Ine Journée Academiejaar 2014-2015 UC Leuven-Limburg
Samenvatting: Ethiek en maatschappelijk
verantwoord ondernemen
1 Klimaat
Het klimaat, en dus – hoewel we er zijn van los geknipt – onze leefomgeving, is grondig verstoord. Deze
verstoring kent verscheidene oorzaken. Zo is er een natuurlijke klimaatverandering, waarin onder andere
de zonnecyclus een rol speelt. Wanneer we een tijdlijn bekijken van het ontstaan van de aarde tot nu,
dan zien we dat de aarde heel wat veranderingen doorstaan heeft. Desalniettemin dit natuurlijke effect,
ligt de mens aan de basis van deze climate change. Wat maakt deze climate change zo anders dan de
voorgaande? Ze is buiten proportie. De mens heeft namelijk het natuurlijke effect veel sterker gemaakt.
Ondanks de klimaatproblematiek een feit is, wordt deze vaak miskent of genegeerd. (=runaway climate
change) De feiten zijn er, maar ze worden niet op de juiste manier gecommuniceerd of er wordt weinig
of niets aan gedaan. Waarom zal je je nu afvragen? Wel, het smelten van het ijs heeft voor bepaalde
groepen voordelen. Zo is er bijvoorbeeld toegang tot gas, olie etc. dat zich momenteel onder het ijs
bevindt. Daarnaast zijn er noordelijke doorvaartroutes, die een enorm economisch voordeel hebben.
Deze ‘voordelen’ wegen natuurlijk niet op tegen de vele nadelen van het smelten van het ijs. Een eerste
nadeel is de stijging van het zeeniveau. Het grote probleem met deze stijging is dat zout water
uiteindelijk zoet water zal bereiken. Dit brengt onze voedselketen rechtstreeks in gevaar. Naast dit
logische gevolg, gaat het over een ander groot nadeel, namelijk dat van het verstoren van het natuurlijke
airco-systeem van onze planeet. De Noordpool zorgt hier namelijk voor. Hoe gaat dit in zijn werk? Het ijs
reflecteert de zonnestralen (=albedo-effect) en zorgt voor een afkoeling van de aarde. Wanneer het ijs
smelt, worden er dus minder zonnestralen gereflecteerd en warmt onze planeet op. Dit resulteert in nog
meer ijs dat smelt, en bijgevolg nog meer opwarming. We noemen dit een positieve terugkoppelingslus,
aangezien het effect zichzelf versterkt. Naast deze 2 verontrustende gevolgen zijn er nog: verwoestijning,
biodiversiteitsverlies, sociale spanningen, gezondheidsrisico’s etc.
De klimaatproblematiek wordt vaak verkeerd gecommuniceerd. Zo zien we vaak misleidende grafieken
en tabellen verschijnen in de pers. Temperaturen worden bijvoorbeeld op een andere schaal afgebeeld
etc. Verder denken mensen dat de opwarming van de aarde automatisch gepaard gaat met een warmer
klimaat in alle gebieden. Niets is echter minder waar. De klimaatproblematiek zorgt voor extremere
weersomstandigheden. Denken we maar aan de strenge winters in Amerika. Ook dit heeft te maken met
het smelten van het ijs. Het ijs smelt, het klimaat verandert, de winden veranderen en zo verandert
uiteindelijk ook het klimaat. In de pers werd in 2014 ook heel wat geschreven over een vermindering van
de ijssmelting. Dit heeft alles te maken met de natuurlijke cyclus van de zon, dus laat je er zeker niet
door misleiden.
We zien nu reeds een stijging van de permafrosttemperaturen. Maar eerst, wat is permafrost?
Permafrost zijn de immer bevroren hoge bergtoppen. Voorbeelden zijn Alaska en Siberië. Wat is nu het
gevaar als deze permafrostgebieden beginnen te smelten? Onder deze ‘eeuwige’ witte toppen zit heel
wat methaan. Wanneer het ijs dus smelt, komt dit vrij. Dit versterkt opnieuw het opwarmende effect.
