Nederlands part 4
2.1
Schrijvers en sprekers schrijven een tekst omdat ze iets willen bereiken. Dat is het tekstdoel.
Tekstdoelen:
- Informeren: je wilt iets nieuws vertellen of verslag doen van gebeurtenis/onderzoek.
Je blijft objectief en houdt je aan de feiten. Bijv. nieuwsbericht/verslagen.
- Uiteenzetten: specifiek gericht op iets uitleggen. Objectieve informatie. Bijv.
schoolboek, encyclopedie
- Beschouwen: belicht een probleem van verschillende kanten en zet je aan het
denken. Je kunt een mening vormen doordat de schrijver het probleem analyseert.
Het is objectief. Bijv. recensie
- Overtuigen: je probeert de lezer over te halen om het eens te zijn met je standpunt.
Je vertelt je argumenten en tegenargumenten die je weer weerlegt. Het is subjectief.
Bijv. column, ingezonden brief
- Activeren: je wilt iemand tot actie aanzetten. De lezer moet iets gaan doen. Het is
subjectief. Je kan gaan demonstreren. Bijv. advertenties en sollicitatiebrieven.
- Amuseren: de lezer vermaken. Het hoeft niet echt gebeurd te zijn. Bijv. anekdote,
strip of roman.
Tekstdoel De schrijver/spreker wil... tekstsoort tekstvorm
informeren De lezer gegevens verstrekken of verslag doen Informatieve Nieuwsbericht, verslag
van een gebeurtenis tekst
uiteenzetten De lezer uitleggen hoe iets in elkaar zit of werkt uiteenzetting Schoolboek, encyclopedie
beschouwen De lezer ergens over na laten denken en beschouwing Recensie
diverse kanten laten zien
overtuigen De lezer met behulp van argumenten zijn betoog Ingezonden brief, column
standpunt laten overnemen
activeren De lezer overhalen om iets te doen, in actie Activerende Advertentie, sollicitatiebrief
komen tekst
amuseren De lezer vermaken Amuserende Anekdote, strip, roman
tekst
2.2:
Uiteenzetting schrijf je in zakelijke stijl. Je bent objectief, en geeft voorbeelden.
Opbouw uiteenzetting:
- Inleiding: moet aantrekkelijk zijn
, - Kern: verdelen in alinea’s
- Slot: sluit op een logische manier af met een conclusie
2.3:
Een betoog is een overtuigende tekst, en je legt je standpunt uit met argumenten. Het is
subjectief, en je probeert de lezer te overtuigen. Je schrijft deze in persoonlijke stijl, en er is
ruimte voor emotie en retorische middelen. Je kan ook je tegenstander uitdagen. Je kan
gebruik maken van een stelling-argumentenstructuur en voordelen-nadelenstructuur.
- Je moet zorgen voor een aantrekkelijke inleiding, waarin je meteen je standpunt
duidelijk maakt. Je kan beginnen met een anekdote, gevolgd dor een stelling.
- In een elk aparte alinea geef je een argument
- Je schrijft in het slot de conclusie van je standpunt.
2.4:
Beschouwing is een tekst met interpretaties, verklaringen en meningen, zodat de lezer een
mening kan vormen, en dit noem je ook wel opiniëren. Je blijft objectief, maar kunt wel
argumenten voor en tegen je standpunt gebruiken. De stijl is zakelijk en beschrijvend. Je
kunt de probleem-oplossingsstructuur, vraag-antwoordstructuur en verklaringstructuur
gebruiken.
- Inleiding is meerdere alinea’s, en je kunt vraag stellen waar meerdere antwoorden
op mogelijk zijn en die behandel je dan in de kern
- Kern verdeel je in alinea’s, en elke nieuwe verklaring, oplossing of opinie wordt in
een nieuwe alinea gezet
- In het slot sluit je af met een open einde, waar meerdere verklaringen, antwoorden
of oplossingen mogelijk zijn.
H5:
Een titel vertelt je iets over het onderwerp van de tekst. Tussenkopjes zeggen iets over de
deelonderwerpen. Een titel moet de aandacht van de lezer trekken en naar het onderwerp
verwijzen.
Alinea’s zijn de belangrijke bouwstenen van een tekst. In een alinea of samenhangend
groepje alinea’s behandel je een deelonderwerp. De zin met de belangrijkste informatie van
de alinea heet de kernzin. De kernzin staat meestal aan het begin (1e of 2de zin), of aan het
eind. Je hebt ook overgangszinnen, die 2 alinea’s aan elkaar verbindt. Bij een overgangszin
zet je de kernzin na de overgangszin.
Je maakt een tekst overzichtelijk door in te springen aan het begin van een regel of door een
witregel te plaatsen. Deze middelen noem je structuuraanduiders.
In de inleiding trek je de aandacht van iemand en maak je duidelijk waar het overgaat. Het is
handig om ervoor te zorgen dat de lezer gelijk geïnteresseerd is. Het kan 1 alinea bevatten,
maar het kunnen er ook meer zijn. Het is handig om belangstelling te wekken en het
onderwerp te introduceren. Na een anekdote of enkele voorbeelden kun je probleem
formuleren of opmerkelijke stelling poneren. Je kunt ook vragen stellen die je in de kern gaat
beantwoorden.
