Nierfysiologie Les 8
Hoofdstuk 3: Transport van Na en Cl
1 Transport van Na en Cl door het nefron
Na+ en Cl- zijn de belangrijkste osmolen in extracellulair vocht omdat ze in de grootste hoeveelheden
aanwezig zijn in het lichaam. De richting van watertransport geeft ook de richting van Na+ transport
(“where Na+ goes, water follows”).
Al de natriumtransportmechanismen zijn van uiterst belang voor de volume & osmose regulatie in ons
lichaam (homeostase). Met andere woorden zijn Na+ en Cl- huishouding zijn essentieel voor
vochtbalans!
Cl- is belangrijkste anion van Na+
In onderstaande figuur zien we dat ons ECF enorm veel Na+ bevat en dat er ongeveer een hoeveelheid
van 1,5kg keukenzout/dag wordt gefilterd door onze nieren. Maar deze filtratie gaat niet telkens mee
met het urine. Er wordt 99% teruggereabsorbeert wordt. Daarnaast wordt er slechts een kleine
hoeveelheid zout kwijt geraakt faeces en de zweetklieren.
= ± 1.5kg keukenzout
1
, Nierfysiologie Les 8
2 Na, Cl en watertransport op cellulair niveau
2.1 Na+ in de nier
2.1.1 Renale behandeling van Na+ in verschillende segmenten van het nefron
Vocht in glomerulus gaat zijn weg volgen doorheen het tubulusnetwerk van de nefron. De
samenstelling van het vocht zal drastisch veranderen:
Þ De grootste fractie proximaal: in het begin wordt 100% gefiltreerd
Þ De sterkste regulatie distaal: op het einde in de verzamelbuis is 99% van dat vocht terug
geresorbeerd via de epitheelcellen van de tubuluskes van de nier. Er blijft nog slecht maar 0,4%
van over.
Per segment zijn er verschiillende specifieke mechanismes, transportprocessen en specifieke
gevoeligheid aan hormonen en farmacologische stoffen die natriumtransport al dan niet gaan
blokkeren om de reabsorptie van vocht te reguleren.
Overzicht van de niertubulus
2
, Nierfysiologie Les 8
2.1.2 Na+-transport in de nier: “at a glance”
Er zijn verschillende soorten cellen per nefronsegment:
Proximale Onderverdeling in 3 delen:
tubulus S1 & S2 - Early proximal cubal cells
Cortex • Gekoppeld transport van Na, glucose en AZ
• Paracellulair transport
S3 - Late proximal cubal cells:
• Doe naan natrium reabsorptie en is gekoppeld aan metabolisme voor
koolzuur
• 65% van NaCl wordt heropgenomen door deze cellen
Lus van Henle Dalende lus: Impermeabel voor natrium
Medulla Stijgende lus: Permeabel voor natrium
• Epitheelcellen bevatten de NKCC pomp à gevoelig voor Furosemide (=
duireticum dat specifiek Na transport stillegt in dit soort epitheelcel via de
NKCC transporter)
Distale tubulus
Cellen met N/Cl cotransporter
Cortex
Verzamelbuis Principal cells: ANP hormoon op het ENEC kanaal met epitheliaal natrium kanaal
Medulla waarbij slechts 2-5% hergeabsorpeert op maar wel sterke regulatie ter hoogte
van deze cellen
Type B intercalated cells: vnl transport voor het koolzuur
3
, Nierfysiologie Les 8
2.1.3 Na+ absorptie: algemene bedenkingen
Drijvende kracht (elektrochemische kracht over
Route over een epitheellaag
de basolaterale membraan) wordt bepaald door
Paracellulair dmv tight junctions Evenwichtspotentiaal voor Na+
tight of leaky en kunnen zeer sterk of weinig permeabel
zijn voor water of ionen
Membraanpotentiaal
Transepitheliaal potentiaal
Potentiaal verschil tussen de laminale vloeistof en de
Transcellulair interstitiële vloeistof. Een negatieve transepitheliaal potentiaal
dat het lumen vloeistof negatief is tov IS vloeistof m.a.g. het
apicale membraan gedepolariseerd is tov het basolaterale
membraan. (belangrijke consequenties voor transport!)
