ELK COLLEGE -> focus op SPECIFIEKE PLEK (internationaal perspectief)
ARTS AND CRAFTS, UK (1850-1900) → les gaat over UK maar evolutie in interieurs = internationaal
EXAMENVRAAG: Hoe gaan ontwerpers om met die hele grote veranderingen van het vakmanschap
naar de mogelijkheid om te produceren op een industriële schaal?
• 19de eeuw = periode van grote veranderingen in maatschappij
o Industrialisering en wetenschappelijke ontwikkelingen
o Enorme wereldwijde bevolkingsgroei
o Groeiende stedelijke middenklasse
o Evoluties in transport en communicatie
➢ Mensen kunnen makkelijker reizen → invloeden komen sneller tot
verschillende steden.
• Interieur wordt als een weerspiegeling gezien van en resultaat van maatschappelijke evolutie.
• Er worden nieuwe materialen en technieken in het interieur geïntroduceerd.
• Door technische innovaties → nieuwe publieke interieurs
o Grote overspanningen zijn mogelijk door staalconstructies
o In fabrieken geproduceerd glas
➢ Interieurs tonen die innovaties, maar wordt aanvankelijk vaak nog
verborgen in de exterieurs van gebouwen.
• GREAT EXHIBITION, 1851
o Great exhibitions zijn wereldtentoonstellingen waarvan 1851 de 1ste editie is en zijn
opgericht om die hele grote innovaties aan elkaar te tonen.
o Initiatiefnemer: HENRY COLE
o Het idee was om te laten zien dat Groot-Britannië de wereldleider was in industriële
innovatie.
• CRYSTAL PALACE
o Great exhibition (naam van het evenement) vond plaats in Crystal Palace
o Geïnspireerd op zijn interesses in serres bedacht Paxton dat een goede
tentoonstellingsruimte zo’n serre zou kunnen zijn.
o Gietijzeren frame met lokaal geproduceerd glas
o Het beeld dat men wilde creëeren → techniek in de 19de eeuw ervoor zorgde dat de
mens de overheerser werd van de natuur.
o Crystal palace werd beschouwd als architecturaal spektakel en technisch wonder
o Dit is een van de symbolen van de Victoriaanse periode
o In veel publicaties van de architectuur wordt dit gezien als start van het modernisme
▪ Owv die lichtheid, ontbreken van details, spaarzaam omgaan met materialen
zijnde staal en glas.
→ Hier komt uiteraard kritiek op!
1
,• KRITIEK op Great Exhibition:
o Een van de grote critici van deze Great Exibition was JOHN RUSKIN
▪ 1ste kritiek: Waarom spenderen we zoveel aandacht en geld aan die materiële
cultuur en massaproductie terwijl de grote meesterwerken van de schilders
uit de 15de en 16de eeuw in Venetië letterlijk rotten omdat er geen geld is om
die kunstinstituten te laten functioneren?
• Ruskin maakt duidelijk onderscheid tussen wat hij kunst vindt t.o.v.
de opkomende wegwerpmaatschappij.
▪ 2 kritiek: In een debat in het parlement wort aangegeven of we écht bomen
de
gaan kappen om dit neer te zetten + gaan we zo’n waanzinnige bedragen
investeren in deze wereldtentoonstelling terwijl er hongersnood is?
o Andere kritiek:
▪ Er worden mensen uitgebuit om rijkdom te kunnen generen.
o Shilling days
▪ Dit waren dagen waarin toegang tot de tentoonstelling veel goedkoper waren
zodat arbeidsbevolking toegang kon krijgen tot Crystal Palace.
▪ De Shilling Days zorgden voor meer democratisering, maar in de victoriaanse
samenleving bleven sociale verschillen zichtbaar. Arbeiders konden de
tentoonstelling bezoeken, maar vielen vaak nog op tegenover de
middenklasse, waarvan de normen en waarden centraal stonden.
