Samenvatting Pathologie
Infectieziekten en Wondgenezing
Hygiëne
Hygiëne gaat om doen wat goed is voor je gezondheid en die van andere en met name hoe je
ziekteverwekkers buiten de deur en buiten je lijf (en dat van andere) houdt.
Geschiedenis van hygiëne
Mijlpijlen in de geschiedenis van hygiëne:
• In de 7 e en 6 e eeuw voor Christus wordt de Griekse godin Hygea geëerd als godin van de
gezondheid. Er was aandacht voor een gezond lichaam en een gezonde geest.
• In de Middeleeuwen ontstonden de eerste gasthuizen waar zieken verzorgd werden onder
vaak zeer onhygiënische omstandigheden (samen in bad en samen gebruikmaken van
poepdozen).
• De uitvinding van de microscoop door de Nederlander Antoni van Leeuwenhoek in 1674.
• Edward Jenner ontwikkelde eind van de 18 e eeuw in Engeland een inenting tegen de pokken
(de koepokinenting).
• Louis Pasteur ontdekte dat bacteriën bederf en rotting veroorzaakten en Jenner maakte een
vaccin tegen miltvuur en hondsdolheid (eind 19 e eeuw).
• De Duitse arts obert Koch legde het verband tussen koorts en ziektekiemen en de Hongaarse
arts Ignaz Semmelweiss toonde aan dat handen wassen met een chloorkalkoplossing
kraamvrouwensterfte voorkomt (halverwege de 19e eeuw).
• De aanleg van riolering om ontlasting en urine af te voeren is een belangrijke bijdrage aan
het stoppen van de verspreiding van ziekteverwekkers. Het eerste grootschalige riool is
gebouwd in Londen in 1859. De woonboten in de Amsterdamse grachten zijn pas in 2013 op
het gesloten riool aangesloten.
• De ziekenverpleegster Florence Nightingale was een fervent voorvechtster van hygiëne,
schoon voedsel en water in de ziekenhuizen. In Notes on Hospitals (1863) publiceert zij
sterftecijfers in ziekenhuizen
• Eind 19e eeuw was er voor het eerst meer aandacht voor ventilatie om verspreiding van
ziekteverwekkers te voorkomen. Betere huisvesting begin 20e eeuw heeft daarom ook
enorm bijgedragen aan het voorkomen van besmettelijke ziekten, zoals tuberculose dat zich
via de lucht verspreidt.
• De Engels arts Joseph Lister gebruikte een carboloplossing om ziektekiemen te doden (rond
de eeuwwisseling van de 19 e en 20 e eeuw).
• De Engelsman Arthur Fleming vond penicilline (het eerste antibioticum) uit. Voor het eerst
gebruikt in de Tweede Wereldoorlog.
Ook in de moderne tijd doen zich nieuwe infecties voor, zoals hiv/aids, en nieuw ontdekte
ziekteverwekkers die van dieren naar mensen overgaan.
Een andere kwestie is dat veel ziekteverwekkers (bijvoorbeeld MRSA) niet meer reageren op
medicijnen.
➔ Deze problemen stellen gezondheidswerkers steeds voor nieuwe uitdagingen.
, Belang van goede hygiëne
Persoonlijke hygiëne
Goede hygiëne draagt bij aan gezondheid en houdt ziekte buiten de deur.
De lichamelijke gezondheid van veel mensen op de wereld is enorm verbeter door:
• Schoon drinkwater
• Riolering
• Ventilatie
• Lichamelijke verzorging
• Medische zorg (inentingen)
De meeste mensen voelen zich prettig als ze schoon en fris zijn. Daarmee wordt ook het
zelfvertrouwen beter (→ psychische gezondheid) en dat maakt de omgang met andere makkelijker
(→ sociale gezondheid).
Individuele verschillen blijven er:
• De één vindt het nodig elke dag te douchen
• De ander vindt twee keer per week genoeg.
Hygiëne en contact met andere
Twee belangrijkste redenen om hygiënisch te werken:
1. Voorkomen dat je andere besmet
2. Voorkomen dat je jezelf besmet
Besmettingen kunnen over gaan via:
• Bloed
• Lichaamsvocht
• Wonden
• Slijmvliezen
• Materialen
Werkgroep Infectie Preventie (WIP) houdt zich bezig met het ontwikkelen van landelijke richtlijnen
op het gebied van infectiepreventie.
Wereldwijd kan er veel verbeter worden op het gebied van hygiëne.
