Welzijnsrecht
INHOUDSOPGAVE
overzicht lessen.............................................................................................................................................. 4
praktisch ........................................................................................................................................................ 4
deel 1: het ocmw............................................................................................................................................ 5
1. het begrip........................................................................................................................................................ 5
A) kenmerken ................................................................................................................................................. 5
B) historiek ..................................................................................................................................................... 5
2. taken van het ocmw ....................................................................................................................................... 6
A) maatschappelijke integratie ....................................................................................................................... 7
1. begrip ..................................................................................................................................................... 7
2. toekenningsvoorwaarden ...................................................................................................................... 7
1) Belg zijn, of onderdaan eu, erkend politieke vluchteling… ................................................................ 7
2) meerderjarig, ontvoogd minderjarig, zwangere minderjarige of minderjarige met kind .................. 8
3) werkelijke verblijfplaats in belgië (legaal) .......................................................................................... 8
4) ontoereikende middelen hebben ...................................................................................................... 8
5) werkbereid zijn, of door gezondheids- of billijkheidsredenen in onmogelijkheid ............................. 9
6) geen recht hebben op uitkeringen of inkomsten............................................................................... 9
3. REchthebbenden .................................................................................................................................... 9
a) personen jonger dan 25 jaar ............................................................................................................ 10
opmerking: speciale categorie studenten ........................................................................................ 10
Voorwaarden ............................................................................................................................... 10
B) personen van 25 jaar en ouder ........................................................................................................ 11
tabel: bedragen leefloon en levensminimum vanaf 1 september 2018 .......................................... 12
B. maatschappelijke dienstverlening ............................................................................................................ 12
1. wie komt in aanmerking? ..................................................................................................................... 12
2. vormen van dienstverlening ................................................................................................................. 13
a) materiële hulp .................................................................................................................................. 13
1) hulp in geld .................................................................................................................................. 13
2) hulp in natura............................................................................................................................... 14
3) oprichten van diensten en inrichtingen ....................................................................................... 14
B) immateriële hulp.............................................................................................................................. 15
1) inlichtingen, raadgevingen en rechtshulp .................................................................................... 15
2) pyschosociale begeleiding en schuldbemiddeling ....................................................................... 16
psychosociale begeleiding ........................................................................................................... 16
schuldbemiddeling ....................................................................................................................... 16
c) geneeskundige dienstverlening ........................................................................................................ 16
1) geneeskundige verzorging thuis of in het ziekenhuis .................................................................. 16
2) preventieve geneeskundige dienstverlening ............................................................................... 16
d) voorgdij en materiële bewaring over minderjarigen ....................................................................... 16
1) voogdij ......................................................................................................................................... 16
1
,Welzijnsrecht
2) materiële bewaring ...................................................................................................................... 17
3. regels in acht te nemen bij dienstverlening ......................................................................................... 17
4. speciaal topic: maatschappelijke dienstverlening aan vreemdelingen ................................................ 18
3. vergoeding van ocmw-dienstbetoon ............................................................................................................ 18
A. persoonlijke bijdrage van de aanvrager ................................................................................................... 18
geen bijdrage voor ................................................................................................................................... 19
wel bijdrage voor overige diensten .......................................................................................................... 19
wanneer moet iemand persoonlijk bijdragen? ........................................................................................ 19
B. terugvordering van verschillende personen............................................................................................. 20
1. terugvordering van het leefloon .......................................................................................................... 20
A) vanwege de aanvrager ..................................................................................................................... 20
OCMW moet terugvorderen ............................................................................................................ 20
in andere gevallen: geen terugvordering ......................................................................................... 21
b) vanwege de onderhoudsplichtigen .................................................................................................. 21
Het OCMW moet leefloon terugvorderen van onderhoudsplichtingen .......................................... 21
ocmw kan/mag leefloon terugvordern ............................................................................................ 21
ocmw mag niet terugvorderen ........................................................................................................ 21
2. terugvorderen kosten maatschappelijke dienstverlening .................................................................... 22
A) vanwege de aanvrager ..................................................................................................................... 22
kosten die moeten teruggevorderd worden ................................................................................... 22
kosten die niet mogen teruggevorderd worden.............................................................................. 22
b) vanwege de onderhoudsplichtigen .................................................................................................. 22
de kosten moeten teruggevorderd worden van .............................................................................. 22
ocmw kan terugvorderen................................................................................................................. 22