• ARTS AND CRAFTS MOVEMENT
o Zet zich af tegen die industrialisering en wil terug naar het vakmanschap gaan.
o Ruskin en Morris zetten zich af tegen massaproductie van ornamentatie omdat men
vindt dat die massaproductie betekenisloos wordt.
o Kritiek gaat zowel over het maakproces van objecten maar er was ook sociale kritiek
• AUGUSTUS PUGIN
o Voorloper van Arts and Crafts
o Hij pleit om terug te keren naar ‘Gotic Revival’
▪ Terug naar het idee van:
• Middeleeuwse vakmannen
• Waarachtig materiaalgebruik
• Terugkeer naar het ideaal van de sociale structuren van de
middeleeuwen
o Gekenmerkt door ambachten waarin mensen in de leer gingen en
stielmannen werden en dus als weinige het vak beheerste en dit
doorgaven van generatie op generatie
o Keerde zich af van moderne stad en industriële productie
▪ Voorbeeld: “Contrasted Residences for the Poor” → Moderne systeem is
gericht op controle terwijl in de middeleeuwen het veel meer ging over
elkaar ondersteunen.
2
, • JOHN RUSKIN
o Hij argumenteert dat er nood was aan een andere omgang met de
geïndustrialiseerde SL.
▪ Hij wilde vooral waarachtige materialen = objecten die uitdrukken wat ze zijn
en materialen die tonen waarvan het product gemaakt is.
o Hij wilde vooral opzoek gaan naar het opnieuw erkennen van de vakman als
belangrijke persoon in het maakproces.
o Hij schreef een boek: The Seven Lamps of Architecture gebaseerd op de ideeën van
PUGIN
▪ Hij argumenteert dat door alleen te focussen op industrialisering er een
vervreemding onstaat van gebouwen en objecten.
▪ Hij vond niet dat we naar een nieuwe stijl van architectuur moesten gaan,
maar inspiratie moesten halen uit de gotische architecuur van kathedralen en
Venetië.
o Seven Lamps = 7 argumenten
▪ 1. Sacrifice
▪ 2. Truth → Eerlijk tonen van materialen en structuur
▪ 3. Power → Gebouwen moeten uitdrukken wat mensen kunnen
▪ 4. Beauty
▪ 5. Life → de vakman moet betrokken zijn bij het maakproces en moet plezier
vinden in het maken van die gebouwen
▪ 6. Memory → er moet altijd een link zijn naar het verleden, de context
waarin gebouwen tot stand komen.
▪ 7. Obedience → het is niet de bedoeling om nieuwe decoratieve patronen te
bedenken als die geen betekenis hebbben. Altijd baseren op inzichten van
bepaalde ontwerpen die al in de cultuur zitten en daarmee aan de slag gaan.
o Ruskin werkt zijn ideeën verder uit in het boek The Stones of Venice
▪ In zijn ideaalbeeld is een vakman iemand die het ontwerp bedenkt (thinking
person), maar ook die het uitvoert (making hand)
EXAMENVRAAG: Begrijpen vanuit welke benadering Ruskin kijkt naar de evolutie van de IR en de
industrialisering van de SL en wat zijn kritieken zijn.
→ Zijn ideeën leiden tot Aesthetic Movement
• AESTHETIC MOVEMENT
o = kunststroming vanaf de jaren 1860
o Ideeën van RUSKIN staan centraal
o Belangrijkste figuren: William MORIS, E.W. GODWIN, Oscar WILDE
o Kern van de beweging is → ‘Kunst om de kunst’ → kunst hoeft niks te betekenen
o Wilde argumenteert dat een machine wel iets heel precies kan maken, maar dat het
resultaat leeg is. Echte kunst ontstaat pas wanneer een vakman met zijn hoofd en
hart werkt. Het plezier dat de maker heeft, zie je terug in het object.
o Kunst en obejcten in deze stroming zijn gericht op estethiek, maar ook op
zintuigelijke ervaring en de emoties die opgewekt worden.