De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft een groot aantal doelstellingen:
• Bestrijden van ziekteverwekkers
• Daling van de kindersterfte
• Versterken van de gezondheid van moeders
• Toegang tot schoon drinkwater en sanitair
Infectieziekten en Wondgenezing
Hygiëne
Hygiëne gaat om doen wat goed is voor je gezondheid en die van andere en met name hoe je
ziekteverwekkers buiten de deur en buiten je lijf (en dat van andere) houdt.
Geschiedenis van hygiëne
Mijlpijlen in de geschiedenis van hygiëne:
• In de 7 e en 6 e eeuw voor Christus wordt de Griekse godin Hygea geëerd als godin van de
gezondheid. Er was aandacht voor een gezond lichaam en een gezonde geest.
• In de Middeleeuwen ontstonden de eerste gasthuizen waar zieken verzorgd werden onder
vaak zeer onhygiënische omstandigheden (samen in bad en samen gebruikmaken van
poepdozen).
• De uitvinding van de microscoop door de Nederlander Antoni van Leeuwenhoek in 1674.
• Edward Jenner ontwikkelde eind van de 18 e eeuw in Engeland een inenting tegen de pokken
(de koepokinenting).
• Louis Pasteur ontdekte dat bacteriën bederf en rotting veroorzaakten en Jenner maakte een
vaccin tegen miltvuur en hondsdolheid (eind 19 e eeuw).
• De Duitse arts obert Koch legde het verband tussen koorts en ziektekiemen en de Hongaarse
arts Ignaz Semmelweiss toonde aan dat handen wassen met een chloorkalkoplossing
kraamvrouwensterfte voorkomt (halverwege de 19e eeuw).
• De aanleg van riolering om ontlasting en urine af te voeren is een belangrijke bijdrage aan
het stoppen van de verspreiding van ziekteverwekkers. Het eerste grootschalige riool is
gebouwd in Londen in 1859. De woonboten in de Amsterdamse grachten zijn pas in 2013 op
het gesloten riool aangesloten.
• De ziekenverpleegster Florence Nightingale was een fervent voorvechtster van hygiëne,
schoon voedsel en water in de ziekenhuizen. In Notes on Hospitals (1863) publiceert zij
sterftecijfers in ziekenhuizen
• Eind 19e eeuw was er voor het eerst meer aandacht voor ventilatie om verspreiding van
ziekteverwekkers te voorkomen. Betere huisvesting begin 20e eeuw heeft daarom ook
enorm bijgedragen aan het voorkomen van besmettelijke ziekten, zoals tuberculose dat zich
via de lucht verspreidt.
• De Engels arts Joseph Lister gebruikte een carboloplossing om ziektekiemen te doden (rond
de eeuwwisseling van de 19 e en 20 e eeuw).
• De Engelsman Arthur Fleming vond penicilline (het eerste antibioticum) uit. Voor het eerst
gebruikt in de Tweede Wereldoorlog.
Ook in de moderne tijd doen zich nieuwe infecties voor, zoals hiv/aids, en nieuw ontdekte
ziekteverwekkers die van dieren naar mensen overgaan.
Een andere kwestie is dat veel ziekteverwekkers (bijvoorbeeld MRSA) niet meer reageren op
medicijnen.
➔ Deze problemen stellen gezondheidswerkers steeds voor nieuwe uitdagingen.
, Belang van goede hygiëne
Persoonlijke hygiëne
Goede hygiëne draagt bij aan gezondheid en houdt ziekte buiten de deur.
De lichamelijke gezondheid van veel mensen op de wereld is enorm verbeter door:
• Schoon drinkwater
• Riolering
• Ventilatie
• Lichamelijke verzorging
• Medische zorg (inentingen)
De meeste mensen voelen zich prettig als ze schoon en fris zijn. Daarmee wordt ook het
zelfvertrouwen beter (→ psychische gezondheid) en dat maakt de omgang met andere makkelijker
(→ sociale gezondheid).
Individuele verschillen blijven er:
• De één vindt het nodig elke dag te douchen
• De ander vindt twee keer per week genoeg.
Hygiëne en contact met andere
Twee belangrijkste redenen om hygiënisch te werken:
1. Voorkomen dat je andere besmet
2. Voorkomen dat je jezelf besmet
Besmettingen kunnen over gaan via:
• Bloed
• Lichaamsvocht
• Wonden
• Slijmvliezen
• Materialen
Werkgroep Infectie Preventie (WIP) houdt zich bezig met het ontwikkelen van landelijke richtlijnen
op het gebied van infectiepreventie.
Wereldwijd kan er veel verbeter worden op het gebied van hygiëne.
De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft een groot aantal doelstellingen:
• Bestrijden van ziekteverwekkers
• Daling van de kindersterfte
• Versterken van de gezondheid van moeders
• Toegang tot schoon drinkwater en sanitair
