Samenvatting Pathologie Orthopedie
Inhoud
Fracturen ..................................................................................................................................................... 3
Heupletsels ................................................................................................................................................ 10
Heupluxatie ........................................................................................................................................... 10
Proximale femurfracturen ...................................................................................................................... 11
Heupfracturen bij kinderen .................................................................................................................... 13
Letsels in schouderregio............................................................................................................................. 17
Luxaties ................................................................................................................................................. 18
Letsels van elleboog en onderarm.............................................................................................................. 20
Onderarmletsels .................................................................................................................................... 20
Specifieke letsels.................................................................................................................................... 21
Onderarm fracturen ............................................................................................................................... 21
Polsfracturen ......................................................................................................................................... 23
Handletsel.............................................................................................................................................. 23
Letsels van de knie ..................................................................................................................................... 24
Letsels knie ............................................................................................................................................ 25
Letsels van het perifeer zenuwstelsel ......................................................................................................... 29
Traumatische zenuwbeschadiging .......................................................................................................... 30
Pathologieen zenuw............................................................................................................................... 31
Zenuw letsel in rug ................................................................................................................................. 31
Zenuw letsel in arm ................................................................................................................................ 33
Zenuw letsel in been .............................................................................................................................. 34
Polyneuropathieën ................................................................................................................................ 35
Weke delen aandoeningen 1...................................................................................................................... 37
Spierblessure ......................................................................................................................................... 37
Spierblessures .................................................................................................................................... 38
Bursitis ............................................................................................................................................... 40
Weke delen 2 (sport gerelateerd) .............................................................................................................. 42
Peesblessures ........................................................................................................................................ 43
Insertietendinopathieën ........................................................................................................................ 46
Artrose ...................................................................................................................................................... 48
Voetafwijkingen en Rotator Cuff aandoeningen ......................................................................................... 54
Congenitale voetafwijkingen .................................................................................................................. 54
Rotator cuff aandoeningen ........................................................................................................................ 59
1
,Reumatische aandoeningen 1 en 2............................................................................................................. 63
Reumatoïde artritis ................................................................................................................................ 63
Spondylartritis ....................................................................................................................................... 65
Rug aandoeningen en rode vlaggen ........................................................................................................... 69
Orthopedie bij kinderen 1 en 2 .................................................................................................................. 74
Erfelijk ................................................................................................................................................... 74
Erfelijke aandoeningen........................................................................................................................... 75
Orthopedische pathologie ...................................................................................................................... 79
2
,Fracturen
De student kan de orthopedie beschrijven en verklaren van fracturen (algemene aspecten)
De definitie van een fractuur is: een onderbreking van de structuur en continuïteit van het bot.
Een fractuur kan op basis van verschillende aspecten worden geclassificeerd.
Fractuur classificatie op basis van:
• Locatie van het bot
o Intra articulair (in het gewricht)
o Meta- en epifysair (net onder of boven de groeischrijf – Fyse)
o Diafysair (midden van het bot)
• Gesloten/open binnen in het lichaam/ komt door de huid heen
• Compleet/incompleet bot is in 2 of meer
delen gebroken/ niet volledige breuk
(greenstick)
• Hoeveelheid fractuurlijnen
o Simpel → 1
o Segmentaal → 2 fractuurlijnen waar
tussen een segment zit
o Comminutief → minimaal 3
aangedane botdelen
Type fractuurlijn
a. Oblique → schuine botbreuk
b. Comminutief → verbrijzeld. Botdeeltjes
liggen verspreid
c. Open → het bot gaat door de huid heen
d. Pathologisch → fractuur die komt door
een verslapt bot veroorzaakt door
omstandigheden als een tumor of
osteoporose
e. Segmentaal → 2 fractuurlijnen met een
losliggend stuk bot ertussen
f. Spiraal → een schuine botbreuk met een
rotatie als oorzaak
g. Transversaal → een breuk dwars door het bot
h. Greenstick → vaak bij kinderen. Door het buigen gaat de rand van het bot kapot
i. Geïmpacteerde fractuur → door een kracht wordt het uiteinde van het bot in het aangrenzende bot
gedrukt. Bijvoorbeeld als de hals van het femur tegen het bekken wordt aangedrukt.
