BASIS VAN GEDRAG
Emoties
= affectieve reacties die kleur geven aan onze ervaringen
8.1 De plaats van emoties in het gedrag
Emoties= zorgen voor kleur in het dagelijks leven
Belevingseffect= innerlijke gevoel dat je opgewekt bent, of boos, of bang = psychologisch aspect
Lichaamsreacties= lichamelijke kenmerken bij emoties (sommige met expressieve betekenis)
Centrale rol vd hersenen
Affect= processen die te maken hebben met de manier waarop de mens de confrontatie ervaart tussen zijn
actuele behoeftetoestand en bepaalde aspecten van de situatie
Dynamisch-affectieve component van gedrag= relatie tss de behoeften en de affecten
8.1.1. Emoties, gevoelens en stemmingen (zie tabel 8.1.)
3 soorten affecten: (er is wel overlap, het verschil is dus niet absoluut)
i. Emoties
= de meest krachtige en dus ook de duidelijkste vorm van affect
= intense en kortdurende reacties die gericht zijn op een welbepaald object/gebeurtenis, die een
bepaalde behoefte oproepen.
= door hun heftigheid zijn de geassocieerde lichaamsreacties heel prominent waarneembaar
= directe actiebereidheid
ii. Gevoelens
= subjectieve beleving die gepaard gaat met de emoties (dus een deelaspect)
= zijn minder heftig dan emoties
= hierdoor missen ze meestal de waarneembare lichaamsreacties en de directe actiebereidheid om
op de situatie te reageren
iii. Stemmingen
= vagere gemoedstoestanden, die langer aanhouden.
= soms chronisch
= meestal geen uitlokkende gebeurtenis of oorzaak
= uitloper van voorbije emoties of endogeen ontstaan
, 8.1.2. Op het snijpunt tussen cognitie en motivatie
1. Emoties ontstaan in de botsing tussen cognitie en motivatie emotie
= reactie op het ervaren dat een behoefte al of niet wordt bevredigd.
- Negatieve emoties/onlustgevoelens = ons cognitief bewustzijn (bv. waarneming)stemt niet overeen
met onze behoeften
- Positieve emoties/lustgevoelens = confrontatie tussen cognitie en behoefte is gunstig
2. Emoties kunnen ook invloed uitoefenen op hoe we de situatie cognitief beleven en kunnen aanleiding
geven tot het ,wel of niet, stellen van een gedrag
Lust VS Onlust als een continuum
1. Cognitieve bewustzijnsinhouden: beperkt tot ‘kennisnemen’ van iets, zonder dat er een gevoelsmatige
bijbetekenis aan wordt gegeven
2. Affectieve ervaringen : aan de cognitieve ervaring wordt een evaluatie toegevoegd
‘Emotie en rede zijn aan elkaar gekoppeld en afhankelijk van elkaar’, Damasio
- ‘ons denken heeft een rationele én een emotionele basis’
- Phinaes Gage als illustratie dat ons denken niet zonder ons voelen kan.
Emoties en motivatie= ook aan elkaar gekoppeld
De actiebereidheid ligt in de emotie
Emotie geeft dus dynamiek aan het gedrag
8.2 Autonome lichaamsveranderingen bij emoties
8.2.1. De belangrijkste lichaamsveranderingen
Emotie= subjectieve belevingsinhoud + inwendige orgaanveranderingen + uitwendige waarneembare
lichaamsexpressie
Inwendige orgaanveranderingen: gestuurd vanuit het autonoom ZS= zenuwverbindingen die info
uitwisselen verzorgen tss vnl de hypothalamus en inwendige vh lichaam
Rol vh autonome ZS
o Sympathisch zenuwstelsel
= lichaam in paraatheid brengen omwille v verhoogde druk
= we worden alerter, kunnen krachtiger en sneller reageren op het mogelijk gevaar
FIGHT-FLIGHT
o Para-sympathisch zenuwstelsel
= lichaam w gestimuleerd tot herstel= lichaam op kracht laten komen
= als onheil voorbij is, stresshormoon neemt af, bloedtoever spieren vermindert
TENT-AND-BEFRIEND
Emoties
= affectieve reacties die kleur geven aan onze ervaringen
8.1 De plaats van emoties in het gedrag
Emoties= zorgen voor kleur in het dagelijks leven
Belevingseffect= innerlijke gevoel dat je opgewekt bent, of boos, of bang = psychologisch aspect
Lichaamsreacties= lichamelijke kenmerken bij emoties (sommige met expressieve betekenis)
Centrale rol vd hersenen
Affect= processen die te maken hebben met de manier waarop de mens de confrontatie ervaart tussen zijn
actuele behoeftetoestand en bepaalde aspecten van de situatie
Dynamisch-affectieve component van gedrag= relatie tss de behoeften en de affecten
