Aantekeningen Gezondheidsrecht
Gezondheidsrecht college 1:
Inleiding op het Nederlandse recht en het Gezondheidsrecht
Deel 1- Achtergrond
Wet- en regelgeving rond de gezondheidszorg
Vrouw Justitia:
- Weegschaal: belangen afwegen
- Zwaard: ‘doorhakken van de knoop’ beslissingsmacht
- Zonder blinddoek: oog voor partijen bij bijv. stelen van medicijnen voor een kind
(met blinddoek= objectiviteit)
Charles de Montesquieu, filosoof
- Trias Politica: Wetgevende, uitvoerende, rechtsprekende als die volledig
gescheiden zijn (onafhankelijk van elkaar kunnen uitspreken en handelen) dan
heb je een democratische en evenwichtige rechtsstaat
- Rol van de rechter: ‘de mond van de wet’ ( geldt niet altijd want er ontbreken
altijd stukjes)
Rechtsbronnen:
- Verdragen (nationaal en internationaal)
- Wetgeving
- Jurisprudentie (invulling geven)
- Gewoonterecht (richtlijnen en protocollen)
- Rechtsleer (hoe zou een systeem moeten werken)
“Lex specialis en Lex generalis” (special law and general law)
Totstandkoming van een overeenkomst: Aanbod en aanvaarding art. 6:217 BW
Maar: er zijn wilsgebreken (fout, onder druk, bedrog)
Vernietigen (in rechten): de overeenkomst wordt ontbonden
Wie kunnen een rechtsgeldige overeenkomst sluiten?
- Rechtssubjecten juridische persoonlijkheid of rechtspersoonlijkheid
a. Rechtspersonen
b. Publiekrechtelijke rechtspersonen
c. Natuurlijke personen (tijdens het leven); wij
Als een persoon overlijd, verandert het lichaam in een rechtsobject van een rechtspersoon
Progressieve rechtsbescherming:
- Eerste fase: voor innesteling
- Tweede fase: ingenestelde vrucht
- Derde fase: Geboorte (nu zelfstandige drager van rechten en plichten)
- Embryowet, wet voor taalweefsel, abortuswetgeving (levensvatbaarheidsgrens
verschuift en wordt niet bepaald door juristen maar door wetenschappers)
, Deel 2 – Het Gezondheidsrecht
Doelen van gezondheidsrecht volgens Henk Leenen:
- Beschermen van het mens
- Beschermen van de beroepsbeoefenaar
- Rechten van de samenleving, bescherming van de collectiviteit
Zelfbeschikkingsrecht: combinatie van artikel 10 en 11 van de grondwet
- Art. 10: privacy, persoonlijke levenssfeer
- Art. 11: onaantastbaarheid van je lichaam
Art. 22 GW: ‘De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid’
- Taak van overheid: bevorderen van kwaliteit (Wkkz), bereikbaarheid en
toegankelijkheid van zorg
genoeg beschermingsmateriaal, apparatuur, betaalbare zorg, adequaat
personeel
Functies van de gezondheidsrecht:
1. Waarborgfunctie: zorgen voor zekerheid en bescherming (BIG registratie;
bekwaam personeel)
2. Instrumentele functie: nieuwe verhoudingen scheppen en vooruitgang bevorderen
(verruiming BIG registratie tijdens corona pandemie)
Recht op gezondheidszorg (art. 22 GW)
- Overheid stuurt en controleert de zorg
Recht op zelfbeschikking (Art. 10 GW, art.11 GW)
- Keuzevrijheid en zelfontplooiing (kiezen van religie etc.)
- Wetten: WGBO, WTLZ (euthanasie), Abortuswet etc.