j. Colles fractuur → een breuk in de distale radius in de pols die vaak optreedt wanneer je een val probeert
te breken door de armen en open handen te strekken
k. Potts fractuur → verwijst naar een fractuur van het onderste deel van de fibula als gevolg van overmatige
belasting van de enkel
l. Compressiefractuur → met name in de ruggenwervels. Deze worden verbrijzeld wanneer hier een grote
drukkracht op komt
Overige types
• Avulsie fractuur → een stukje bot is eraf getrokken (vaak bij hoge trekkracht van een spier of ligament)
• Fissuur of lineair → in de lengte van het bot zit een scheur, geneest goed en komt vooral voor bij
kinderen (botvlies is dikker en de randen van het bot zijn dikker)
• Stress fractuur → door steeds herhalende kracht op een gezond bot
• Depressed fracture → wanneer een gebroken deel van de schedel in de hersenen wordt gedrukt
3
, Oorzaken van fracturen:
• Plotseling een te grote kracht op een gezond bot → trauma
• Steeds herhalende kracht op een gezond bot → stressfractuur
• Normale kracht op een verzwakt bot → pathologische fractuur
• Minimaal trauma bij een verzwakt bot, osteoporose → insufficiëntie fractuur
• Spontane fracturen bij kinderen. Vaak incompleet en geneest sneller, het probleem is
de epifysairschijf (groeischijf), deze kan de groei van het bot aantasten. Battered child als de fractuur is
ontstaan door kindermishandeling.
Groeischijffracturen → Salter-Harris classificatie
Type 1: Dwars door de groeischijf heen
• Geneest goed en meestal geen beïnvloeding van de groei
Type 2: Dwars door groeischijf met een bocht richting de
diafyse
• Geneest goed en meestal geen beïnvloeding van de
groei
Type 3: Stukje door de groeischijf en buigt af naar distaal
• Groei meestal verstoord aan de kant van de breuk
Type 4: Avulsiefractuur waarbij een stukje van de groeischijf is
afgebroken
• Asymmetrische groei
Type 5: Groeischijf in elkaar gedrukt
• Groei meestal verstoord
Gustilo Anderson classificatie (bij open
fractuur)
Type I: Een klein gaatje in de huid
Type II: Een iets groter gat in de huid, maar wel
met een schone wond
Type III: Veel weke delen letsel en veel
onzuiverheden in de wond
• IIIA: Adequate soft tissue
• IIIB: Bad soft-tissue
• IIIC: Circulation issues
Lichamelijk onderzoek:
Bij het lichamelijk onderzoek wordt voornamelijk gekeken naar zwelling, hematoom,
deformiteit en functiestoornis.
Voor het uitvoeren van onderzoek met röntgenfoto’s, is er een regel opgesteld om zo goed mogelijk alle
problemen en aangedane delen rondom de fractuur te kunnen detecteren. Namelijk de 5x2 regel:
• 2 richtingen
• 2 gewrichten
• 2 extremiteiten (li + re)
• 2 verwondingen
• 2 tijdstippen (na 1-2 weken)
4
Inhoud
Fracturen ..................................................................................................................................................... 3
Heupletsels ................................................................................................................................................ 10
Heupluxatie ........................................................................................................................................... 10
Proximale femurfracturen ...................................................................................................................... 11
Heupfracturen bij kinderen .................................................................................................................... 13
Letsels in schouderregio............................................................................................................................. 17
Luxaties ................................................................................................................................................. 18
Letsels van elleboog en onderarm.............................................................................................................. 20
Onderarmletsels .................................................................................................................................... 20
Specifieke letsels.................................................................................................................................... 21
Onderarm fracturen ............................................................................................................................... 21
Polsfracturen ......................................................................................................................................... 23
Handletsel.............................................................................................................................................. 23
Letsels van de knie ..................................................................................................................................... 24
Letsels knie ............................................................................................................................................ 25
Letsels van het perifeer zenuwstelsel ......................................................................................................... 29
Traumatische zenuwbeschadiging .......................................................................................................... 30
Pathologieen zenuw............................................................................................................................... 31
Zenuw letsel in rug ................................................................................................................................. 31
Zenuw letsel in arm ................................................................................................................................ 33
Zenuw letsel in been .............................................................................................................................. 34
Polyneuropathieën ................................................................................................................................ 35
Weke delen aandoeningen 1...................................................................................................................... 37
Spierblessure ......................................................................................................................................... 37
Spierblessures .................................................................................................................................... 38
Bursitis ............................................................................................................................................... 40
Weke delen 2 (sport gerelateerd) .............................................................................................................. 42
Peesblessures ........................................................................................................................................ 43
Insertietendinopathieën ........................................................................................................................ 46
Artrose ...................................................................................................................................................... 48
Voetafwijkingen en Rotator Cuff aandoeningen ......................................................................................... 54
Congenitale voetafwijkingen .................................................................................................................. 54
Rotator cuff aandoeningen ........................................................................................................................ 59
1
,Reumatische aandoeningen 1 en 2............................................................................................................. 63
Reumatoïde artritis ................................................................................................................................ 63
Spondylartritis ....................................................................................................................................... 65
Rug aandoeningen en rode vlaggen ........................................................................................................... 69
Orthopedie bij kinderen 1 en 2 .................................................................................................................. 74
Erfelijk ................................................................................................................................................... 74
Erfelijke aandoeningen........................................................................................................................... 75
Orthopedische pathologie ...................................................................................................................... 79
2
,Fracturen
De student kan de orthopedie beschrijven en verklaren van fracturen (algemene aspecten)
De definitie van een fractuur is: een onderbreking van de structuur en continuïteit van het bot.
