Samenvatting neuro-embryologie: nota's + cursus van prof Sciot samengevoegd (deel 3)

Hoofdstuk III

Elementen van cellulaire en moleculaire embryologie

Homo sapiens heeft een groot hoofd
 Als we geboren worden is het hoofd klein
o Heeft te maken met het bekken van de vrouw die te smal is om het hoofd
erdoor te laten
 Wat er gebeurt met onze hersenen op korte periode
o Pasgeboren kind: 400g
o Na 1 jaar: 900g: meer dan verdubbeling van gewicht van hersenen
o Van waar komt die extra massa? En hoe wordt dit gestuurd
 We zijn zo hulpeloos als we geboren worden
o We zijn totaal afhankelijk bij de geboorte en nog lang na de geboorte
 Heeft te maken met het feit dat onze hersenen nog niet volledig
ontwikkeld zijn bij de geboorte
o Dit is niet zo bij andere diersoorten
 Hun hersenen staan al veel verder bij de geboorte
 Onze hersenen zijn pas volledig ontwikkeld als we 20-25 jaar zijn

Tekening 33: ontwikkeling van neuronen

. Drie belangrijke parameters voor de organisatie van de hersenen zijn
1. de densiteit van neuronen
2. het patroon van axonale en dendritische vertakkingen en
3. het patroon van synaptische contacten.

Neurogenese: ontstaan van nieuwe neuronen
 Grootste deel van de neuronen vormen wij in utero (in de baarmoeder)
 We maken niet veel neuronen aan na de geboorte
o Moet het heel uw leven doen met de neuronen die je bij de geboorte
gekregen hebt

Axonogenese: ontstaan van axonen
 Speelt zich vooral af voor de geboorte
 In beperkte mate na de geboorte

, Dendritogenese: ontstaan van dendrieten
 Is al aanwezig bij de geboorte
 Grootste deel vorm je na de geboorte
o Verklaart de extra massa die we maken in het eerste levensjaar
 Dendritische vertakkingen zien eruit op basis van de input die je krijgt als kind
o Sensorische input verklaart zich in de ontwikkeling van de dendritische
vertakkingen
o Genen (nature) bepalen voor een stuk hoe de hersenen eruit zien maar ook
de sensorische input is belangrijk (nurture)

Synaptogenese: ontstaan van synapsen
 Grootste deel leggen we aan na de geboorte
 Ook dit wordt vooral gestuurd door input

Myelinisatie
 Vooral na de geboorte
 Wordt ook weer vooral gestuurd door input
 Myelinisatie is een proces die duurt tot we 20 tot 25 jaar oud zijn
o Frontale kwab wordt het laatst gemyeliniseerd
 Gevolgen:
 Pasgeboren kind toont emotie met heel het lichaam (ook nog
de maanden erna)
o Lachen: armen en benen gaan mee
o Volwassenen: meer gecontroleerd
 Verklaart voor een groot stuk hoe pubers zich gedragen:
hormonen gaat allerhande dingen in het lichaam veranderen
en deze veranderingen moeten ze duiden
o Frontaal kwab is nodig om te beseffen of het normaal is
om ineens te beginnen roepen of wenen
o Sociaal gedrag wordt gestuurd door de frontale kwab
 Afhankelijk van de regio gaat de myelinisatie echter verder tot op jong volwassen
leeftijd

!!! sensorische input in het eerste levensjaar is dus zeer belangrijk
 Eigenlijk alle kinderjaren zijn belangrijk
o Traumatische ervaringen laten sporen na
 Op latere leeftijd: is vaak niets meer aan te doen