3
ARTS AND CRAFTS, UK (1850-1900) → les gaat over UK maar evolutie in interieurs = internationaal
EXAMENVRAAG: Hoe gaan ontwerpers om met die hele grote veranderingen van het vakmanschap
naar de mogelijkheid om te produceren op een industriële schaal?
• 19de eeuw = periode van grote veranderingen in maatschappij
o Industrialisering en wetenschappelijke ontwikkelingen
o Enorme wereldwijde bevolkingsgroei
o Groeiende stedelijke middenklasse
o Evoluties in transport en communicatie
➢ Mensen kunnen makkelijker reizen → invloeden komen sneller tot
verschillende steden.
• Interieur wordt als een weerspiegeling gezien van en resultaat van maatschappelijke evolutie.
• Er worden nieuwe materialen en technieken in het interieur geïntroduceerd.
• Door technische innovaties → nieuwe publieke interieurs
o Grote overspanningen zijn mogelijk door staalconstructies
o In fabrieken geproduceerd glas
➢ Interieurs tonen die innovaties, maar wordt aanvankelijk vaak nog
verborgen in de exterieurs van gebouwen.
• GREAT EXHIBITION, 1851
o Great exhibitions zijn wereldtentoonstellingen waarvan 1851 de 1ste editie is en zijn
opgericht om die hele grote innovaties aan elkaar te tonen.
o Initiatiefnemer: HENRY COLE
o Het idee was om te laten zien dat Groot-Britannië de wereldleider was in industriële
innovatie.
• CRYSTAL PALACE
o Great exhibition (naam van het evenement) vond plaats in Crystal Palace
o Geïnspireerd op zijn interesses in serres bedacht Paxton dat een goede
tentoonstellingsruimte zo’n serre zou kunnen zijn.
o Gietijzeren frame met lokaal geproduceerd glas
o Het beeld dat men wilde creëeren → techniek in de 19de eeuw ervoor zorgde dat de
mens de overheerser werd van de natuur.
o Crystal palace werd beschouwd als architecturaal spektakel en technisch wonder
o Dit is een van de symbolen van de Victoriaanse periode
o In veel publicaties van de architectuur wordt dit gezien als start van het modernisme
▪ Owv die lichtheid, ontbreken van details, spaarzaam omgaan met materialen
zijnde staal en glas.
→ Hier komt uiteraard kritiek op!
1
,• KRITIEK op Great Exhibition:
o Een van de grote critici van deze Great Exibition was JOHN RUSKIN
▪ 1ste kritiek: Waarom spenderen we zoveel aandacht en geld aan die materiële
cultuur en massaproductie terwijl de grote meesterwerken van de schilders
uit de 15de en 16de eeuw in Venetië letterlijk rotten omdat er geen geld is om
die kunstinstituten te laten functioneren?
• Ruskin maakt duidelijk onderscheid tussen wat hij kunst vindt t.o.v.
de opkomende wegwerpmaatschappij.
▪ 2 kritiek: In een debat in het parlement wort aangegeven of we écht bomen
de
gaan kappen om dit neer te zetten + gaan we zo’n waanzinnige bedragen
investeren in deze wereldtentoonstelling terwijl er hongersnood is?
o Andere kritiek:
▪ Er worden mensen uitgebuit om rijkdom te kunnen generen.
o Shilling days
▪ Dit waren dagen waarin toegang tot de tentoonstelling veel goedkoper waren
zodat arbeidsbevolking toegang kon krijgen tot Crystal Palace.
▪ De Shilling Days zorgden voor meer democratisering, maar in de victoriaanse
samenleving bleven sociale verschillen zichtbaar. Arbeiders konden de
tentoonstelling bezoeken, maar vielen vaak nog op tegenover de
middenklasse, waarvan de normen en waarden centraal stonden.