Een fractuur kan op basis van verschillende aspecten worden geclassificeerd.
Fractuur classificatie op basis van:
• Locatie van het bot
o Intra articulair (in het gewricht)
o Meta- en epifysair (net onder of boven de groeischrijf – Fyse)
o Diafysair (midden van het bot)
• Gesloten/open binnen in het lichaam/ komt door de huid heen
• Compleet/incompleet bot is in 2 of meer
delen gebroken/ niet volledige breuk
(greenstick)
• Hoeveelheid fractuurlijnen
o Simpel → 1
o Segmentaal → 2 fractuurlijnen waar
tussen een segment zit
o Comminutief → minimaal 3
aangedane botdelen
Type fractuurlijn
a. Oblique → schuine botbreuk
b. Comminutief → verbrijzeld. Botdeeltjes
liggen verspreid
c. Open → het bot gaat door de huid heen
d. Pathologisch → fractuur die komt door
een verslapt bot veroorzaakt door
omstandigheden als een tumor of
osteoporose
e. Segmentaal → 2 fractuurlijnen met een
losliggend stuk bot ertussen
f. Spiraal → een schuine botbreuk met een
rotatie als oorzaak
g. Transversaal → een breuk dwars door het bot
h. Greenstick → vaak bij kinderen. Door het buigen gaat de rand van het bot kapot
i. Geïmpacteerde fractuur → door een kracht wordt het uiteinde van het bot in het aangrenzende bot
gedrukt. Bijvoorbeeld als de hals van het femur tegen het bekken wordt aangedrukt.
j. Colles fractuur → een breuk in de distale radius in de pols die vaak optreedt wanneer je een val probeert
te breken door de armen en open handen te strekken
k. Potts fractuur → verwijst naar een fractuur van het onderste deel van de fibula als gevolg van overmatige
belasting van de enkel
l. Compressiefractuur → met name in de ruggenwervels. Deze worden verbrijzeld wanneer hier een grote
drukkracht op komt
Overige types
• Avulsie fractuur → een stukje bot is eraf getrokken (vaak bij hoge trekkracht van een spier of ligament)
• Fissuur of lineair → in de lengte van het bot zit een scheur, geneest goed en komt vooral voor bij
kinderen (botvlies is dikker en de randen van het bot zijn dikker)
• Stress fractuur → door steeds herhalende kracht op een gezond bot
• Depressed fracture → wanneer een gebroken deel van de schedel in de hersenen wordt gedrukt
3
, Oorzaken van fracturen:
• Plotseling een te grote kracht op een gezond bot → trauma
• Steeds herhalende kracht op een gezond bot → stressfractuur
• Normale kracht op een verzwakt bot → pathologische fractuur
• Minimaal trauma bij een verzwakt bot, osteoporose → insufficiëntie fractuur
• Spontane fracturen bij kinderen. Vaak incompleet en geneest sneller, het probleem is
de epifysairschijf (groeischijf), deze kan de groei van het bot aantasten. Battered child als de fractuur is
ontstaan door kindermishandeling.
Groeischijffracturen → Salter-Harris classificatie
Type 1: Dwars door de groeischijf heen
• Geneest goed en meestal geen beïnvloeding van de groei
Type 2: Dwars door groeischijf met een bocht richting de
diafyse
• Geneest goed en meestal geen beïnvloeding van de
groei
Type 3: Stukje door de groeischijf en buigt af naar distaal
• Groei meestal verstoord aan de kant van de breuk
Type 4: Avulsiefractuur waarbij een stukje van de groeischijf is
afgebroken
• Asymmetrische groei
Type 5: Groeischijf in elkaar gedrukt
• Groei meestal verstoord
Gustilo Anderson classificatie (bij open
fractuur)
Type I: Een klein gaatje in de huid
Type II: Een iets groter gat in de huid, maar wel
met een schone wond
Type III: Veel weke delen letsel en veel
onzuiverheden in de wond
• IIIA: Adequate soft tissue
• IIIB: Bad soft-tissue
• IIIC: Circulation issues
Lichamelijk onderzoek:
Bij het lichamelijk onderzoek wordt voornamelijk gekeken naar zwelling, hematoom,
deformiteit en functiestoornis.
Voor het uitvoeren van onderzoek met röntgenfoto’s, is er een regel opgesteld om zo goed mogelijk alle
problemen en aangedane delen rondom de fractuur te kunnen detecteren. Namelijk de 5x2 regel:
• 2 richtingen
• 2 gewrichten
• 2 extremiteiten (li + re)
• 2 verwondingen
• 2 tijdstippen (na 1-2 weken)
4
