,Inleiding
H0 - Bronnen van het verleden
Terreinverkenning
Archeologie: het werk van de archeoloog
Geschiedenis: het werk van de historicus
H1 - Tijd van Jagers en Boeren
Ooit is alles begonnen
Jagers-verzamelaars: Rendierjagers
De eerste boeren: Bandkeramiekers en Hunebedbouwers
H2 - Tijd van Grieken en Romeinen
Van stadstaat tot wereldmacht - 1
De agrarisch-stedelijke levenswijze: het verschijnsel stad
H3 - Tijd van Monniken en Ridders
H5 - Tijd van Ontdekkers en Hervormers
Europeanen op ontdekkingsreis
Tweede fase van de ontdekkingsreizen
De basis voor het kolonialisme
Het ware geloof als inzet
Van centralisatie naar afscheiding
H6 - Tijd van Regenten en Vorsten
Strijd, onafhankelijkheid en grote mogendheid
H7 - Tijd van Pruiken en Revoluties
Verdeeldheid in de Republiek
De Bataafse Republiek
Economische achteruitgang en nieuwe ideeën
H8 - Tijd van Burgers en Stoommachines
Ontwikkeling in de eerste helft van de 19e eeuw
Industriële Revolutie
Ontwikkeling in de tweede helft van de 19e eeuw
H9 - Tijd van Wereldoorlogen en Holocaust
Politieke ontwikkelingen op wereldschaal
H10 Tijd van Televisie en Computer
Sociaaleconomische ontwikkelingen: opbouw van verzorgingsstaat
Culturele ontwikkelingen: naar een multiculturele samenleving
1
,Inleiding
De samenvatting is geschikt voor iedereen die meer kennis moet hebben over: de
geschiedenis, levensbeschouwelijke stromingen, kernbegrippen voor de
verschillende tijdvakken, oorzaak-gevolg, etc.
Heel veel succes met leren en met je studie! Als je de samenvatting als nuttig hebt
ervaren zou ik het ontzettend waarderen als je een recensie achterlaat op Stuvia. Dit
helpt mijn document beter verkopen en op deze manier kan ik meer studenten helpen
met mijn samenvatting(en).
2
, H0 - Bronnen van het verleden
De volgende vragen komen aan de orde:
- Wat is het verleden?
- Hoe weten we wat er zich in het verleden afgespeeld heeft?
- Wat zijn bronnen?
- Hoe gaat een archeoloog te werk?
- Hoe gaat een historicus te werk?
Terreinverkenning
Het verleden bestaat niet meer. Alles wat plaatsgevonden heeft tot het moment van nu,
behoort tot het verleden. Het verleden begint bij het ontstaan van de aarde en meer
specifiek voor historici bij het verschijnen van de eerste mens op aarde.
Aspecten van het verleden zijn te reconstrueren. Zo zijn er prehistorische boerderijen
nagebouwd, waar je kunt leven als in vroeger tijd. Zo’n reconstructie is een nabootsing,
waarin geprobeerd wordt de historische werkelijkheid, het moment van vroeger, zo dicht
mogelijk te benaderen. Voor een reconstructie kan alles wat uit het verleden bewust of
onbewust bewaard gebleven is, gebruikt worden. De tijd waarin schriftelijke bronnen
aanwezig zijn, heet de historie. Tussen de tijd zonder geschrevene berichten en de tijd
met volop geschreven berichten is er een overgangstijd, die de protohistorie wordt
genoemd. Het beeld van het leven in die tijd moet grotendeels uit de bodemvondsten
gereconstrueerd worden.
Bronnen van het verleden worden bewaard op verschillende plaatsen. Een belangrijke
bewaarplaats is de bodem, het bodemarchief. Wat al naar boven gekomen is uit dat
bodemarchief, bij toeval of door gericht opgravingen, wordt bewaard in musea en
oudheidkamers.
De schriftelijke bronnen worden bewaard in archieven: landelijk in het Nationaal Archief
en provinciaal in de rijksarchieven in de provinciehoofdsteden. Er zijn twee beroepen die
nadrukkelijk gericht zijn op beeldvorming van het verleden: het beroep van de
archeoloog en het beroep van de historicus. De archeoloog houdt zich bezig met het
bodemarchief, de historicus met het archief.
3
, Archeologie: het werk van de archeoloog
Archeologie is te omschrijven als ‘de studie van alles wat de mensen in en op de grond
hebben achtergelaten’. Het gaat om een
speurtocht naar wat in materiële zin
nagelaten is door vroegere generaties, in
een poging om via de vondsten een
reconstructie van hun leefwijze te maken.
Bij archeologie gaat het om:
- het vinden van archeologisch
interessante plekken;
- het zorgvuldig opgraven volgens
bepaalde methoden;
- het conserveren van de vondsten;
- het bestuderen van de vondsten.
Het bodemarchief is wordt voortdurend
bedreigd door uitbreidingsplannen,
wegenaanleg en dergelijke. Op Europees
niveau zijn maatregelen genomen om het
archeologisch erfgoed beter te beschermen.
