestemd op reparatie van zieke lichaam.
, Durf te denken, Descartes:
René Descartes: Ik denk, dus ik ben.
Nieuwe methode om onszelf en de wereld om ons heen te onderzoeken.
- Onbetwijfelbare kennis > niets kan voortkomen uit traditie of gewoonten.
- Onze eigen zintuigen zijn niet helder genoeg.
- Ware kennis begint bij de radicale twijfel aan alles wat we geloven, menen te weten
of waarnemen.
- Pas als we aan alles twijfelen, stuiten we op iets dat onbetwijfelbaar is, dat iets
twijfelt of denkt.
- Ons eigen verstand startpunt van kennis volgens Descartes IK DENK DUS IK BEN
- Kristisch nadenken, durf te twijfelen.
- Verstand is een bron van kennis.
- Lichaam is een mechanisch systeem
Lichaam:
1. Denken: vrij en bewust van zichzelf
2. Lichamelijkheid: voorgeprogrammeerde machine zonder gedachten
SAMEN: DUALISME (veel kritiek op)
1.2 Ethische attitude
Drie belangrijke consequenties van ethische attitude:
1. Arts beslist wat goed is
2. Ethisch goede= medisch goed: wat kan, moet en is goed.
3. Arts is specialist van lichamelijke zorg. Vpk is assistent van arts. Hier ligt de basis van
taakverpleegkunde.
1.3 Varianten
Objectieve model is sterk aanwezig in bio-medisch model, maar kent ook varianten.
Biomedisch >> kennis van het lichaam : dokter + mbv vpk.
Men werkt telkens top-bottom.
1. In biomedisch model is het ideaal het goed functionerende lichaam als een perfect
draaiende machine. (geneeskundig model)
2. Het ideaal kan ook grootste gemene deler zijn: wat het meeste voorkomt is normaal
en komt dus bij iedereen voor. Wie niet aan de norm beantwoordt is abnormaal en
daar moet iets aan gedaan worden. (psychiatrie: ideaal van psychische gezondheid,
normaal/abnormaal)
3. Men kan ook ideale structuur van mens-zijn formuleren. Vanuit levensbeschouwelijk,
zowel religieuze als humanistische. (ouderenzorg)
2. Individualistisch mensbeeld
3. Relationeel mensbeeld
4. Waardigheid
5. Verantwoordelijkheid
6. Cultuur
1.Objectieve mensbeeld
Top-bottom-model: eerste manier om band tussen mensbeeld en zorg te begrijpen.
Paternalisme= pt ondergaat niet alleen het lijden maar ook de zorg. Idee geven over wat
mens zijn en gezond zijn is aan de pt.
Objectieve of neutrale mens. Niet jij of ik maar DE MENS.
1. Dualistische mensenvisie van Descartes
2. Ethische attitude
3. Varianten
1.1 Dualistische mensvisie van Descartes als voorbeeld
OBJECTIEVE DUALISME
René Descartes:
- eigenheid van de mens bestaat in het denken. Je pense donc je suis.
- Beschouwde het lichaam als uiterlijk object waarin geest verblijft en mee verbonden
is.
Dualistisch mensbeeld= splitsing in mens tussen lichaam en geest.
*het denken, de geest: subject (je pense donc je suis)
*het dingmatige, het lichaam: objectief
Anatomie= de scheiding die Descartes maakte tussen geest en lichaam betekende dat er een
objectieve blik op lichamelijkheid mogelijk werd.
Lichaam kan als probleem beschouwd worden en dit kan met onderzoeken. (letterlijk op
tafel leggen).
Geneeskunde= lichaam is een ding of machine die defect kan geraken en ev door
vakbekwaam persoon kan gerepareerd worden.
Ziek zijn= stuk zijn van een machine >> herstellen.
Gezondheid wordt gezien als afwezigheid van ziektes.
Gezondheidszorg werd afgestemd op reparatie van zieke lichaam.
, Durf te denken, Descartes:
René Descartes: Ik denk, dus ik ben.
Nieuwe methode om onszelf en de wereld om ons heen te onderzoeken.
- Onbetwijfelbare kennis > niets kan voortkomen uit traditie of gewoonten.
- Onze eigen zintuigen zijn niet helder genoeg.
- Ware kennis begint bij de radicale twijfel aan alles wat we geloven, menen te weten
of waarnemen.
- Pas als we aan alles twijfelen, stuiten we op iets dat onbetwijfelbaar is, dat iets
twijfelt of denkt.
- Ons eigen verstand startpunt van kennis volgens Descartes IK DENK DUS IK BEN
- Kristisch nadenken, durf te twijfelen.
- Verstand is een bron van kennis.
- Lichaam is een mechanisch systeem
Lichaam:
1. Denken: vrij en bewust van zichzelf
2. Lichamelijkheid: voorgeprogrammeerde machine zonder gedachten
SAMEN: DUALISME (veel kritiek op)
1.2 Ethische attitude
Drie belangrijke consequenties van ethische attitude:
1. Arts beslist wat goed is
2. Ethisch goede= medisch goed: wat kan, moet en is goed.
3. Arts is specialist van lichamelijke zorg. Vpk is assistent van arts. Hier ligt de basis van
taakverpleegkunde.
1.3 Varianten
Objectieve model is sterk aanwezig in bio-medisch model, maar kent ook varianten.
Biomedisch >> kennis van het lichaam : dokter + mbv vpk.
Men werkt telkens top-bottom.
1. In biomedisch model is het ideaal het goed functionerende lichaam als een perfect
draaiende machine. (geneeskundig model)
2. Het ideaal kan ook grootste gemene deler zijn: wat het meeste voorkomt is normaal
en komt dus bij iedereen voor. Wie niet aan de norm beantwoordt is abnormaal en
daar moet iets aan gedaan worden. (psychiatrie: ideaal van psychische gezondheid,
normaal/abnormaal)
3. Men kan ook ideale structuur van mens-zijn formuleren. Vanuit levensbeschouwelijk,
zowel religieuze als humanistische. (ouderenzorg)
