Introductie tot de pluimveehouderij
H1 De pluimveeketen
Een leghen begint vanaf een leeftijd van ca. 20 weken eieren te leggen en doet dit zo’n 500 dagen.
Nederland telt ongeveer 1.560 pluimveebedrijven, waarvan ongeveer 720 leghennenbedrijven. Het
aantal leghennen in Nederland is 34,1 miljoen: gemiddeld 43.000 leghennen per bedrijf.
Legpluimveesector
↓
Fokbedrijven (fokorganisaties gebruiken zuivere- of basislijnen. Dit gebeurt in een aantal stappen,
waarbij gesproken wordt over grootouderdieren en ouderdieren)
↓
Vermeerdering (vermeerdering is een tak waarin ouderdieren worden gehouden. Er wordt
onderscheid gemaakt in vermeerderingsbedrijven voor de leg en voor het vlees. Ouderdieren zijn
hennen en hanen. De hanen bevruchten de hennen, zodat de eieren bevrucht zijn. De bevruchte
eieren worden uitgebroed in de broederij.
↓
Broederijen (op een broederij worden broedeieren van moederdieren in 21 dagen uitgebroed. De
broedeieren worden na ontvangst ontsmet en ingelegd in broedkasten. Na 18 dagen worden de
kuikens overgelegd in uitkomstkasten, zodat de kuikens op dag 21 van de broedladen geraapt
kunnen worden. De kuikens worden na uitkomst gesext en krijgen op de broederij de eerste
vaccinaties.
↓
Opfokbedrijven (op opfokbedrijven worden eendagskuikens in 17 weken opgefokt tot een legkip. De
opfokhennen krijgen gedurende deze 17 weken een groot aantal vaccinaties toegediend, ter
preventie van een aantal ziektes die voorkomen in de opfok zelf (zoals de ziekte van Gumboro) en
later op het legbedrijf.
↓
Leghennenbedrijven (in leghennenbedrijven leggen de legkippen eieren voor consumptie. De
legkippen komen op 17 weken leeftijd vanaf een opfoklegbedrijf op het legbedrijf. Zij leggen op een
leeftijd van ongeveer 20 weken hun eerste eitje. De dieren blijven ruim 14 maanden op het legbedrijf
en leggen daarbij ongeveer 320-330 eieren. Men denkt in de toekomst 500 eieren te kunnen
realiseren.
↓
Handel (eierverzamelaars, verpakkers, verwerkers en retail).
,Vleeskuikens
Een vleeskuiken groeit in 42 dagen van eendagskuiken tot een kuiken van 2,5 kg. Consumenten
vragen steeds meer traag groeiende vleeskuikens. Omdat de omloopsnelheid van vleeskuikens hoger
is dan die van leghennen, zijn er meer ouderdierenbedrijven dan in de legsector.
Bij ouderdieren is het van belang beperkt te voeren en water te verstrekken, omdat ze genetisch zo
zijn geselecteerd dat ze snel vlees aanzetten. Als ze te snel groeien, zullen ze minder vruchtbaar zijn.
Er zijn in Nederland ongeveer 440 vleeskuikenbedrijven, met in totaal 65,1 miljoen vleeskuikens:
gemiddeld 90.000 vleeskuikens per bedrijf.
Vleespluimveesector
↓
Fokbedrijven (in de fokkerij worden bewuste keuzes gemaakt met welke dieren er verder zal worden
gefokt. De genetische eigenschappen van alle kippen in de hele piramide van de vleessector worden
bepaald in de fokkerij)
↓
Vermeerdering
Opfokvermeerdering (in opfokvermeerderingsbedrijven worden de eendagskuikens, afkomstig uit
de fokbroederij, opgefokt tot een leeftijd van ongeveer 19 weken. Daarna gaan ze naar het
vermeerderingsbedrijf en worden ze vleeskuikenouderdieren genoemd)
Vermeerdering (op de vermeerderingsbedrijven worden opnieuw kruisingen gemaakt. Vader en
moeder stammen allebei van andere lijnen (of kruisingen van lijnen) af. Door deze dieren op het
vermeerderingsbedrijf met elkaar te laten paren, ontstaat de ideale mix: een vleeskuiken met goede
productie-eigenschappen. Vooral de aanleg van spieren wordt vanuit de vaderlijn overgeërfd. In de
moederlijn moet ook met eiproductie rekening gehouden worden (zonder broedeieren immers ook
geen vleeskuikens) en het gaat dus niet alleen om vleesaanzet)
↓
Broederijen (hier worden de eieren waar de vleeskuikens uitkomen, uitgebroed)
↓
Vleeskuikenbedrijven (op het vleeskuikenbedrijf groeien de vleeskuikens van 1 dag oud in ongeveer
6 weken uit tot slachtrijpe kippen. Traaggroeiende kuikens zijn tussen 7 en 9 weken slachtrijp.
Vleeskuikens zijn topsporters die onder goede omstandigheden hard kunnen groeien)
↓
Handel (slachterijen slachten de slachtrijpe vleeskuikens en maken ze gereed voor de retail).
De pluimveehouderij in Nederland produceert vlees voor de wereldmarkt. De delen van een
vleeskuiken vinden hun weg naar diverse werelddelen:
- VS: vleugels x
- Japan: ontbeend pootvlees
- Rusland: bouten
- Borstvlees: EU
, - Loopvoeten: China
H1 De pluimveeketen
Een leghen begint vanaf een leeftijd van ca. 20 weken eieren te leggen en doet dit zo’n 500 dagen.