We hebben opnieuw te maken met een positieve terugkoppelingslus.
Samenvatting: Ethiek en maatschappelijk
verantwoord ondernemen
1 Klimaat
Het klimaat, en dus – hoewel we er zijn van los geknipt – onze leefomgeving, is grondig verstoord. Deze
verstoring kent verscheidene oorzaken. Zo is er een natuurlijke klimaatverandering, waarin onder andere
de zonnecyclus een rol speelt. Wanneer we een tijdlijn bekijken van het ontstaan van de aarde tot nu,
dan zien we dat de aarde heel wat veranderingen doorstaan heeft. Desalniettemin dit natuurlijke effect,
ligt de mens aan de basis van deze climate change. Wat maakt deze climate change zo anders dan de
voorgaande? Ze is buiten proportie. De mens heeft namelijk het natuurlijke effect veel sterker gemaakt.
Ondanks de klimaatproblematiek een feit is, wordt deze vaak miskent of genegeerd. (=runaway climate
change) De feiten zijn er, maar ze worden niet op de juiste manier gecommuniceerd of er wordt weinig
of niets aan gedaan. Waarom zal je je nu afvragen? Wel, het smelten van het ijs heeft voor bepaalde
groepen voordelen. Zo is er bijvoorbeeld toegang tot gas, olie etc. dat zich momenteel onder het ijs
bevindt. Daarnaast zijn er noordelijke doorvaartroutes, die een enorm economisch voordeel hebben.
Deze ‘voordelen’ wegen natuurlijk niet op tegen de vele nadelen van het smelten van het ijs. Een eerste
nadeel is de stijging van het zeeniveau. Het grote probleem met deze stijging is dat zout water
uiteindelijk zoet water zal bereiken. Dit brengt onze voedselketen rechtstreeks in gevaar. Naast dit
logische gevolg, gaat het over een ander groot nadeel, namelijk dat van het verstoren van het natuurlijke
airco-systeem van onze planeet. De Noordpool zorgt hier namelijk voor. Hoe gaat dit in zijn werk? Het ijs
reflecteert de zonnestralen (=albedo-effect) en zorgt voor een afkoeling van de aarde. Wanneer het ijs
smelt, worden er dus minder zonnestralen gereflecteerd en warmt onze planeet op. Dit resulteert in nog
meer ijs dat smelt, en bijgevolg nog meer opwarming. We noemen dit een positieve terugkoppelingslus,
aangezien het effect zichzelf versterkt. Naast deze 2 verontrustende gevolgen zijn er nog: verwoestijning,
biodiversiteitsverlies, sociale spanningen, gezondheidsrisico’s etc.
De klimaatproblematiek wordt vaak verkeerd gecommuniceerd. Zo zien we vaak misleidende grafieken
en tabellen verschijnen in de pers. Temperaturen worden bijvoorbeeld op een andere schaal afgebeeld
etc. Verder denken mensen dat de opwarming van de aarde automatisch gepaard gaat met een warmer
klimaat in alle gebieden. Niets is echter minder waar. De klimaatproblematiek zorgt voor extremere
weersomstandigheden. Denken we maar aan de strenge winters in Amerika. Ook dit heeft te maken met
het smelten van het ijs. Het ijs smelt, het klimaat verandert, de winden veranderen en zo verandert
uiteindelijk ook het klimaat. In de pers werd in 2014 ook heel wat geschreven over een vermindering van
de ijssmelting. Dit heeft alles te maken met de natuurlijke cyclus van de zon, dus laat je er zeker niet
door misleiden.
We zien nu reeds een stijging van de permafrosttemperaturen. Maar eerst, wat is permafrost?
Permafrost zijn de immer bevroren hoge bergtoppen. Voorbeelden zijn Alaska en Siberië. Wat is nu het
gevaar als deze permafrostgebieden beginnen te smelten? Onder deze ‘eeuwige’ witte toppen zit heel
wat methaan. Wanneer het ijs dus smelt, komt dit vrij. Dit versterkt opnieuw het opwarmende effect.
We hebben opnieuw te maken met een positieve terugkoppelingslus.
