TOETS 3 – Thema 4 Planten
Bs 1 Tuinbouw van de toekomst
Landbouw wordt steeds belangrijker, maar ook moeilijker om uit te
voeren.
Er is weinig landbouwgrond beschikbaar en de vraag naar duurzaam
groeit
Naast tuinbouw met kunstlicht is er tuinbouw in het donker -> hierbij
ontstaan planten met lange, slappe, bleekgele stengels en kleine,
bleekgele bladeren = etioleren
Bs 2 Bouw, groei en ontwikkeling van planten
Wortels, stengels en bladeren zijn organen van zaadplanten
De bodem levert water en mineralen en de lucht is de belangrijkste bron
voor CO2
Elk orgaan van een plant wordt aan de buitenkant omgeven door
epidermis (opperhuid)/kurk.
Beschermen plant tegen waterverlies en infecties
In de wortels groeien epidermiscellen uit tot wortelharen
In elk orgaan komen ook transportvaten voor die bestaan uit houtvaten en
bastvaten
Transporteren water met daarin opgeloste stoffen
Bladeren Kruidachtige (niet- Houtige stengels
houtachtige)
De vaten De vaten liggen bij elkaar De houtvaten liggen in jaarringen,
liggen in in vaatbundels de bastvaten liggen eromheen
nerven
Het weefsel dat tussen epidermis en transportvaten zit = vulweefsel
(schors en merg)
Van belang bij fotosynthese, opslag,
stevigheid
! Belangrijk voor groei planten: voldoende water
en mineralen, zuurstof, CO2, licht, geschikte
temperatuur
In de ontwikkeling van planten gaan cellen zich
specialiseren waarbij ze van vorm veranderen
ook kunnen organen veranderen en nieuwe
organen ontstaan
, Bij planten vinden delingen plaats in meristemen (deelweefsel)
- Meristemen bevinden zich in de toppen van wortels en stengels (=
groeipunten), in knoppen en in jonge bladeren
Het meristeem in stengels zorgt voor diktegroei = cambium
In meristemen van een plant komen stamcellen voor (= cel die niet
gedifferentieerd is)
Deling in meristeemcel; ontstaan 2 dochtercellen, een blijft meristeemcel
andere ondergaat celstrekking -> cel kan dan van vorm veranderen
(celdifferentiatie) en een speciale functie krijgen (celspecialisatie)
Bij houtachtige vind de groei als volgt plaats:
- Lengtegroei in de jongste delen
- Diktegroei in het ringvormig meristeem
(cambium)
Groeien in dikte doordat cellen in het cambium
zich delen
Naar binnen toe: houtcellen, naar buiten toe: bastcellen
Houtvaten Bastvaten
Ontstaan uit boven elkaar gelegen Ontstaan door fusie van cellen
houtcellen (bastcellen)
De cellen zetten tegen de verticale Dwarswanden verdwijnen
primaire celwanden dikke niet, er komen openingen in
secundaire celwanden af van (zeefplaat)
cellulose en houtstof (lignine) De cellen verdwijnen niet,
De dwarswanden tussen boven wel de celkernen
elkaar liggende houtcellen Daardoor redelijk korte
verdwijnen (door enzymen) en levensduur
uiteindelijke verdwijnen ook de
cellen zelf
Er worden door het cambium veel meer houtcellen dan bastcellen
gemaakt.
Jaarringen in hout ontstaan doordat in het voorjaar bomen en struiken snel
groeien en in de winter niet.
- In het voorjaar ontstaan wijde houtvaten met dunne wanden
(voorjaarshout)
Kunnen veel water en opgeloste stoffen vervoeren
- In de zomer ontstaan steeds nauwere houtvaten met steeds dikkere
wanden (zomerhout)
Anders van kleur en structuur, dan voorjaarshout
Geen delingen in herfst, winter waardoor duidelijke kleurovergang
zichtbaar is tussen het donkere zomerhout en lichte voorjaarhout =
jaargrens
Bs 1 Tuinbouw van de toekomst
Landbouw wordt steeds belangrijker, maar ook moeilijker om uit te
voeren.