Nederland telt ongeveer 1.560 pluimveebedrijven, waarvan ongeveer 720 leghennenbedrijven. Het
aantal leghennen in Nederland is 34,1 miljoen: gemiddeld 43.000 leghennen per bedrijf.
Legpluimveesector
↓
Fokbedrijven (fokorganisaties gebruiken zuivere- of basislijnen. Dit gebeurt in een aantal stappen,
waarbij gesproken wordt over grootouderdieren en ouderdieren)
↓
Vermeerdering (vermeerdering is een tak waarin ouderdieren worden gehouden. Er wordt
onderscheid gemaakt in vermeerderingsbedrijven voor de leg en voor het vlees. Ouderdieren zijn
hennen en hanen. De hanen bevruchten de hennen, zodat de eieren bevrucht zijn. De bevruchte
eieren worden uitgebroed in de broederij.
↓
Broederijen (op een broederij worden broedeieren van moederdieren in 21 dagen uitgebroed. De
broedeieren worden na ontvangst ontsmet en ingelegd in broedkasten. Na 18 dagen worden de
kuikens overgelegd in uitkomstkasten, zodat de kuikens op dag 21 van de broedladen geraapt
kunnen worden. De kuikens worden na uitkomst gesext en krijgen op de broederij de eerste
vaccinaties.
↓
Opfokbedrijven (op opfokbedrijven worden eendagskuikens in 17 weken opgefokt tot een legkip. De
opfokhennen krijgen gedurende deze 17 weken een groot aantal vaccinaties toegediend, ter
preventie van een aantal ziektes die voorkomen in de opfok zelf (zoals de ziekte van Gumboro) en
later op het legbedrijf.
↓
Leghennenbedrijven (in leghennenbedrijven leggen de legkippen eieren voor consumptie. De
legkippen komen op 17 weken leeftijd vanaf een opfoklegbedrijf op het legbedrijf. Zij leggen op een
leeftijd van ongeveer 20 weken hun eerste eitje. De dieren blijven ruim 14 maanden op het legbedrijf
en leggen daarbij ongeveer 320-330 eieren. Men denkt in de toekomst 500 eieren te kunnen
realiseren.
↓
Handel (eierverzamelaars, verpakkers, verwerkers en retail).
,Vleeskuikens
Een vleeskuiken groeit in 42 dagen van eendagskuiken tot een kuiken van 2,5 kg. Consumenten
vragen steeds meer traag groeiende vleeskuikens. Omdat de omloopsnelheid van vleeskuikens hoger
is dan die van leghennen, zijn er meer ouderdierenbedrijven dan in de legsector.
Bij ouderdieren is het van belang beperkt te voeren en water te verstrekken, omdat ze genetisch zo
zijn geselecteerd dat ze snel vlees aanzetten. Als ze te snel groeien, zullen ze minder vruchtbaar zijn.
Er zijn in Nederland ongeveer 440 vleeskuikenbedrijven, met in totaal 65,1 miljoen vleeskuikens:
gemiddeld 90.000 vleeskuikens per bedrijf.
Vleespluimveesector
↓
Fokbedrijven (in de fokkerij worden bewuste keuzes gemaakt met welke dieren er verder zal worden
gefokt. De genetische eigenschappen van alle kippen in de hele piramide van de vleessector worden
bepaald in de fokkerij)
↓
Vermeerdering
Opfokvermeerdering (in opfokvermeerderingsbedrijven worden de eendagskuikens, afkomstig uit
de fokbroederij, opgefokt tot een leeftijd van ongeveer 19 weken. Daarna gaan ze naar het
vermeerderingsbedrijf en worden ze vleeskuikenouderdieren genoemd)
Vermeerdering (op de vermeerderingsbedrijven worden opnieuw kruisingen gemaakt. Vader en
moeder stammen allebei van andere lijnen (of kruisingen van lijnen) af. Door deze dieren op het
vermeerderingsbedrijf met elkaar te laten paren, ontstaat de ideale mix: een vleeskuiken met goede
productie-eigenschappen. Vooral de aanleg van spieren wordt vanuit de vaderlijn overgeërfd. In de
moederlijn moet ook met eiproductie rekening gehouden worden (zonder broedeieren immers ook
geen vleeskuikens) en het gaat dus niet alleen om vleesaanzet)
↓
Broederijen (hier worden de eieren waar de vleeskuikens uitkomen, uitgebroed)
↓
Vleeskuikenbedrijven (op het vleeskuikenbedrijf groeien de vleeskuikens van 1 dag oud in ongeveer
6 weken uit tot slachtrijpe kippen. Traaggroeiende kuikens zijn tussen 7 en 9 weken slachtrijp.
Vleeskuikens zijn topsporters die onder goede omstandigheden hard kunnen groeien)
↓
Handel (slachterijen slachten de slachtrijpe vleeskuikens en maken ze gereed voor de retail).
De pluimveehouderij in Nederland produceert vlees voor de wereldmarkt. De delen van een
vleeskuiken vinden hun weg naar diverse werelddelen:
- VS: vleugels x
- Japan: ontbeend pootvlees
- Rusland: bouten
- Borstvlees: EU
, - Loopvoeten: China
