Samenvatting hartfysiologie Timia Van Soom

Samenvatting menselijke fysiologie: Hartfysiologie
Les 1: Cardiovasculaire fysiologie (1/2)
1. Cardiovasculair systeem
 = hele reeks van gekoppelde reacties
 Begint met O2 opname in de longen, via
ademhaling
 Wordt doorgepompt doorheen het hart, komt in
hartvatensysteem terecht
 Wordt naar spier gebracht, waar spier de
nutriënten + O2 uit het bloed haalt
 CO2 als afvalproduct en via zelfde systeem terug
naar longen gebracht

2. Omschrijf gedetailleerd de anatomische ligging en de belangrijkste basisfuncties van het
hart
 Cardiovasculair systeem bestaat uit hart dat bloed pompt doorheen gesloten systeem van
bloedvaten
 Basis hart ligt cranio-dorsaal, de apex (punt) ligt caudo-ventraal
o Hart ligt min of meer centraal in de borstkas achter het sternum
o Apex buigt meer naar links af
 Hart ligt tussen de longen
o Omdat apex meer naar links afbuigt linkerlong uit 2 lobben en de rechter 3 lobben
o Betekent niet dat linker long minder capaciteit heeft
 Rondom het hart zit een hartzakje = pericardium
 Tussen hart en pericardium zit een vloeistof waardoor pericardium en hart tijdens pompen
niet schuren tegen elkaar  bij wrijving zouden we pijn hebben bij pompen van hart
 Pericardium  buitenste laag van hart, “hartzakje”
o Ontsteking = pericarditis
o Kan ontsteking doorgeven op hart zelf
o Symptoom  hartgeluid klinkt niet meer normaal, het gaat met wrijving gepaard
 Endocardium
o = binnenbekleding van het hart
o Staat in direct contact met bloed in voorkamers en kamers
o Bij ontsteking onmiddellijk in contact met bloed
 Bloed kan ontsteking verplaatsen naar overal in het lichaam
 = endocarditis
o = bekleding van onze hartkleppen
 Ontsteking = niet functioneel zijn van hartkleppen
 Myocardium
o = hartspierweefsel, zorgt voor de pompfunctie van hart
o Ontsteking = myocarditis
 Slechtste vorm van hartontsteking
 Slecht voor pompfunctie van het hart zelf
 Kan ervoor zorgen dat mensen harttransplantaat nodig hebben




1

,2.1 Basisprincipe
 Hoofdfunctie cardiovasculair systeem
o = transport van nutriënten, water, gassen, afvalstoffen en chemische signalen
(hormonen, rode + witte bloedcellen) van en naar alle delen van lichaam
o 2 delen  arterieel systeem + veneus systeem




 Info bij de kader
o Arterieel systeem  hoofdader = aorta
o Veneuze systeem keert terug via v. cava superior en v. cava inferior

2.2 Anatomie van het hart
 Hart bestaat uit 4 delen
o 2 atria = voorkamers
o 2 ventrikels = kamers
o Linkerdeel en rechterdeel zijn via septum
gescheiden
 We krijgen een pulmonale circulatie in de rechterhelft
van het hart
 We krijgen een systemische circulatie in de linkerhelft van het hart

2.2.1 Anatomie van het hart – bloeddoorstroming




2

,  Via a. pulmonaris verlaat zuurstof arm bloed het rechter ventrikel, komt in pulmonale
circulatie
 Aan bloed wordt dan in de longen zuurstof toegevoegd
 Dit bloed wordt via vv. pulmonaris naar linker atrium gebracht
 Aorta gaat grootste drukken uitoefenen om door volledige systematische circulatie bloed te
stuwen
 Pulmonale en systemische circulatie zijn 2 afzonderlijke delen, worden niet graag gemengd
 de 2 systemen zijn wel parallel geschakeld




