Blok 1.5 - OG 1: Gnosis: Samenvatting

OG 1: Horen, zien, voelen & weten
Samenvatting
Blok 1.5




SOMATOSENSORIEK

= Alle info uit oppervlakkige & dieper gelegen structuren die bijdraagt aan
bewustwording v lichaam

● Hiertoe behoren
○ Somesthesie
■ = Sensibiliteit v huid & subcutane structuren

○ Statesthesie & kinesthesie
■ = Houdings & bewegings gevoel
■ Sensoren in: pezen, gewrichten & spieren




SOORTEN SOMATOSENSORISCHE INFO

Sensoren

● Plaats
○ Exterosensoren
■ Prikkels die uit buitenwereld komen


○ Interosensoren
■ Prikkels van binnen in lichaam


○ Propriosensoren
■ Info geven over houding & beweging v lichaam
■ Evenwichtsorgaan hoort hier ook bij


● Nocisensoren
○ Noxa = schade
○ Signaal afgeven bij optreden v beschadiging/waarschuwen vr dreigende
beschadiging (A-delta vezels)
○ Geven deels info over ontstane schade (C-vezels)

● Mechanosensoren
○ Gevoelig vr verschillende vormen v mechanische prikkeling (druk,
wrijving, rek & tastzin)

, ● Thermosensoren
○ Warmte & koude sensoren
○ Komen over hele huid verspreid voor

● Chemosensoren
○ Geur & smaak sensoren

● Fotosensoren
○ Gelegen in netvlies oog
○ Lichtprikkels




Stereognosis
= Ruimtelijk herkennen voorwerp dat men in hand houdt zonder het te zien




Somatotopie
= Heel gerichte projectie v sensorische info op cortex
= Indeling cortex
→ Op gyrus postcentralis (sensoriek)




WERKING ADAPTATIE

Adaptatie
= Veel zintuigen verminderen hun activiteit bij aanhoudende prikkeling

1. Perifere adaptatie
● Speelt zich af op zintuigcellen zelf
● 3 soorten sensoren:
○ Fasische (dynamische) sensoren
■ Snelle adaptatie
■ Volledige gewenning
■ VB: haar sensoren

○ Tonische (statische) sensoren
■ Trage adaptatie
■ Geen gewenning
■ VB: peessensoren pijnsensoren

○ Fasische/tonische
■ Gedeeltelijke adaptatie
■ VB: koudesensoren

2. Centrale adaptatie
● Op hoger niveau kan perceptie w gemoduleerd
○ Aandacht op iets richten