samenvatting bijzondere overeenkomsten

Samenvatting bijzondere overeenkomsten AJ
2020/21


SAMENVATTING BIJZONDERE
OVEREENKOMSTEN
INLEIDING




=> bij onbenoemde overeenkomsten zijn de partijen volledig vrij tenzij als de
wetgever wel een statuut heeft uitgewerkt + partijen zijn volledig vrij om al dan niet een
contract te sluiten als te bepalen wat de inhoud is van hun contract

→ het algemeen contractenrecht is van toepassing op de onbenoemde contracten
= één van de uitgangspunten van het opleidingsonderdeel
→ als partijen zelf hun contract opstellen dan kan het zijn dat de overeenkomst de
essentiële bestanddelen heeft van een benoemde overeenkomst opgesomd in
het BW, dan zal dit moeten worden geherkwalificeerd worden naar dit benoemde
contract maar kan ook in omgekeerde richting
Vb.: het kan zijn dat partijen hun contract benoemen als bewaargeving en bij
onderzoek naar de essentiële bestanddelen, stellen we vast dat er hier niet wordt
aan voldaan en zal er worden geherkwalificeerd worden naar een onbenoemde
overeenkomst

=> bij benoemde overeenkomsten heeft de wetgever een statuur uitgewerkt die
opgesomd zijn in het burgerlijk wetboek en die zijn van dwingend recht

Hoe kwalificeren ?

 Kijken naar de titel maar partijen kunnen zich vergissen
 Kijken naar de essentiële bestanddelen
= op basis hiervan kan je en benoemde overeenkomst kwalificeren, kwalificeren
van contracten betekent het nagaan van de essentiële bestanddelen van een
soort contract in een feitensituatie


1

,Samenvatting bijzondere overeenkomsten AJ
2020/21


 Kijken naar de doelstelling, zowel van partijen als van de wetgever
 Soms gaan partijen een verkeerde titel op hun overeenkomst kleven als ze zelf
hun contract elkaar steken en dan heeft het contract wel de essentiële
bestanddelen van een benoemde overeenkomst uit het Burgerlijk Wetboek
Vb.: men noemt het een samenwerkingsovereenkomst maar er wordt een prijs
bepaald voor een eigendomsoverdracht dus zal het eerder gekwalificeerd worden
als een koop
→ herkwalificeren als onbenoemde onbenoemde overeenkomst of omgekeerd

=> heeft steeds aanvullende werking




DEEL I. KOOP
HOOFDSTUK 1: WEZENLIJKE BESTANDDELEN

= heel veel rechtspraak over te vinden → rijke bron van discussie/ procedures voor de
rechtbank en niet enkel het specifieke kooprecht uit het BW wordt hiervoor toegepast
maar ook belangrijke principes uit het verbintenissenrecht



§1. Begrip – soorten

1. BEGRIP


Art. 1582 BW = een wederkerige overeenkomst waarbij de ene partij (de verkoper)
zich verbindt de eigendom van een zaak aan de andere partij (de koper) over te dragen
tegen een prijs
→ hij kan bij authentieke of bij onderhandse akte worden aangegaan

Dit artikel is niet volledig want in het BW omschrijft het de koop als een overeenkomst
om een zaak te leveren tegen een bepaalde prijs (het element eigendomsoverdracht
wordt hierin niet vermeld)

Essentiële elementen

 Overdragen van eigendom
 Tegen een bepaalde prijs

>< ruil = de tegenprestatie bestaat niet uit geld




3. SOORTEN




2

,Samenvatting bijzondere overeenkomsten AJ
2020/21

→ in het BW worden er een aantal soorten koop omschreven voornamelijk met betrekking
tot roerende goederen

 Koop bij gewicht, getal, maat (art. 1585 BW)
= er is pas eigendomsoverdracht nadat deze goederen zijn gewogen, geteld of
gemeten

 Koop ad gustum (art. 1587 BW)
= er is pas een wilsovereenstemming nadat het is geproefd of men er een staal
van heeft gezien (koop na smaak)
Vb.: bij wijn kan de koop pas doorgaan als men de wijn heeft geproefd

 Koop op proef (art. 1588 BW)
= er wordt een proefperiode ingelast

 Koop met handgeld (art. 1590 BW)

 Consumentenkoop (art. 1649bis BW)
= heeft betrekking tot de koop van roerende lichamelijke goederen waar er een
aparte regeling voor bestaat (de verkoop van lichamelijke roerende goederen van
een professionele verkoper aan een consument)

 Verkoop op afbetaling (art. I.9, 46° WER)
= verkoop waar een kredietovereenkomst mee gepaard gaat en waarbij de
consument zeer beschermd wordt

 Huurkoop

 Leasing

 Verkoop van zeevervoer

 Verkoop op afstand (art. I.8, 15° WER)
= internetverkoop waarbij de consument ook sterk wordt beschermd onder meer
via het herroepingsrecht

Ook bestaat er koop met een internationaal aspect
→ Weens Koopverdrag of het CISG
= indien de internationale verkoopovereenkomst voldoet aan de regelen van het Weens
Koopverdrag, dan doet men geen beroep op het Burgerlijk Wetboek
→ gemeenschappelijk Europees kooprecht of CESL
= project van geheel van regels dat partijen vrijwillig kunnen adopteren in een
internationaalrechtelijke context als men er niet zelf uitgeraakt om een contract ui te
schrijven (het is een project dus stierf een stille dood)




§2. Wezenlijke of essentiële bestanddelen

1. OPSOMMING




3

, Samenvatting bijzondere overeenkomsten AJ
2020/21

= het is zodanig essentieel dat het een rechtsfiguur kenmerkt opdat het zonder deze
kenmerken niet meer kan voldoen aan de definitie
→ zowel bij de koopovereenkomst tussen particulieren als tussen ondernemingen

 De eigendomsoverdracht
 De prijs (>< een dienst in natura)

>< levering en de betaling want dit is het gevolg van de koopovereenkomst


2. EIGENDOMSOVERDRACHT

Principes

= eigendomsoverdracht gebeurt bij wilsovereenstemming (solo consensu) over zaak
en prijs (art. 1583 BW)
→ als men akkoord gaat met de essentiële bestanddelen (uitgangspunt)

Specifieke gevallen

1. Romeinse koop = één van de partijen verbindt zich tegen een overeengekomen
prijs de vrije beschikking te bezorgen over een goed waarvan hij geen eigenaar is
→ er is geen eigendomsoverdracht mogelijk want het is een verbintenis om iets te
doen maar vanaf het moment dat men wel degelijk eigenaar wordt, dan is de koop
mogelijk

2. De overeenkomst waarbij tegen een prijs een zakelijk genotsrecht wordt
toegekend
→ geen koop

3. Verkoop van andermans zaak is nietig (art. 1599 BW)




Verwezenlijking van de eigendomsoverdracht

De koop heeft een translatief karakter

 zonder wilsovereenstemming is er geen eigendomsoverdracht
>< er is geen eigendomsoverdracht indien de koop wordt vernietigd (retroactief)
>< eenzijdige koopbelofte want er is nog geen aanvaarding van de koopoptie
>< bij uitstellen van de eigendomsoverdracht
>< kan bij opschortende voorwaarde, pas als de voorwaarde is voldaan dan is
er een eigendomsoverdracht
Vb.: men koopt een huis maar men moet nog een lening bekomen bij de bank dus
men koopt maar onder opschortende voorwaarde dat men een krediet bekomt bij
de bank
 wat wordt overgedragen bij de wilsovereenstemming is de eigendom, nog niet het
goed



Afwijkingen



4