• ARTS AND CRAFTS MOVEMENT
o Zet zich af tegen die industrialisering en wil terug naar het vakmanschap gaan.
o Ruskin en Morris zetten zich af tegen massaproductie van ornamentatie omdat men
vindt dat die massaproductie betekenisloos wordt.
o Kritiek gaat zowel over het maakproces van objecten maar er was ook sociale kritiek
• AUGUSTUS PUGIN
o Voorloper van Arts and Crafts
o Hij pleit om terug te keren naar ‘Gotic Revival’
▪ Terug naar het idee van:
• Middeleeuwse vakmannen
• Waarachtig materiaalgebruik
• Terugkeer naar het ideaal van de sociale structuren van de
middeleeuwen
o Gekenmerkt door ambachten waarin mensen in de leer gingen en
stielmannen werden en dus als weinige het vak beheerste en dit
doorgaven van generatie op generatie
o Keerde zich af van moderne stad en industriële productie
▪ Voorbeeld: “Contrasted Residences for the Poor” → Moderne systeem is
gericht op controle terwijl in de middeleeuwen het veel meer ging over
elkaar ondersteunen.
2
, • JOHN RUSKIN
o Hij argumenteert dat er nood was aan een andere omgang met de
geïndustrialiseerde SL.
▪ Hij wilde vooral waarachtige materialen = objecten die uitdrukken wat ze zijn
en materialen die tonen waarvan het product gemaakt is.
o Hij wilde vooral opzoek gaan naar het opnieuw erkennen van de vakman als
belangrijke persoon in het maakproces.
o Hij schreef een boek: The Seven Lamps of Architecture gebaseerd op de ideeën van
PUGIN
▪ Hij argumenteert dat door alleen te focussen op industrialisering er een
vervreemding onstaat van gebouwen en objecten.
▪ Hij vond niet dat we naar een nieuwe stijl van architectuur moesten gaan,
maar inspiratie moesten halen uit de gotische architecuur van kathedralen en
Venetië.
o Seven Lamps = 7 argumenten
▪ 1. Sacrifice
▪ 2. Truth → Eerlijk tonen van materialen en structuur
▪ 3. Power → Gebouwen moeten uitdrukken wat mensen kunnen
▪ 4. Beauty
▪ 5. Life → de vakman moet betrokken zijn bij het maakproces en moet plezier
vinden in het maken van die gebouwen
▪ 6. Memory → er moet altijd een link zijn naar het verleden, de context
waarin gebouwen tot stand komen.
▪ 7. Obedience → het is niet de bedoeling om nieuwe decoratieve patronen te
bedenken als die geen betekenis hebbben. Altijd baseren op inzichten van
bepaalde ontwerpen die al in de cultuur zitten en daarmee aan de slag gaan.
o Ruskin werkt zijn ideeën verder uit in het boek The Stones of Venice
▪ In zijn ideaalbeeld is een vakman iemand die het ontwerp bedenkt (thinking
person), maar ook die het uitvoert (making hand)
EXAMENVRAAG: Begrijpen vanuit welke benadering Ruskin kijkt naar de evolutie van de IR en de
industrialisering van de SL en wat zijn kritieken zijn.
→ Zijn ideeën leiden tot Aesthetic Movement
• AESTHETIC MOVEMENT
o = kunststroming vanaf de jaren 1860
o Ideeën van RUSKIN staan centraal
o Belangrijkste figuren: William MORIS, E.W. GODWIN, Oscar WILDE
o Kern van de beweging is → ‘Kunst om de kunst’ → kunst hoeft niks te betekenen
o Wilde argumenteert dat een machine wel iets heel precies kan maken, maar dat het
resultaat leeg is. Echte kunst ontstaat pas wanneer een vakman met zijn hoofd en
hart werkt. Het plezier dat de maker heeft, zie je terug in het object.
o Kunst en obejcten in deze stroming zijn gericht op estethiek, maar ook op
zintuigelijke ervaring en de emoties die opgewekt worden.
3
