Voorbeeldvragen renale fysiologie

Vragen renale fysiologie
1. Hoe kan men de nierfunctie bestuderen? (+concept clearance)

De vorming van urine in het nefron bevat:

- Ultrafiltratie van bloedplasma in de glomeruli  vorming ultrafiltraat
- Reabsorptie van water en gefilterde stoffen
- Secretie van geselecteerde stoffen
 Xurine = Xfiltr – Xreabs + Xsecr

Belangrijkste elementen van renale functie

- Starling krachten: bewerkstelligen de flow van vloeistof langsheen de capillairen in de
glomerulus
 Ultrafiltratie: het ultrafiltraat komt ipv in het interstitium terecht in het kapsel van
Bowman dat continu is met de proximale tubulus.
- De belangrijkste functie van de tubules is reabsorptie van H2O en opgeloste stoffen  indien
geen reabsorptie, zou binnen het half uur het volledige bloedplasma zijn weg gefilterd
 De grootste fractie van het glomerulair filtraat wordt gereabsorbeerd in de proximale
tubulus
 De belangrijkste functie van de lus van Henle is de vorming van geconcentreerde of
verdunde urine  door pompen van NaCl in interstitium van de medulla zonder H 2O
 het interstitium wordt hypertaan
 De distale conveluted tubule en de collecting duct zorgen voor de fijne controle van
de NaCl en H2O excretie  in deze segmenten hebben hormonen caldosteron,
arginine vasopressine hun voornaamste effect op water en elektroliet excretie

Algemene input/output

Input:
- Stoffen van arterieel bloed (Px,a) * renale plasmaflow
(RPFa)

Output:
- Materiaal dat teruggestuurd wordt naar de vena cava
(Px,v) * renale plasmaflow (RPFv)
- Hetgene dat in de urine verschijnt (U x) * urine debiet (V)

Clearance

Basis Wet van Fick (behoud massa): INPUT = OUTPUT

 Arterieel aanbod = veneuze retour + urinaire secretie
 [P]X,a × RPFa = [P]X,v × RPFv + [U]X × V [mg/ml × ml/min]
o [P]X,a = arteriële plasmaconcentratie (mmol/ml) van stof x
o [P]X,v = veneuze plasmaconcentratie (mmol/ml) van stof x
o RPFa = renale plasmaflow in arterie (ml/min)
o RPFv = renale plasmaflow in vene (ml/min)
o [U]X × V = urinaire excretie rate


1

,  Met [U]X = concentratie van stof x in urine (mmol/ml)
 Met V = flow rate (ml/min)

(formule geldt enkel indien er geen renale synthese of metabolisme gebeurt van stof X)

Stellingen clearance:

1. Stof X wordt volledig geëxciteerd via de urine
 Veneuze return = 0
 Wat er in de urine terechtkomt is proportioneel met de plasmaconcentratie van de
stof
U x∗V ¿
2. Stel RPFa = Cx = clearance stof X (ml/min)
 Hoeveelheid die aankomt in de nier = hoeveelheid die wordt geëxcreteerd
Ux × V x = PX,a × Cx

U x ×V x
DUS clearance: C x =
Px , a

= een maat voor de snelheid waarmee stof X in de urine uitgescheiden wordt
= volume plasma waaruit stof X per tijdseenheid verwijderd en uitgescheiden wordt
 Hoge clearance: grote hoeveelheid van stof X geëlimineerd
 Lage clearance: kleine hoeveelheid van stof X geëlimineerd
Nierfunctie bestuderen
1. GFR (glomerulaire filtratie rate)
= het volume vocht dat per tijdseenheid wordt gefilterd ter hoogte van het
kapsel van Bowman
- Metingen met glomerulaire merker (X)
 Ideaal: substantie X die dezelfde concentratie heeft in het glomerulair
filtraat als in het bloedplasma + die niet geabsorbeerd, gesecreteerd,
gesynthetiseerd of afgebroken wordt in de tubule
 Urinaire secretie = hoeveelheid die wordt gefilterd
o P x ∙GFR=U x ∙ V
U ∙V
o GFR= x
Px
 De plasma clearance voor een glomerulaire merker is de GFR
- Voorbeelden van merkers:
 Insuline
o Fructose polymeer
o Intraveneuze toediening (dus niet echt ideaal voor klinische
toepassingen)
o 99% absorptie van het filtraat
 Creatinine
o Endogene stof met insuline-achtige eigenschappen
o Metabolisme van creatine-fosfaat in de spieren

2

, o Niet ideaal want tubuli secreteren 10%
2. Renale plasmaflow (RPF)
- Wanneer de nier een bepaalde stof volledig ‘cleared’ (Px,v = 0), is de renale
clearance van de stof X: Cx = RPFa
- PAH (p-amino-hippuric acid) wordt volledig gecleared
 Exogeen organisch zuur (intraveneus toedienen)
 Wordt gefilterd en gesecreteerd in de tubuli
o Werkt enkel wanneer [PAH] < maximale secretoire capaciteit
tubulus (80 mg/min)
- FF (filtratie fractie)
 Niet al het plasma wordt gefilterd  slechts 15-20% van de RPF komt
in de proximale tubulus terecht
GFR
 FF= 0,20
RPF
- RBF (renale bloedflow)
RPF
 RBF= 1250 ml/ min
1−Hct
3. Meting filtratie en tubulaire resorptie
- Normaal is de clearance van glucose 0 want volledige reabsorptie van glucose
- Bij 375 mg/min treedt er saturatie op van de glucose carriers (die glucose
reabsorberen)


2. Bespreek de filtratiefunctie van de nier

Ultrafiltraat wordt gevormd dankzij de filterbarrière die bestaat uit:
- Gefenestreerd endotheel
- Basale membraan
- Podocyten
Determinanten:
- Moleculaire grootte van stof X: effectieve moleculaire radius
 < 18 – 20 A: vrije filtratie
 > 36 – 40 A: geen filtratie
- Lading
 Kationen worden beter gefilterd dan anionen WANT filter (basaal membraan)
is negatief geladen
Dynamica
Oiv Starling krachten
- Hydrostatische druk: kapsel van Bowman
- Osmotische druk: terugroepende kracht => water aanzuigen naar de capillaire
compartimenten
 GFR = K [ ΔHP – σ × Δπ]

3