de kosten mogen teruggevorderd worden ...................................................................................... 23
de kosten mogen niet teruggevorderd worden ............................................................................... 23
C) vanwege anderen ............................................................................................................................ 24
C. geen terugvordering om billijkheidsreden ............................................................................................... 24
4. beroepsmogelijkheden .................................................................................................................................. 25
5. bestuurlijke organisatie van het ocmw ......................................................................................................... 25
1) raad voor maatschappelijk welzijn (en gemeenteraad) ........................................................................... 26
samenstelling ........................................................................................................................................... 26
bevoegdheden.......................................................................................................................................... 27
2) vast bureau (en college van burgemeester en schepenen) ..................................................................... 28
organisatie ................................................................................................................................................ 28
werking ..................................................................................................................................................... 28
bevoegdheden.......................................................................................................................................... 28
3) burgemeester ........................................................................................................................................... 28
4) comité voor de sociale dienst (cbs) .......................................................................................................... 28
organisatie van bcs ................................................................................................................................... 29
werking ..................................................................................................................................................... 29
bevoegdheden.......................................................................................................................................... 29
bevoegdheden van de VZ van bcs ............................................................................................................ 30
2
,Welzijnsrecht
5) algemeen directeur en financieel directeur ............................................................................................. 30
6) gemeentelijk managementteam voor gemeente en ocmw ..................................................................... 31
7) personeel .................................................................................................................................................. 32
6. financiering ................................................................................................................................................... 33
inkomsten van het OCMW ........................................................................................................................... 33
7. administratief toezicht .................................................................................................................................. 33
3
, Welzijnsrecht
WELZIJNSRECHT
OVERZICHT LESSEN
• Algemene inleiding
• OCMW-wetgeving
o Taken (maatschappelijke integratie en maatschappelijke dienstverlening)
o Organisatie en bestuur
• Jeugdrecht
o Jeugdhulpverlening
o Jeugddelinquentie
o Gastcollege vertrouwenscentrum
• Patiëntenrechten
• Welzijnsrecht zit zeer gespreid (overal waar welzijn centraal staat)
• OCMW is heel veel veranderd
o De manier van hulpverlening is niet veranderd
o De structuur van het OCMW is wel veranderd
o Alle teksten van voor 1 januari zijn verouderd
o Alle gemeentebesturen zijn een beetje aan het zoeken hoe ze dat in orde moeten krijgen
PRAKTISCH
• Cursusmateriaal
o Losbladig reader via Toledo
o Slides via Toledo
• 100% schriftelijk examen in maart
• ECTS-fiche
4
INHOUDSOPGAVE
overzicht lessen.............................................................................................................................................. 4
praktisch ........................................................................................................................................................ 4
deel 1: het ocmw............................................................................................................................................ 5
1. het begrip........................................................................................................................................................ 5
A) kenmerken ................................................................................................................................................. 5
B) historiek ..................................................................................................................................................... 5
2. taken van het ocmw ....................................................................................................................................... 6
A) maatschappelijke integratie ....................................................................................................................... 7
1. begrip ..................................................................................................................................................... 7
2. toekenningsvoorwaarden ...................................................................................................................... 7
1) Belg zijn, of onderdaan eu, erkend politieke vluchteling… ................................................................ 7
2) meerderjarig, ontvoogd minderjarig, zwangere minderjarige of minderjarige met kind .................. 8
3) werkelijke verblijfplaats in belgië (legaal) .......................................................................................... 8
4) ontoereikende middelen hebben ...................................................................................................... 8
5) werkbereid zijn, of door gezondheids- of billijkheidsredenen in onmogelijkheid ............................. 9
6) geen recht hebben op uitkeringen of inkomsten............................................................................... 9
3. REchthebbenden .................................................................................................................................... 9
a) personen jonger dan 25 jaar ............................................................................................................ 10
opmerking: speciale categorie studenten ........................................................................................ 10
Voorwaarden ............................................................................................................................... 10
B) personen van 25 jaar en ouder ........................................................................................................ 11
tabel: bedragen leefloon en levensminimum vanaf 1 september 2018 .......................................... 12
B. maatschappelijke dienstverlening ............................................................................................................ 12
1. wie komt in aanmerking? ..................................................................................................................... 12
2. vormen van dienstverlening ................................................................................................................. 13
a) materiële hulp .................................................................................................................................. 13
1) hulp in geld .................................................................................................................................. 13
2) hulp in natura............................................................................................................................... 14
3) oprichten van diensten en inrichtingen ....................................................................................... 14
B) immateriële hulp.............................................................................................................................. 15
1) inlichtingen, raadgevingen en rechtshulp .................................................................................... 15