2.3 circulatie – slagader tot capillair
 bloed stroomt door lichaam via bloedvaten
o zuurstofrijk bloed: via aorta  verspreidt in lichaam door arteriën (slagaders) 
verdere vertakking naar kleine arteriolen (kleine slagaders) + haarvaten (capillairen)
 capillairen zitten overal
 = verspreiding van zuurstofrijk bloed
o Zuurstofarm bloed: via haarvaten en venulen (kleine aderen)  venen (aderen) 
vena cavae (holle aders)  hart
 Zuurstofrijk en zuurstofarm bloed niet gemengd in het hart, maar wel ter hoogte van de
capillairen 
o Hier worden de nutriënten, afvalstoffen, gassen,.. uitgewisseld
 Dit gebeurt ter hoogte van een poortsysteem (hier wordt zuurstof rijk en arm bloed gemengt
o Bloed daar in dat capillaire bed = 2x gefilterd  alle nutriënten eruit halen.
o Omdat de lever er zit  leverpoort ader
o Als bloed maar 1x gefilterd wordt door capillair bed  veel nutriënten verloren
 Er wordt een tweede capillair bed van lever aan gekoppeld
 Bij de nieren is er ook een poortadersysteem !!
 Heel systeem: 2 – 3 meter aan buizen + 150.000 km aders
o Daarom heel efficiënt systeem

2.4 Circulatie – drukken
 Bloed stroomt over drukgradiënt, van hoogste druk naar laagste druk
o De druk moet in het begin groot genoeg zijn
o = Startdruk
 Wordt gecreëerd bij contractie van ventrikels
 In systeem met bewegelijke vloeistof neemt druk af over afstand t.g.v. energieverlies door
frictie/wrijving
o Bij dilatatie (verwijding) van bloedvaten  bloeddruk dalen
o Bij constrictie (samentrekken) van bloedvaten  bloeddruk stijgen
 In aorta grootste druk
 In linker ventrikel één van de grootste drukken creëren om bloed in aorta te krijgen


3

,  Waarom in aorta iets grotere druk dan in linker ventrikel? Het is een kleinere buis
o Je gaat van grotere kamer naar kleinere buis
 Rechter atrium heeft de laagste drukken  hier begint het, nog geen hoge druk nodig
 In atria heb je geen onderdruk
 Druk bij a. pulmonalis iets groter dan ventrikel, buis is kleiner  onderdruk groter
 In linker atrium weer klein drukverval, je gaat van pulmonale naar systemische circulatie




In de systemische circulatie heerste er een gemiddelde druk van 100mmHg.
in de pulmonale circulatie heerst er een gemiddelde druk van 15 mmHg.


 Hoe komt het dat druk in slagaders voortgezet worden?
o Buis zet een beetje uit door bloed dat erin komt, dan gaat de buis door spierweefsel
terug naar normale vorm  druk gaat voortgestuwd worden
o Hetzelfde bij andere aders = klopbeweging die je kunt voelen
o = elastic recoil !!!

3. Beschrijf de structuur, functie en werking van de verschillende hartkleppen
3.1 Hartkleppen – anatomie en functie
 Hartkleppen zorgen voor uni-directionele bloedcirculatie in het hart
o Terugvloei is niet mogelijk
 Atrioventriventriculaire (AV) kleppen (= algemene naam voor kleppen)
o 2 tussen atria en ventrikels
 Tricuspidalisklep tussen rechter atrium en rechterventrikel
 Bicuspidalisklep tussen linker atrium en linkerventrikel
o Klepbladen zijn aan atriumwand vastgehecht via peesdraden (chordae tendinae)
 De peesdraden hangen vast aan papillairspieren
 Zorgen mee voor openen en sluiten van kleppen
 Slagaderkleppen (semiluniare kleppenSV )  hebben vorm van een halve maan
o 2 tussen ventrikels en slagaders
 Lichaamsslagaderklep tussen linker ventrikel en aorta
 Longslagaderklep tussen rechter ventrikel en longarterie
o Individuele klepbladen zijn vastgehecht aan de pulmonale arterie en aorta zelf




4