- Beperkingen van het zelfbeschikkingsrecht:
a. Patiënt kan de hulpverlener niet overrulen
b. Wilsonbekwaamheid (drank, drugs) (beoordeeld op een vragenlijst)
c. Inbreuk op het zelfbeschikkingsrecht van een ander belangenafweging
(belang zorgverlener hoger dan die van de patiënt)
Gezondheidsrecht college 2:
Rechten van de patiënt: goed hulpverlenerschap
Deel 1
WGBO: wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst
Zelfbeschikkingsrecht bestaat uit:
- Art. 10 GW: eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
- Art. 11 GW: bescherming van de lichamelijke integriteit
Het recht op gezondheidszorg: art. 22 GW
Gezondheidsrecht college 1:
Inleiding op het Nederlandse recht en het Gezondheidsrecht
Deel 1- Achtergrond
Wet- en regelgeving rond de gezondheidszorg
Vrouw Justitia:
- Weegschaal: belangen afwegen
- Zwaard: ‘doorhakken van de knoop’ beslissingsmacht
- Zonder blinddoek: oog voor partijen bij bijv. stelen van medicijnen voor een kind
(met blinddoek= objectiviteit)
Charles de Montesquieu, filosoof
- Trias Politica: Wetgevende, uitvoerende, rechtsprekende als die volledig
gescheiden zijn (onafhankelijk van elkaar kunnen uitspreken en handelen) dan
heb je een democratische en evenwichtige rechtsstaat
- Rol van de rechter: ‘de mond van de wet’ ( geldt niet altijd want er ontbreken
altijd stukjes)
Rechtsbronnen:
- Verdragen (nationaal en internationaal)
- Wetgeving
- Jurisprudentie (invulling geven)
- Gewoonterecht (richtlijnen en protocollen)
- Rechtsleer (hoe zou een systeem moeten werken)
“Lex specialis en Lex generalis” (special law and general law)
Totstandkoming van een overeenkomst: Aanbod en aanvaarding art. 6:217 BW
Maar: er zijn wilsgebreken (fout, onder druk, bedrog)
Vernietigen (in rechten): de overeenkomst wordt ontbonden
Wie kunnen een rechtsgeldige overeenkomst sluiten?
- Rechtssubjecten juridische persoonlijkheid of rechtspersoonlijkheid
a. Rechtspersonen
b. Publiekrechtelijke rechtspersonen
c. Natuurlijke personen (tijdens het leven); wij
Als een persoon overlijd, verandert het lichaam in een rechtsobject van een rechtspersoon
Progressieve rechtsbescherming:
- Eerste fase: voor innesteling
- Tweede fase: ingenestelde vrucht
- Derde fase: Geboorte (nu zelfstandige drager van rechten en plichten)
- Embryowet, wet voor taalweefsel, abortuswetgeving (levensvatbaarheidsgrens
verschuift en wordt niet bepaald door juristen maar door wetenschappers)
, Deel 2 – Het Gezondheidsrecht
Doelen van gezondheidsrecht volgens Henk Leenen:
- Beschermen van het mens
- Beschermen van de beroepsbeoefenaar
- Rechten van de samenleving, bescherming van de collectiviteit
Zelfbeschikkingsrecht: combinatie van artikel 10 en 11 van de grondwet
- Art. 10: privacy, persoonlijke levenssfeer
- Art. 11: onaantastbaarheid van je lichaam
Art. 22 GW: ‘De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid’
- Taak van overheid: bevorderen van kwaliteit (Wkkz), bereikbaarheid en
toegankelijkheid van zorg
genoeg beschermingsmateriaal, apparatuur, betaalbare zorg, adequaat
personeel
Functies van de gezondheidsrecht:
1. Waarborgfunctie: zorgen voor zekerheid en bescherming (BIG registratie;
bekwaam personeel)
2. Instrumentele functie: nieuwe verhoudingen scheppen en vooruitgang bevorderen
(verruiming BIG registratie tijdens corona pandemie)
Recht op gezondheidszorg (art. 22 GW)
- Overheid stuurt en controleert de zorg
Recht op zelfbeschikking (Art. 10 GW, art.11 GW)
- Keuzevrijheid en zelfontplooiing (kiezen van religie etc.)
- Wetten: WGBO, WTLZ (euthanasie), Abortuswet etc.
- Beperkingen van het zelfbeschikkingsrecht:
a. Patiënt kan de hulpverlener niet overrulen
b. Wilsonbekwaamheid (drank, drugs) (beoordeeld op een vragenlijst)
c. Inbreuk op het zelfbeschikkingsrecht van een ander belangenafweging
(belang zorgverlener hoger dan die van de patiënt)
Gezondheidsrecht college 2:
Rechten van de patiënt: goed hulpverlenerschap
Deel 1
WGBO: wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst
Zelfbeschikkingsrecht bestaat uit:
- Art. 10 GW: eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
- Art. 11 GW: bescherming van de lichamelijke integriteit
Het recht op gezondheidszorg: art. 22 GW
