Recht en ethiek Diego Fornaciari
Aansprakelijkheidsrecht
1. Overzicht
Een klacht van A tot Z – wat gebeurt er als een patiënt een klacht
indient?
De basis van het aansprakelijkheidsrecht – wat betekent
“aansprakelijk zijn”?
De burgerlijke aansprakelijkheid – verantwoordelijk zijn voor schade.
De strafrechtelijke aansprakelijkheid – strafrechtelijke gevolgen
(boete, gevangenis).
1) Een klacht van A tot Z
Mogelijke klachten
Een patiënt (of familie) kan klagen over:
schending van patiëntenrechten (zoals recht op info of privacy)
onvriendelijke behandeling
lange wachttijden
medische fouten
verlies van persoonlijke spullen, enz.
Aan wie wordt een klacht gericht?
Ombudsdienst – neutrale bemiddelaar in het ziekenhuis.
De zorgverlener zelf – bv. arts of verpleegkundige.
De directie of juridische dienst.
Do’s: blijf rustig, toon begrip, verwijs door naar de ombudsdienst.
Don’ts: maak geen beloftes over schadevergoeding – dat mag alleen de
verzekering.
Wanneer bemiddeling niet helpt
Dan neemt de verzekeringsmaatschappij het dossier over.
Er wordt een expert aangesteld (medisch deskundige) of eventueel een
advocaat.
Op basis van het advies van de raadsarts bepaalt de verzekeraar zijn
standpunt.
Als de patiënt niet akkoord gaat, kan het dossier naar de rechter
gaan.
De rechter stelt dan een deskundige aan en beslist op basis van
dat advies.
, Open disclosure
= open communicatie bij medische incidenten.
Waarom moeilijk?
Angst voor reputatieschade of disciplinaire gevolgen.
Schaamte of onzekerheid over hoe het te bespreken.
Gebrek aan opleiding in communicatie over fouten.
Beperkende regels in de verzekeringspolis.
Toch is openheid belangrijk voor vertrouwen en herstel van de relatie
met de patiënt.
Het Fonds Medische Ongevallen (FMO)
= een speciaal fonds waar patiënten terechtkunnen zonder dat iemand
aansprakelijk is.
Het is:
Gratis en eenvoudig (geen advocaat nodig), voor medische ongevallen die
geen fout zijn van iemand.
Voorwaarden:
1) Het ongeval gebeurde tijdens een gezondheidszorgverstrekking.
2) Er is geen fout (dus niemand aansprakelijk).
3) Het ongeval komt niet door de toestand van de patiënt zelf.
4) Er is abnormale schade (meer dan verwacht risico).
2) 3 soorten aansprakelijkheid
1) Burgerlijke (civiele) aansprakelijkheid → schadevergoeding:
= “Ieder is aansprakelijk voor schade die hij veroorzaakt door zijn fout,
nalatigheid of onvoorzichtigheid.”
= beoordeeld door de burgerlijke rechter.
= richt zich op schadevergoeding, niet op straf.
= procedure kan lang duren met expertises.
Soorten burgerlijke aansprakelijkheid
Buitencontractueel → geen contract tussen partijen (bv. patiënt valt
door fout van verpleger).
o = voor eigen daad:
3 voorwaarden:
1) Fout – bv. nalatigheid of onzorgvuldigheid.
Meestal is de verplichting een middelenverbintenis: je
moet je inspannen, maar geen resultaat garanderen.
Aansprakelijkheidsrecht
1. Overzicht
Een klacht van A tot Z – wat gebeurt er als een patiënt een klacht
indient?
De basis van het aansprakelijkheidsrecht – wat betekent
“aansprakelijk zijn”?
De burgerlijke aansprakelijkheid – verantwoordelijk zijn voor schade.
De strafrechtelijke aansprakelijkheid – strafrechtelijke gevolgen
(boete, gevangenis).
1) Een klacht van A tot Z
Mogelijke klachten
Een patiënt (of familie) kan klagen over:
schending van patiëntenrechten (zoals recht op info of privacy)
onvriendelijke behandeling
lange wachttijden
medische fouten
verlies van persoonlijke spullen, enz.
Aan wie wordt een klacht gericht?
Ombudsdienst – neutrale bemiddelaar in het ziekenhuis.
De zorgverlener zelf – bv. arts of verpleegkundige.
De directie of juridische dienst.
Do’s: blijf rustig, toon begrip, verwijs door naar de ombudsdienst.
Don’ts: maak geen beloftes over schadevergoeding – dat mag alleen de
verzekering.
Wanneer bemiddeling niet helpt
Dan neemt de verzekeringsmaatschappij het dossier over.
Er wordt een expert aangesteld (medisch deskundige) of eventueel een
advocaat.
Op basis van het advies van de raadsarts bepaalt de verzekeraar zijn
standpunt.
Als de patiënt niet akkoord gaat, kan het dossier naar de rechter
gaan.
De rechter stelt dan een deskundige aan en beslist op basis van
dat advies.
, Open disclosure
= open communicatie bij medische incidenten.
Waarom moeilijk?
Angst voor reputatieschade of disciplinaire gevolgen.
Schaamte of onzekerheid over hoe het te bespreken.
Gebrek aan opleiding in communicatie over fouten.
Beperkende regels in de verzekeringspolis.
Toch is openheid belangrijk voor vertrouwen en herstel van de relatie
met de patiënt.
Het Fonds Medische Ongevallen (FMO)
= een speciaal fonds waar patiënten terechtkunnen zonder dat iemand
aansprakelijk is.
Het is:
Gratis en eenvoudig (geen advocaat nodig), voor medische ongevallen die
geen fout zijn van iemand.
Voorwaarden:
1) Het ongeval gebeurde tijdens een gezondheidszorgverstrekking.
2) Er is geen fout (dus niemand aansprakelijk).
3) Het ongeval komt niet door de toestand van de patiënt zelf.
4) Er is abnormale schade (meer dan verwacht risico).
2) 3 soorten aansprakelijkheid
1) Burgerlijke (civiele) aansprakelijkheid → schadevergoeding:
= “Ieder is aansprakelijk voor schade die hij veroorzaakt door zijn fout,
nalatigheid of onvoorzichtigheid.”
= beoordeeld door de burgerlijke rechter.
= richt zich op schadevergoeding, niet op straf.
= procedure kan lang duren met expertises.
Soorten burgerlijke aansprakelijkheid
Buitencontractueel → geen contract tussen partijen (bv. patiënt valt
door fout van verpleger).
o = voor eigen daad:
3 voorwaarden:
1) Fout – bv. nalatigheid of onzorgvuldigheid.
Meestal is de verplichting een middelenverbintenis: je
moet je inspannen, maar geen resultaat garanderen.