Er is weinig landbouwgrond beschikbaar en de vraag naar duurzaam
groeit
Naast tuinbouw met kunstlicht is er tuinbouw in het donker -> hierbij
ontstaan planten met lange, slappe, bleekgele stengels en kleine,
bleekgele bladeren = etioleren
Bs 2 Bouw, groei en ontwikkeling van planten
Wortels, stengels en bladeren zijn organen van zaadplanten
De bodem levert water en mineralen en de lucht is de belangrijkste bron
voor CO2
Elk orgaan van een plant wordt aan de buitenkant omgeven door
epidermis (opperhuid)/kurk.
Beschermen plant tegen waterverlies en infecties
In de wortels groeien epidermiscellen uit tot wortelharen
In elk orgaan komen ook transportvaten voor die bestaan uit houtvaten en
bastvaten
Transporteren water met daarin opgeloste stoffen
Bladeren Kruidachtige (niet- Houtige stengels
houtachtige)
De vaten De vaten liggen bij elkaar De houtvaten liggen in jaarringen,
liggen in in vaatbundels de bastvaten liggen eromheen
nerven
Het weefsel dat tussen epidermis en transportvaten zit = vulweefsel
(schors en merg)
Van belang bij fotosynthese, opslag,
stevigheid
! Belangrijk voor groei planten: voldoende water
en mineralen, zuurstof, CO2, licht, geschikte
temperatuur
In de ontwikkeling van planten gaan cellen zich
specialiseren waarbij ze van vorm veranderen
ook kunnen organen veranderen en nieuwe
organen ontstaan
, Bij planten vinden delingen plaats in meristemen (deelweefsel)
- Meristemen bevinden zich in de toppen van wortels en stengels (=
groeipunten), in knoppen en in jonge bladeren
Het meristeem in stengels zorgt voor diktegroei = cambium
In meristemen van een plant komen stamcellen voor (= cel die niet
gedifferentieerd is)
Deling in meristeemcel; ontstaan 2 dochtercellen, een blijft meristeemcel
andere ondergaat celstrekking -> cel kan dan van vorm veranderen
(celdifferentiatie) en een speciale functie krijgen (celspecialisatie)
Bij houtachtige vind de groei als volgt plaats:
- Lengtegroei in de jongste delen
- Diktegroei in het ringvormig meristeem
(cambium)
Groeien in dikte doordat cellen in het cambium
zich delen
Naar binnen toe: houtcellen, naar buiten toe: bastcellen
Houtvaten Bastvaten
Ontstaan uit boven elkaar gelegen Ontstaan door fusie van cellen
houtcellen (bastcellen)
De cellen zetten tegen de verticale Dwarswanden verdwijnen
primaire celwanden dikke niet, er komen openingen in
secundaire celwanden af van (zeefplaat)
cellulose en houtstof (lignine) De cellen verdwijnen niet,
De dwarswanden tussen boven wel de celkernen
elkaar liggende houtcellen Daardoor redelijk korte
verdwijnen (door enzymen) en levensduur
uiteindelijke verdwijnen ook de
cellen zelf
Er worden door het cambium veel meer houtcellen dan bastcellen
gemaakt.
Jaarringen in hout ontstaan doordat in het voorjaar bomen en struiken snel
groeien en in de winter niet.
- In het voorjaar ontstaan wijde houtvaten met dunne wanden
(voorjaarshout)
Kunnen veel water en opgeloste stoffen vervoeren
- In de zomer ontstaan steeds nauwere houtvaten met steeds dikkere
wanden (zomerhout)
Anders van kleur en structuur, dan voorjaarshout
Geen delingen in herfst, winter waardoor duidelijke kleurovergang
zichtbaar is tussen het donkere zomerhout en lichte voorjaarhout =
jaargrens
