BASIS VAN GEDRAG
Motivatie
7.1 Precisering van de vraagstelling
Motivatie= het geheel van processen die betrokken zijn bij de interne dynamiek van het gedrag
- Aanzet (motor) tot het stellen van gedrag
- Bepaalt welke richting het gedrag uitgaat
- Bepaalt de intensiteit van het gedrag
- Beïnvloedt de persistentie van het gedrag
Behoeften= Algemene categorieën waar mensen nood aan hebben
Motieven= Concrete vormen die een behoefte kan aannemen
Incentives= Externe prikkels die vanuit een bepaalde behoefte als aantrekkelijk worden ervaren en het
individu aanzetten tot het stellen van een bepaald gedrag
7.1.1 De complexiteit van de menselijke motivatie
a. De motivatie is niet rechtstreeks waarneembaar
Motivatie moetafgeleid worden uit het gedrag (‘hypothetisch construct’)
b. Pluriformiteit van de menselijke motivatie
1 behoefte --> meerdere gedragingen
c. Overgedetermineerdheid van het gedrag
Meerdere behoeften --> 1 gedrag
7.1.2 Hoe psychologen daarmee omgaan
Twee manieren :
Overzicht maken van de fundamentele behoeften van de mens
- Algemene motivatietheorieën
- Obv conceptueel kader, mensbeeld
Beperkt tot een specifiek gedragsdomein
- Vb. Macht, agressie, seks, studiemotivatie...
7.2 Algemene motivatietheorieën
, 7.2.1 De psychodynamische theorie van Freud (dieptepsychologie)
Uitgangspunt= vreemde symptomen van patiënten uit de Weense burgerij (19e E)
- Conversiestoornissen: functie-uitval (blindheid, verlamming,...) zonder lichamelijke
oorzaken
- Casusbeschrijvingen
Psychoanalytische therapie --> algemeen mensbeeld
Onderscheid tussen:
a. Structuur van het menselijke bewustzijn
3 lagen:
Het bewuste = Het deel waarin alle waarnemingen en
gedachten aanwezig zijn, die op het moment zelf in
je bewustzijn aanwezig zijn
Het onderbewuste/voorbewuste = Verworven kennis: op het moment zelf ben je er
niet altijd van bewust, maar met een zekere
inspanning kan je die inhouden terug in je
bewustzijn oproepen
Het onbewuste = Inhouden die actief uit het bewustzijn werden
weggeduwd omdat ze te ondraaglijk, bedreigend
of schaamtevol waren.
= Het is vooral die laag die de eigenlijke dynamiek
van het gedrag bepaalt
b. Persoonlijkheid --> motivatie
Persoonlijkheid= ‘het psychisch apparaat’
Wordt gestuurd door drie verschillende, deels tegenstrijdige elementen die voor een groot
deel door het onbewuste worden gestuurd
Motivatie = sturing van het gedrag vanuit het spanningsveld tussen die drie elementen
- Het Es (latijn: Id)
Motivatie
7.1 Precisering van de vraagstelling
Motivatie= het geheel van processen die betrokken zijn bij de interne dynamiek van het gedrag
- Aanzet (motor) tot het stellen van gedrag
- Bepaalt welke richting het gedrag uitgaat
- Bepaalt de intensiteit van het gedrag
- Beïnvloedt de persistentie van het gedrag
Behoeften= Algemene categorieën waar mensen nood aan hebben
Motieven= Concrete vormen die een behoefte kan aannemen
Incentives= Externe prikkels die vanuit een bepaalde behoefte als aantrekkelijk worden ervaren en het
individu aanzetten tot het stellen van een bepaald gedrag
7.1.1 De complexiteit van de menselijke motivatie
a. De motivatie is niet rechtstreeks waarneembaar
Motivatie moetafgeleid worden uit het gedrag (‘hypothetisch construct’)
b. Pluriformiteit van de menselijke motivatie
1 behoefte --> meerdere gedragingen
c. Overgedetermineerdheid van het gedrag
Meerdere behoeften --> 1 gedrag
7.1.2 Hoe psychologen daarmee omgaan
Twee manieren :
Overzicht maken van de fundamentele behoeften van de mens
- Algemene motivatietheorieën
- Obv conceptueel kader, mensbeeld
Beperkt tot een specifiek gedragsdomein
- Vb. Macht, agressie, seks, studiemotivatie...
7.2 Algemene motivatietheorieën
, 7.2.1 De psychodynamische theorie van Freud (dieptepsychologie)
Uitgangspunt= vreemde symptomen van patiënten uit de Weense burgerij (19e E)
- Conversiestoornissen: functie-uitval (blindheid, verlamming,...) zonder lichamelijke
oorzaken
- Casusbeschrijvingen
Psychoanalytische therapie --> algemeen mensbeeld
Onderscheid tussen:
a. Structuur van het menselijke bewustzijn
3 lagen:
Het bewuste = Het deel waarin alle waarnemingen en
gedachten aanwezig zijn, die op het moment zelf in
je bewustzijn aanwezig zijn
Het onderbewuste/voorbewuste = Verworven kennis: op het moment zelf ben je er
niet altijd van bewust, maar met een zekere
inspanning kan je die inhouden terug in je
bewustzijn oproepen
Het onbewuste = Inhouden die actief uit het bewustzijn werden
weggeduwd omdat ze te ondraaglijk, bedreigend
of schaamtevol waren.
= Het is vooral die laag die de eigenlijke dynamiek
van het gedrag bepaalt
b. Persoonlijkheid --> motivatie
Persoonlijkheid= ‘het psychisch apparaat’
Wordt gestuurd door drie verschillende, deels tegenstrijdige elementen die voor een groot
deel door het onbewuste worden gestuurd
Motivatie = sturing van het gedrag vanuit het spanningsveld tussen die drie elementen
- Het Es (latijn: Id)
