SOCIALE PSYCHOLOGIE:
EEN SAMENVATTING
Mia Maas
Fontys Hogescholen TP
, 2
Inhoud
leerdoelen............................................................................................................................................. 5
sociale psychologie (h1 t/m 1.1.3)..................................................................................................... 6
kuddedieren...................................................................................................................................... 6
Social tuning.................................................................................................................................. 6
het zelf 1 (H2 t/m 2.2.6)........................................................................................................................ 7
zelfkennis............................................................................................................................................ 7
zelfbewustzijn................................................................................................................................. 7
bronnen van zelfkennis................................................................................................................. 8
zelfwaardering............................................................................................................................... 9
zelfevaluatie-motieven.................................................................................................................... 9
zelfverheffingsmotief................................................................................................................... 10
consistentiemotief....................................................................................................................... 10
accuraatheidsmotief.................................................................................................................. 11
zelfverbeteringsmotief................................................................................................................ 11
samenspel tussen de vier motieven.......................................................................................... 11
streven naar een positief zelfbeeld, waarom?........................................................................11
Het zelf 2 (v.a. 2.3............................................................................................................................... 12
Het interpersoonlijke zelf................................................................................................................. 12
invloed van het zelf op sociale waarneming...........................................................................12
het relatieve zelf: sociale vergelijking....................................................................................... 13
anderen als spiegel..................................................................................................................... 13
zelfpresentatie............................................................................................................................. 14
waarneming van personen (h3 t/m 3.4).......................................................................................... 14
de eerste indruk.............................................................................................................................. 14
de eerste milliseconden............................................................................................................. 15
stereotypen en sociale categorisatie....................................................................................... 16
aantrekkelijkheid......................................................................................................................... 16
gezichtskenmerken..................................................................................................................... 16
lichaamsbouw en lengte........................................................................................................... 17
kleding.......................................................................................................................................... 17
non-verbaal gedrag....................................................................................................................... 17
gezichtsexpressie en mimiek...................................................................................................... 18
oogcontact................................................................................................................................. 18
afstand en persoonlijke ruimte................................................................................................... 18
lichaamshouding en beweging................................................................................................ 19
Mia Maas
Fontys Hogescholen TP
, 3
stem.............................................................................................................................................. 19
de eerste indruk de beste?........................................................................................................ 19
attributie: van gedrag naar eigenschap.....................................................................................20
spontane gevolgetrekking......................................................................................................... 20
intentionele gevolgtrekkingen................................................................................................... 20
causale attributie........................................................................................................................ 22
Kelley’s covariatiemodel............................................................................................................ 22
impressievorming............................................................................................................................ 23
primacy: de eerste informatie heeft meer invloed.................................................................23
extreme eigenschappen hebben meer invloed.....................................................................23
sociaal-negatieve eigenschappen hebben meer invloed....................................................23
prestaties hebben meer invloed............................................................................................... 23
een continuüm van persoonswaarneming..............................................................................24
De groep 1 (H9 t/m 9.3.3).................................................................................................................. 24
functies van de groep.................................................................................................................... 24
de behoefte ergens bij te horen............................................................................................... 24
sociale identiteit.......................................................................................................................... 25
invloed van de groep op het individu: hoe gedragen we ons?...............................................25
rollen en status............................................................................................................................. 25
normen en groepscohesie......................................................................................................... 26
invloed van de groep op het individu: hoe presteren we in groepen.....................................26
sociale facilitatie......................................................................................................................... 26
social loafing................................................................................................................................ 27
overeenkomsten en verschillen tussen sociale facilitatie en social loafing..........................28
groepsgedrag 1 (H9.4..5.4)........................................................................................................ 28
kiezen tussen eigenbelang en belang van de groep................................................................28
vormen van afhankelijkheid....................................................................................................... 28
het gevangenen-dilemma en het sociale dilemma...............................................................29
het bevorderen van coöperatief gedrag................................................................................29
coalitievorming en onderhandelen.......................................................................................... 30
beslissen in groepen....................................................................................................................... 31
informatie uitwisselen.................................................................................................................. 31
brainstormen................................................................................................................................ 32
groepspolarisatie......................................................................................................................... 32
groepsdenken............................................................................................................................. 33
groepsgedrag 2 (H8.7)....................................................................................................................... 34
conformisme................................................................................................................................... 34
Mia Maas
Fontys Hogescholen TP
, 4
informationele invloed................................................................................................................ 34
normatieve invloed..................................................................................................................... 35
twee soorten conformisme........................................................................................................ 35
het bandwagon-effect.............................................................................................................. 35
minderheidsinvloed..................................................................................................................... 35
attitudes en overredende communicatie (H7)...............................................................................36
attitudes........................................................................................................................................... 36
componenten van attitudes...................................................................................................... 36
sterkte van attitudes................................................................................................................... 36
structuur en consistentie van attitudes.....................................................................................37
functies van attitudes................................................................................................................. 38
vormen van attitudes..................................................................................................................... 40
ervaring en leren......................................................................................................................... 40
sociale invloed............................................................................................................................ 40
erfelijke factoren......................................................................................................................... 40
relatie tussen gedrag en attitudes................................................................................................ 41
attitudes en directe gedragsreacties: het mode model........................................................41
model van gepland gedrag...................................................................................................... 41
vertekeningen in gepland gedrag............................................................................................ 42
discrepanties tussen attitudes en gedrag................................................................................43
implementatie-intenties.............................................................................................................. 44
invloed van gedrag op attitudes.................................................................................................. 44
attitudeverandering beïnvloeding............................................................................................... 45
message learning: de Yale School............................................................................................ 45
cognitieve responsen en elaboratie......................................................................................... 46
Het Elaboration Likelihood Model............................................................................................. 46
verschillende soorten motivatie................................................................................................. 47
invloed van centrale en perifere variabelen...........................................................................48
de sociale-beoordelingstheorie................................................................................................ 51
weerstand tegen beïnvloeding................................................................................................. 51
leren en omgeving (H4, Zimbardo).................................................................................................. 52
hoe verklaart klassieke conditionering leren?.............................................................................53
de kernpunten van klassieke conditionering...........................................................................53
toepassingen van klassieke conditionering..............................................................................55
hoe leren we nieuw gedrag door operante conditionering?...................................................56
skinners’ radicale behaviorisme................................................................................................ 56
principes van operante conditionering: bekrachtiging..........................................................57
Mia Maas
Fontys Hogescholen TP