2) pyschosociale begeleiding en schuldbemiddeling ....................................................................... 16
psychosociale begeleiding ........................................................................................................... 16
schuldbemiddeling ....................................................................................................................... 16
c) geneeskundige dienstverlening ........................................................................................................ 16
1) geneeskundige verzorging thuis of in het ziekenhuis .................................................................. 16
2) preventieve geneeskundige dienstverlening ............................................................................... 16
d) voorgdij en materiële bewaring over minderjarigen ....................................................................... 16
1) voogdij ......................................................................................................................................... 16
1
,Welzijnsrecht
2) materiële bewaring ...................................................................................................................... 17
3. regels in acht te nemen bij dienstverlening ......................................................................................... 17
4. speciaal topic: maatschappelijke dienstverlening aan vreemdelingen ................................................ 18
3. vergoeding van ocmw-dienstbetoon ............................................................................................................ 18
A. persoonlijke bijdrage van de aanvrager ................................................................................................... 18
geen bijdrage voor ................................................................................................................................... 19
wel bijdrage voor overige diensten .......................................................................................................... 19
wanneer moet iemand persoonlijk bijdragen? ........................................................................................ 19
B. terugvordering van verschillende personen............................................................................................. 20
1. terugvordering van het leefloon .......................................................................................................... 20
A) vanwege de aanvrager ..................................................................................................................... 20
OCMW moet terugvorderen ............................................................................................................ 20
in andere gevallen: geen terugvordering ......................................................................................... 21
b) vanwege de onderhoudsplichtigen .................................................................................................. 21
Het OCMW moet leefloon terugvorderen van onderhoudsplichtingen .......................................... 21
ocmw kan/mag leefloon terugvordern ............................................................................................ 21
ocmw mag niet terugvorderen ........................................................................................................ 21
2. terugvorderen kosten maatschappelijke dienstverlening .................................................................... 22
A) vanwege de aanvrager ..................................................................................................................... 22
kosten die moeten teruggevorderd worden ................................................................................... 22
kosten die niet mogen teruggevorderd worden.............................................................................. 22
b) vanwege de onderhoudsplichtigen .................................................................................................. 22
de kosten moeten teruggevorderd worden van .............................................................................. 22
ocmw kan terugvorderen................................................................................................................. 22
de kosten mogen teruggevorderd worden ...................................................................................... 23
de kosten mogen niet teruggevorderd worden ............................................................................... 23
C) vanwege anderen ............................................................................................................................ 24
C. geen terugvordering om billijkheidsreden ............................................................................................... 24
4. beroepsmogelijkheden .................................................................................................................................. 25
5. bestuurlijke organisatie van het ocmw ......................................................................................................... 25
1) raad voor maatschappelijk welzijn (en gemeenteraad) ........................................................................... 26
samenstelling ........................................................................................................................................... 26
bevoegdheden.......................................................................................................................................... 27
2) vast bureau (en college van burgemeester en schepenen) ..................................................................... 28
organisatie ................................................................................................................................................ 28
werking ..................................................................................................................................................... 28
bevoegdheden.......................................................................................................................................... 28
3) burgemeester ........................................................................................................................................... 28
4) comité voor de sociale dienst (cbs) .......................................................................................................... 28
organisatie van bcs ................................................................................................................................... 29
werking ..................................................................................................................................................... 29
bevoegdheden.......................................................................................................................................... 29
bevoegdheden van de VZ van bcs ............................................................................................................ 30
2
,Welzijnsrecht
5) algemeen directeur en financieel directeur ............................................................................................. 30
6) gemeentelijk managementteam voor gemeente en ocmw ..................................................................... 31
7) personeel .................................................................................................................................................. 32
6. financiering ................................................................................................................................................... 33
inkomsten van het OCMW ........................................................................................................................... 33
7. administratief toezicht .................................................................................................................................. 33
3
, Welzijnsrecht
WELZIJNSRECHT
OVERZICHT LESSEN
• Algemene inleiding
• OCMW-wetgeving
o Taken (maatschappelijke integratie en maatschappelijke dienstverlening)
o Organisatie en bestuur
• Jeugdrecht
o Jeugdhulpverlening
o Jeugddelinquentie
o Gastcollege vertrouwenscentrum
• Patiëntenrechten
• Welzijnsrecht zit zeer gespreid (overal waar welzijn centraal staat)
• OCMW is heel veel veranderd
o De manier van hulpverlening is niet veranderd
o De structuur van het OCMW is wel veranderd
o Alle teksten van voor 1 januari zijn verouderd
o Alle gemeentebesturen zijn een beetje aan het zoeken hoe ze dat in orde moeten krijgen
PRAKTISCH
• Cursusmateriaal
o Losbladig reader via Toledo
o Slides via Toledo
• 100% schriftelijk examen in maart
• ECTS-fiche
4