2.1.4 Na reabsorptie in proximale segmenten
4
Hoofdstuk 3: Transport van Na en Cl
1 Transport van Na en Cl door het nefron
Na+ en Cl- zijn de belangrijkste osmolen in extracellulair vocht omdat ze in de grootste hoeveelheden
aanwezig zijn in het lichaam. De richting van watertransport geeft ook de richting van Na+ transport
(“where Na+ goes, water follows”).
Al de natriumtransportmechanismen zijn van uiterst belang voor de volume & osmose regulatie in ons
lichaam (homeostase). Met andere woorden zijn Na+ en Cl- huishouding zijn essentieel voor
vochtbalans!
Cl- is belangrijkste anion van Na+
In onderstaande figuur zien we dat ons ECF enorm veel Na+ bevat en dat er ongeveer een hoeveelheid
van 1,5kg keukenzout/dag wordt gefilterd door onze nieren. Maar deze filtratie gaat niet telkens mee
met het urine. Er wordt 99% teruggereabsorbeert wordt. Daarnaast wordt er slechts een kleine
hoeveelheid zout kwijt geraakt faeces en de zweetklieren.
= ± 1.5kg keukenzout
1
, Nierfysiologie Les 8
2 Na, Cl en watertransport op cellulair niveau
2.1 Na+ in de nier
2.1.1 Renale behandeling van Na+ in verschillende segmenten van het nefron
Vocht in glomerulus gaat zijn weg volgen doorheen het tubulusnetwerk van de nefron. De
samenstelling van het vocht zal drastisch veranderen:
Þ De grootste fractie proximaal: in het begin wordt 100% gefiltreerd
Þ De sterkste regulatie distaal: op het einde in de verzamelbuis is 99% van dat vocht terug
geresorbeerd via de epitheelcellen van de tubuluskes van de nier. Er blijft nog slecht maar 0,4%
van over.
Per segment zijn er verschiillende specifieke mechanismes, transportprocessen en specifieke
gevoeligheid aan hormonen en farmacologische stoffen die natriumtransport al dan niet gaan
blokkeren om de reabsorptie van vocht te reguleren.
Overzicht van de niertubulus
2
, Nierfysiologie Les 8
2.1.2 Na+-transport in de nier: “at a glance”
Er zijn verschillende soorten cellen per nefronsegment:
Proximale Onderverdeling in 3 delen:
tubulus S1 & S2 - Early proximal cubal cells
Cortex • Gekoppeld transport van Na, glucose en AZ
• Paracellulair transport
S3 - Late proximal cubal cells:
• Doe naan natrium reabsorptie en is gekoppeld aan metabolisme voor
koolzuur
• 65% van NaCl wordt heropgenomen door deze cellen
Lus van Henle Dalende lus: Impermeabel voor natrium
Medulla Stijgende lus: Permeabel voor natrium
• Epitheelcellen bevatten de NKCC pomp à gevoelig voor Furosemide (=
duireticum dat specifiek Na transport stillegt in dit soort epitheelcel via de
NKCC transporter)
Distale tubulus
Cellen met N/Cl cotransporter
Cortex
Verzamelbuis Principal cells: ANP hormoon op het ENEC kanaal met epitheliaal natrium kanaal
Medulla waarbij slechts 2-5% hergeabsorpeert op maar wel sterke regulatie ter hoogte
van deze cellen
Type B intercalated cells: vnl transport voor het koolzuur
3
, Nierfysiologie Les 8
2.1.3 Na+ absorptie: algemene bedenkingen
Drijvende kracht (elektrochemische kracht over
Route over een epitheellaag
de basolaterale membraan) wordt bepaald door
Paracellulair dmv tight junctions Evenwichtspotentiaal voor Na+
tight of leaky en kunnen zeer sterk of weinig permeabel
zijn voor water of ionen
Membraanpotentiaal
Transepitheliaal potentiaal
Potentiaal verschil tussen de laminale vloeistof en de
Transcellulair interstitiële vloeistof. Een negatieve transepitheliaal potentiaal
dat het lumen vloeistof negatief is tov IS vloeistof m.a.g. het
apicale membraan gedepolariseerd is tov het basolaterale
membraan. (belangrijke consequenties voor transport!)
2.1.4 Na reabsorptie in proximale segmenten
4