2.1
Schrijvers en sprekers schrijven een tekst omdat ze iets willen bereiken. Dat is het tekstdoel.
Tekstdoelen:
- Informeren: je wilt iets nieuws vertellen of verslag doen van gebeurtenis/onderzoek.
Je blijft objectief en houdt je aan de feiten. Bijv. nieuwsbericht/verslagen.
- Uiteenzetten: specifiek gericht op iets uitleggen. Objectieve informatie. Bijv.
schoolboek, encyclopedie
- Beschouwen: belicht een probleem van verschillende kanten en zet je aan het
denken. Je kunt een mening vormen doordat de schrijver het probleem analyseert.
Het is objectief. Bijv. recensie
- Overtuigen: je probeert de lezer over te halen om het eens te zijn met je standpunt.
Je vertelt je argumenten en tegenargumenten die je weer weerlegt. Het is subjectief.
Bijv. column, ingezonden brief
- Activeren: je wilt iemand tot actie aanzetten. De lezer moet iets gaan doen. Het is
subjectief. Je kan gaan demonstreren. Bijv. advertenties en sollicitatiebrieven.
- Amuseren: de lezer vermaken. Het hoeft niet echt gebeurd te zijn. Bijv. anekdote,
strip of roman.
Tekstdoel De schrijver/spreker wil... tekstsoort tekstvorm
informeren De lezer gegevens verstrekken of verslag doen Informatieve Nieuwsbericht, verslag
van een gebeurtenis tekst
uiteenzetten De lezer uitleggen hoe iets in elkaar zit of werkt uiteenzetting Schoolboek, encyclopedie
beschouwen De lezer ergens over na laten denken en beschouwing Recensie
diverse kanten laten zien
overtuigen De lezer met behulp van argumenten zijn betoog Ingezonden brief, column
standpunt laten overnemen
activeren De lezer overhalen om iets te doen, in actie Activerende Advertentie, sollicitatiebrief
komen tekst
amuseren De lezer vermaken Amuserende Anekdote, strip, roman
tekst
2.2:
Uiteenzetting schrijf je in zakelijke stijl. Je bent objectief, en geeft voorbeelden.
Opbouw uiteenzetting:
- Inleiding: moet aantrekkelijk zijn
, - Kern: verdelen in alinea’s
- Slot: sluit op een logische manier af met een conclusie
2.3:
Een betoog is een overtuigende tekst, en je legt je standpunt uit met argumenten. Het is
subjectief, en je probeert de lezer te overtuigen. Je schrijft deze in persoonlijke stijl, en er is
ruimte voor emotie en retorische middelen. Je kan ook je tegenstander uitdagen. Je kan
gebruik maken van een stelling-argumentenstructuur en voordelen-nadelenstructuur.
- Je moet zorgen voor een aantrekkelijke inleiding, waarin je meteen je standpunt
duidelijk maakt. Je kan beginnen met een anekdote, gevolgd dor een stelling.
- In een elk aparte alinea geef je een argument
- Je schrijft in het slot de conclusie van je standpunt.
2.4:
Beschouwing is een tekst met interpretaties, verklaringen en meningen, zodat de lezer een
mening kan vormen, en dit noem je ook wel opiniëren. Je blijft objectief, maar kunt wel
argumenten voor en tegen je standpunt gebruiken. De stijl is zakelijk en beschrijvend. Je
kunt de probleem-oplossingsstructuur, vraag-antwoordstructuur en verklaringstructuur
gebruiken.
- Inleiding is meerdere alinea’s, en je kunt vraag stellen waar meerdere antwoorden
op mogelijk zijn en die behandel je dan in de kern
- Kern verdeel je in alinea’s, en elke nieuwe verklaring, oplossing of opinie wordt in
een nieuwe alinea gezet
- In het slot sluit je af met een open einde, waar meerdere verklaringen, antwoorden
of oplossingen mogelijk zijn.
H5:
Een titel vertelt je iets over het onderwerp van de tekst. Tussenkopjes zeggen iets over de
deelonderwerpen. Een titel moet de aandacht van de lezer trekken en naar het onderwerp
verwijzen.
Alinea’s zijn de belangrijke bouwstenen van een tekst. In een alinea of samenhangend
groepje alinea’s behandel je een deelonderwerp. De zin met de belangrijkste informatie van
de alinea heet de kernzin. De kernzin staat meestal aan het begin (1e of 2de zin), of aan het
eind. Je hebt ook overgangszinnen, die 2 alinea’s aan elkaar verbindt. Bij een overgangszin
zet je de kernzin na de overgangszin.
Je maakt een tekst overzichtelijk door in te springen aan het begin van een regel of door een
witregel te plaatsen. Deze middelen noem je structuuraanduiders.
In de inleiding trek je de aandacht van iemand en maak je duidelijk waar het overgaat. Het is
handig om ervoor te zorgen dat de lezer gelijk geïnteresseerd is. Het kan 1 alinea bevatten,
maar het kunnen er ook meer zijn. Het is handig om belangstelling te wekken en het
onderwerp te introduceren. Na een anekdote of enkele voorbeelden kun je probleem
formuleren of opmerkelijke stelling poneren. Je kunt ook vragen stellen die je in de kern gaat
beantwoorden.
