19e eeuwse capita selecta college 1

19e eeuwse kunst: capita selecta

College 1: vorming & creatie (productie)

I. Kunstpraktijk & kunstwereld
a) Vorming & creatie
b) Presentatie & circulatie
c) Receptie & consumptie
d) Beeldhouwpraktijk
Enerzijds over de vorming van kunstenaars anderzijds hoe kunstwerken tot stand komen

OPLEIDING
 GENREHIERARCHIE:
Verbonden met alles wat de 19e eeuwse kunst te maken heeft
In bijzonder ook opleiding, wat overgeleverd wordt uit voorgaande periode waarbij:
- Historieschilderkunst: als hoogst wordt gezien
Le grand art: groots + groot
Heldhaftige/tragische taferelen
Onderwerpen< gesch, mythologie, godsdienst
Historische, didactische, morele warden
Lichaam
Vb Ingres; Achilles ontvangt de gezanten van Agamemnon
- Portretten:
Bij heel belangrijke personen: ‘waardig’, als maatschappelijk voorbeeld
- Genretaferelen
- Landschappen
- Interieurs
- Stillevens
Imitatie van levenloze objecten uit dagelijks leven
Klein formaat
Lagere genres meer bereikbaar voor mensen die de opleiding niet konden volgen, de zogenaamde
‘amateurs’

 ACADEMIE
- Organisatie Franse kunstinstellingen & -onderwijs (naar Rome bv) vb voor heel Europa
- ‘Schone kunsten’: diverse disciplines: bouwkunst, schilderkunst, beeldhouwkunst
- Tekenkunst als basis
- Verschillende afdelingen: basis, secundair, hoger: ook avondopleidingen en avondlessen
- Meerdere jaren (ca 5-10 jaar), aanvang doorgaans als tiener
- Sterk hiërarchische organisatie met autoritair positie en grote invloed op kunstenaars 18 e
19e eeuw
o Monopolie tekenonderwijs
o Monopolie staatsopdrachten

, - 1648: académie royale de peinture et de scupture door Charles Le Brun
o Doel: kunstonderwijs promoten, structureren en onder staatscontrole brengen
o Steun van koning en regering: kans om politieke ideeën te verspreiden
o Franse Revolutie: academie onder vuur > tijdelijk andere namen en statuten

- 1795: oprichting overkoepeld ‘institut de France’
(wetenschappelijke & artistieke organisatie) > opsplitsing onderdeel Schone Kunsten:
o Classe des Beaux Arts > 1816: Académie des Beaux-Arts
 Prestigieuze vereniging van erkende kunstenaars
 Organisatie en toezicht, administratieve functies
 Lidmaatschap enkel op voordracht
 Morceau de réception = aanvaardingswerk, bepaalt genre waarbinnen
men aanvaard wordt als academicien
Vb Greuze, septimus severus en caracalla
Parijs
- Ecole des Beaux-arts ( competitie)
o Onderwijsfunctie: kunstschool
o Docenten: Académiciens
Londen:
- 1768: royal Academy
o Bij decreet van George III
o 2 vrouwelijke kunstenaars betrokken! Opvallend! oa Angelica Kauffmann stond
voor een groot deel in voor de plafondschilderijen van de academy ,schildert heel
historisch
België: Antwerpen
- 1663!: (koninklijke) academie van Beeldende Kunsten
o Hervorming onder Nederlands bewind (1815-1830)
o Veel (Noord-) Nederlandse studenten
Brussel:
- 1711: oprichting Académie Royale des Beaux-Arts
o Sterk Frans gericht, en onder Frans bewind hervormd naar Frans model
o Ook buitenlandse studenten
o 1830-1859: dir F.J. Navez (renaissance van de Belgische kunst)
 Neoclassicistisch, leerling JL David
 Tot 1849 les in zijn privé atelier; daarna schilderklassen in opleiding
o Dir.: opvolging door L. Gallait > Eug. Simonis > J.F. Portaels
o Vanaf ca 1860: grotere specialisatie: aparte leraren schilder-& beeldhouwkunst
o 1858: Jean-F Portaels opent ‘atelier libre’
 < schoonvader Navez
 Invloedrijk directeur Aca 1878-1895
 Devise “ art et Liberté”: vrijheid, ontplooiing originaliteit > soepel tav
moderne K 1880-1890s
(ppt Portaels)