Samenvatting Contractenrecht (CPR)

Contractenrecht
Specialisatie Privaatrecht FEV

,Week 1 Herhaling verbintenissenrecht/ Totstandkoming van een
contract/ Onderhandeling, precontractuele fase (H15)


Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan
Art. 6:217 BW: ‘Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding
daarvan’.

Wanneer houdt een uitlating een aanbod in? Niet iedere verklaring waaruit interesse blijkt
om iets te kopen is een aanbod.
Van een aanbod is pas sprake wanneer de verklaring de voornaamste elementen van de
inhoud van de eventueel te sluiten overeenkomst bevat, zodat een eenvoudig ‘ja’ van de
wederpartij voldoende is om de overeenkomst tot stand te doen komen.

Niet alles wat in het dagelijks taalgebruik een ‘aanbod’ heet, is een aanbod in de zin van art.
6:217 BW. In de krant staan advertenties met aanbiedingen van tweedehands auto’s, huizen
en nog veel meer. Is hier telkens sprake van een aanbod in juridische zin? Een vaag gestelde
advertentie behelst geen aanbod, omdat zij niet de essentiële elementen van de te sluiten
overeenkomst omvat, zodat niet een enkel ‘ja’ voldoende is voor de totstandkoming.

Een advertentie, waarin een individueel een bepaalde zaak voor een bepaalde prijs te
koop aanbiedt, is zich in beginsel niet ertoe geleend door eventuele gegadigden anders te
worden opgevat als een uitnodiging om in onderhandeling te treden.
(Hofland/Hennis)
een enkel ‘ja’ van een gegadigde op een dergelijke advertentie doet aldus de regel nog
geen overeenkomst ontstaan.


Is er sprake van een aanbod, dan kan dit ‘herroepelijk’ of ‘onherroepelijk’ zijn. Art. 6:219 lid
1 BW gaat ervan uit dat een aanbod herroepelijk is, tenzij uit het aanbod zijn
onherroepelijkheid volgt.
De aanbieder kan een herroepelijk aanbod zijn werking ontnemen doordat hij er op tijd op
terugkomt. Het aanbod vervalt door de tijdige herroeping ervan.
Uit art. 6:219 lid 2 volgt dat herroeping slechts mogelijk is zolang het aanbod niet is aanvaard
en evenmin een tot aanvaarding strekkende mededeling is verzonden.

Bij een onherroepelijk aanbod ontbreekt de mogelijkheid het aanbod rechtsgeldig te kunnen
herroepen. Van onherroepelijkheid is sprake wanneer het een termijn voor de aanvaarding
inhoudt of de onherroepelijkheid ervan op andere wijze uit het aanbod volgt. Een
herroepingsverklaring blijft in dit geval dus zonder gevolg: bij aanvaarding van het aanbod
komt de overeenkomst tot stand. (Lindeboom/Amsterdam)
art. 6:219 lid 3 stelt een optiebeding gelijk met een onherroepelijk aanbod.


In de praktijk kennen we ook nog het ‘vrijblijvende aanbod’. Ook hier moeten we eerst
uitmaken of het wel een aanbod in de zin van de wet is. Een advertentie waarin een

, bepaalde zaak ‘vrijblijvend’ te koop wordt aangeboden, is in het algemeen geen aanbod,
maar een uitnodiging om in onderhandelingen te treden.

Wat betekent nu vrijblijvend? Het antwoord staat in art. 6:219 lid 2, tweede zin BW: ‘de
aanbieder kan nog na aanvaarding terug, maar zijn herroeping moet dan wel ‘onverwijld’
geschieden. Geschiedt de herroeping onverwijld, dan is achteraf bezien door de aanvaarding
toch geen overeenkomst tot stand gekomen.


Wanneer vervalt een aanbod? Art. 6:221 lid 1 BW maakt daarvoor een verschil tussen een
mondeling en een schriftelijk aanbod. Een schriftelijk aanbod is enigszins bestendiger dan
een mondeling aanbod.
-Een schriftelijk aanbod vervalt pas, als het niet ‘binnen een redelijke tijd’ wordt aanvaard.
Wat een redelijke tijd is, zal afhangen van de omstandigheden van het geval.
-Een mondeling aanbod vervalt (al) indien het niet onmiddellijk wordt aanvaard. Wie zulk
mondeling aanbod niet onmiddellijk wil aanvaarden maar het evenmin wil laten vervallen,
moet aan de aanbieder bedenktijd vragen.

Art. 6:221 lid 2 BW bevat de vanzelfsprekende regel dat een aanbod vervalt indien het wordt
verworpen. Een bijzonder geval daarvan is de in art. 6:225 geregelde ‘afwijkende
aanvaarding’, althans wanneer de afwijking niet slechts ondergeschikte punten betreft.


Een onherroepelijk aanbod kan echter nimmer door herroeping worden vervallen. Verval
door herroeping van een herroepelijk aanbod is slechts mogelijk zolang het niet aanvaard is,
of de schriftelijke aanvaarding nog niet is gepost.
Ten slotte kan een aanbod een voorwaarde bevatten waaronder het gelding heeft.

Een aanbod vervalt niet door de dood of het verlies van handelingsbekwaamheid van 1
van de partijen, aldus art. 6:222 BW. Dit betekent dat bij aanvaarding daarvan de
erfgenamen na de dood van de aanbieder of de curator in het geval van
ondercuratelestelling van de aanbieder, het aanbod gestand moeten doen.

Art. 6:218 BW bepaalt dat een aanbod geldig, nietig of vernietigbaar is overeenkomstig de
regels voor meerzijdige rechtshandelingen. De bepaling voorkomt dat de aanbieder met een
beroep op nietigheid of vernietigbaarheid moet wachten totdat het is aanvaard. Voor de
aanvaarding ontbreekt een met art. 6:218 vergelijkbare bepaling.


Het begrip ‘aanvaarding’
De aanvaarding bestaat uit de verklaring van de wederpartij dat zij het aan haar gedane
aanbod aanvaardt. Wij zagen dat de aanvaarding in overeenstemming moet zijn met de
inhoud van het aanbod en dat zij dient te zijn gedaan op een moment dat het aanbod nog
van kracht was. Een aanvaarding is een wilsverklaring.
Uit art. 3:37 lid 1 BW volgt dat een verklaring in beginsel in iedere vorm kan geschieden. Zij
kan ook in 1 of meer gedragingen besloten liggen, bijvoorbeeld het vullen van een
benzinetank bij een benzinestation met het predicaat ‘zelfservice’.