Samenvatting Juridische benadering

FERTILITEIT JURIDISCHE
BENADERING
DEEL I: MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLANTING EN DRAAGMOEDERSCHAP, JURIDISCH BENADERD

1. HET RECHT OP VOORTPLANTING: BESTAAT HET EIGENLIJK WEL?

- Niemand kan tegenover zijn medemens, noch tegenover de overheid een
recht op een kind afdwingen
- Je kan je partner niet eisen om mee te werken aan een voortplantingsdaad
- ART 8 EVRM: recht op een eerbiediging van het gezinsleven
- ART 12 EVRM: recht om een gezin te stichten
- Gehuwden hebben een plicht om met elkaar geslachtsverkeer te hebben
Mensenrechtelijk:
- Het recht om een gezin te stichten niet zozeer beschouwen als een positief
claimrecht om kinderen te krijgen
- Een vrijheid om al dan niet te kiezen voor het ouderschap, en daarbij niet
gehinderd zijn door bemoeienis of obstructie van de overheid of derden
- Fertiliteitscentrum kan een verzoek weigeren, als deze in oordeel zijn dat
het kind zou worden geboren wegens de labiele en zwakke mentale
gezondheid van de verzoeker, of als het kind niet goed zou worden
verzorgd
Burgerrechtelijk:
- Gehuwden (maar enkel gehuwden, niet samenwonenden) een plicht om
met elkaar geslachtsverkeer te hebben
 Betekent niet dat er een verplichting is tot voortplanting
- Je kan je partner niet juridisch verhinderen als deze anticonceptie of
sterilisatie wil toepassen
 Anticonceptie en sterilisatie vergen dus geen toestemming van partner

Samengevat:
Het recht op voortplanting bestaat wel, maar het is niet absoluut, en het bestaat bovendien enkel
als een recht om al dan niet te kiezen voor voortplanting, evenwel zonder dat men daarbij iemand
anders kan dwingen aan die voortplantingsdaad mee te werken. Een plicht tot voortplanting is
onbestaande


2. MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLANTING

INLEIDING

= de uitvoering, overeenkomstig een geheel van nadere regels en voorwaarden
voor de toepassing van nieuwe medische technieken van begeleide voortplanting
1) kunstmatige inseminatie
2) vitro fertilisatietechnieken

- 5-7% van alle baby’s worden geboren dankzij medisch begeleide
voortplanting

, - Vrouwen beginnen alsmaar later aan kinderen, holebi koppels
 Wet van 6juli 2007 betreffende de medisch begeleide
voortplanting en de bestemming van de overtallige embryo’s en
gameten
- Men vond het noodzakelijk dat de medische begeleide voortplanting
wettelijk afgebakend moest worden om wantoestanden te vermijden
 De wet bevat de voorwaarden waaronder de praktijk van medische
begeleide voortplanting juridisch geoorloofd is

ONDER WELKE VOORWAARDEN IS MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLANTING JURIDISCH
GEOORLOOFD?

 Enkel mogelijk in een erkend fertiliteitscentrum (uitzondering KI)
 Fertiliteitscentrum bepaald zelf wie toegang krijgt tot MBV
(Gewetensclausule)
 Men is verplicht om de betrokkenen psychologische begeleiding te
geven en om hen de juiste info mee te delen
 Overeenkomt opstellen met duidelijke afspraken:
- Wat met de overtollige embryo’s en gameten
 Vernietigen
 Wetenschappelijk onderzoek
 Doneren
 Bewaren (max 5 jaar embryo, max 10 jaar gameten)
- Wat met de embryo’s in geval van scheiding
- Wat met embryo’s als partner overlijdt
- Mogelijk om de overeenkomst later te wijzigen
 Leeftijdsgrenzen
- Pick-up tot maximum 45 jaar
- Minderjarigen (medische redenen)
- Inplanten tot 47 jaar
- Voor mannen geen leeftijdsgrenzen (minderjarigen medisch)
 Geen wettelijke voorwaarden inzake samenlevingsvorm of seksuele
geaardheid
 Fertiliteitscentra mogen zelf hun leeftijdsgrenzen bepalen, zolang deze
binnen de wettelijke minima en maxima blijven + ze zouden ook
maximumleeftijdsgrenzen mogen invoeren voor mannen

 In geval van donatie:
- Donatie is gratis (commercialisering = verboden)
Koning kan wel vergoeding bepalen voor verplaatsingskosten of loonverlies
bij de donor te dekken, deze kan ook de ziekenhuiskosten dekken
- Donor is verplicht om zich te laten onderzoeken en zijn medische
gegevens te verstrekken
- Gelijktijdige implantatie of inseminatie met materiaal, afkomstig van
verschillende donoren = verboden

, - Donatie is in principe anoniem (gekende donatie kan ook, vaak bij
moeilijkheden die men ondervindt)
 Medische gegevens mogen wel worden meegedeeld, indien dit
belangrijk is voor de gezondheid van het kind
 Geldt niet in alle landen!
 Kinderrechten verdrag bepaalt immers uitdrukkelijk dat een kind het
recht heeft om te weten wie zijn (biologische ouders zijn)
 Opheffen anonimiteit  uitdrogen spermabanken?
- Donatie mag niet gebeuren op vlag van eugenetische of geslachtsselectie
(Uitzondering geslachtsgebonden erfelijke ziekten)
- Spermadonatie bij niet meer dan 6 verschillende vrouwen
 Reproductief menselijk kloneren is verboden

ONDER WELKE VOORWAARDEN IS MEDISCH BEGELEIDE VOORTPLANTING TERUGBETAALBAAR

 Belgische ziekteverzekering  neemt grotendeel van de
vruchtbaarheidsbehandelingen op zich
 Vrouw mag niet ouder zijn dan 42 jaar (procedure mag doorgaan tot de
dag voor 43 jaar)
 Tussenkomst mutualiteit is beperkt tot 6 cycli
- Tellen niet mee: cycli waarin gedooide embryo’s worden teruggeplaatst,
MBV pogingen zonder inseminatie van eicellen
 Bij IVF: beperking van het aantal teruggeplaatste embryo’s




 Voorafgaande goedkeuring door adviserend geneesheer van het
ziekenfonds