8.1.1. Emoties, gevoelens en stemmingen (zie tabel 8.1.)
3 soorten affecten: (er is wel overlap, het verschil is dus niet absoluut)
i. Emoties
= de meest krachtige en dus ook de duidelijkste vorm van affect
= intense en kortdurende reacties die gericht zijn op een welbepaald object/gebeurtenis, die een
bepaalde behoefte oproepen.
= door hun heftigheid zijn de geassocieerde lichaamsreacties heel prominent waarneembaar
= directe actiebereidheid
ii. Gevoelens
= subjectieve beleving die gepaard gaat met de emoties (dus een deelaspect)
= zijn minder heftig dan emoties
= hierdoor missen ze meestal de waarneembare lichaamsreacties en de directe actiebereidheid om
op de situatie te reageren
iii. Stemmingen
= vagere gemoedstoestanden, die langer aanhouden.
= soms chronisch
= meestal geen uitlokkende gebeurtenis of oorzaak
= uitloper van voorbije emoties of endogeen ontstaan
, 8.1.2. Op het snijpunt tussen cognitie en motivatie
1. Emoties ontstaan in de botsing tussen cognitie en motivatie emotie
= reactie op het ervaren dat een behoefte al of niet wordt bevredigd.
- Negatieve emoties/onlustgevoelens = ons cognitief bewustzijn (bv. waarneming)stemt niet overeen
met onze behoeften
- Positieve emoties/lustgevoelens = confrontatie tussen cognitie en behoefte is gunstig
2. Emoties kunnen ook invloed uitoefenen op hoe we de situatie cognitief beleven en kunnen aanleiding
geven tot het ,wel of niet, stellen van een gedrag
Lust VS Onlust als een continuum
1. Cognitieve bewustzijnsinhouden: beperkt tot ‘kennisnemen’ van iets, zonder dat er een gevoelsmatige
bijbetekenis aan wordt gegeven
2. Affectieve ervaringen : aan de cognitieve ervaring wordt een evaluatie toegevoegd
‘Emotie en rede zijn aan elkaar gekoppeld en afhankelijk van elkaar’, Damasio
- ‘ons denken heeft een rationele én een emotionele basis’
- Phinaes Gage als illustratie dat ons denken niet zonder ons voelen kan.
Emoties en motivatie= ook aan elkaar gekoppeld
De actiebereidheid ligt in de emotie
Emotie geeft dus dynamiek aan het gedrag
8.2 Autonome lichaamsveranderingen bij emoties
8.2.1. De belangrijkste lichaamsveranderingen
Emotie= subjectieve belevingsinhoud + inwendige orgaanveranderingen + uitwendige waarneembare
lichaamsexpressie
Inwendige orgaanveranderingen: gestuurd vanuit het autonoom ZS= zenuwverbindingen die info
uitwisselen verzorgen tss vnl de hypothalamus en inwendige vh lichaam
Rol vh autonome ZS
o Sympathisch zenuwstelsel
= lichaam in paraatheid brengen omwille v verhoogde druk
= we worden alerter, kunnen krachtiger en sneller reageren op het mogelijk gevaar
FIGHT-FLIGHT
o Para-sympathisch zenuwstelsel
= lichaam w gestimuleerd tot herstel= lichaam op kracht laten komen
= als onheil voorbij is, stresshormoon neemt af, bloedtoever spieren vermindert
TENT-AND-BEFRIEND