4
H0 - Bronnen van het verleden
Terreinverkenning
Archeologie: het werk van de archeoloog
Geschiedenis: het werk van de historicus
H1 - Tijd van Jagers en Boeren
Ooit is alles begonnen
Jagers-verzamelaars: Rendierjagers
De eerste boeren: Bandkeramiekers en Hunebedbouwers
H2 - Tijd van Grieken en Romeinen
Van stadstaat tot wereldmacht - 1
De agrarisch-stedelijke levenswijze: het verschijnsel stad
H3 - Tijd van Monniken en Ridders
H5 - Tijd van Ontdekkers en Hervormers
Europeanen op ontdekkingsreis
Tweede fase van de ontdekkingsreizen
De basis voor het kolonialisme
Het ware geloof als inzet
Van centralisatie naar afscheiding
H6 - Tijd van Regenten en Vorsten
Strijd, onafhankelijkheid en grote mogendheid
H7 - Tijd van Pruiken en Revoluties
Verdeeldheid in de Republiek
De Bataafse Republiek
Economische achteruitgang en nieuwe ideeën
H8 - Tijd van Burgers en Stoommachines
Ontwikkeling in de eerste helft van de 19e eeuw
Industriële Revolutie
Ontwikkeling in de tweede helft van de 19e eeuw
H9 - Tijd van Wereldoorlogen en Holocaust
Politieke ontwikkelingen op wereldschaal
H10 Tijd van Televisie en Computer
Sociaaleconomische ontwikkelingen: opbouw van verzorgingsstaat
Culturele ontwikkelingen: naar een multiculturele samenleving
1
,Inleiding
De samenvatting is geschikt voor iedereen die meer kennis moet hebben over: de
geschiedenis, levensbeschouwelijke stromingen, kernbegrippen voor de
verschillende tijdvakken, oorzaak-gevolg, etc.
Heel veel succes met leren en met je studie! Als je de samenvatting als nuttig hebt
ervaren zou ik het ontzettend waarderen als je een recensie achterlaat op Stuvia. Dit
helpt mijn document beter verkopen en op deze manier kan ik meer studenten helpen
met mijn samenvatting(en).
2
, H0 - Bronnen van het verleden
De volgende vragen komen aan de orde:
- Wat is het verleden?
- Hoe weten we wat er zich in het verleden afgespeeld heeft?
- Wat zijn bronnen?
- Hoe gaat een archeoloog te werk?
- Hoe gaat een historicus te werk?
Terreinverkenning
Het verleden bestaat niet meer. Alles wat plaatsgevonden heeft tot het moment van nu,
behoort tot het verleden. Het verleden begint bij het ontstaan van de aarde en meer
specifiek voor historici bij het verschijnen van de eerste mens op aarde.
Aspecten van het verleden zijn te reconstrueren. Zo zijn er prehistorische boerderijen
nagebouwd, waar je kunt leven als in vroeger tijd. Zo’n reconstructie is een nabootsing,
waarin geprobeerd wordt de historische werkelijkheid, het moment van vroeger, zo dicht
mogelijk te benaderen. Voor een reconstructie kan alles wat uit het verleden bewust of
onbewust bewaard gebleven is, gebruikt worden. De tijd waarin schriftelijke bronnen
aanwezig zijn, heet de historie. Tussen de tijd zonder geschrevene berichten en de tijd
met volop geschreven berichten is er een overgangstijd, die de protohistorie wordt
genoemd. Het beeld van het leven in die tijd moet grotendeels uit de bodemvondsten
gereconstrueerd worden.
Bronnen van het verleden worden bewaard op verschillende plaatsen. Een belangrijke
bewaarplaats is de bodem, het bodemarchief. Wat al naar boven gekomen is uit dat
bodemarchief, bij toeval of door gericht opgravingen, wordt bewaard in musea en
oudheidkamers.
De schriftelijke bronnen worden bewaard in archieven: landelijk in het Nationaal Archief
en provinciaal in de rijksarchieven in de provinciehoofdsteden. Er zijn twee beroepen die
nadrukkelijk gericht zijn op beeldvorming van het verleden: het beroep van de
archeoloog en het beroep van de historicus. De archeoloog houdt zich bezig met het
bodemarchief, de historicus met het archief.
3
, Archeologie: het werk van de archeoloog
Archeologie is te omschrijven als ‘de studie van alles wat de mensen in en op de grond
hebben achtergelaten’. Het gaat om een
speurtocht naar wat in materiële zin
nagelaten is door vroegere generaties, in
een poging om via de vondsten een
reconstructie van hun leefwijze te maken.
Bij archeologie gaat het om:
- het vinden van archeologisch
interessante plekken;
- het zorgvuldig opgraven volgens
bepaalde methoden;
- het conserveren van de vondsten;
- het bestuderen van de vondsten.
Het bodemarchief is wordt voortdurend
bedreigd door uitbreidingsplannen,
wegenaanleg en dergelijke. Op Europees
niveau zijn maatregelen genomen om het
archeologisch erfgoed beter te beschermen.
4
