Beslag- en executierecht
met collectieve schuldenregeling
HOOFDSTUK I
Kader en begrippenapparaat
Uitgebreide samenvatting — studiemateriaal
Faculteit Rechtsgeleerdheid — Universiteit Gent
Deze samenvatting behandelt de kernbegrippen, beginselen en structuur van het beslag- en executierecht zoals
uiteengezet in Hoofdstuk I van het handboek 'Beslag- en executierecht - Collectieve schuldenregeling'. Randnummers
tussen haakjes verwijzen naar het handboek. Voetnoten en uitgebreide rechtspraak-/rechtsleerverwijzingen uit het
origineel zijn omwille van de leesbaarheid samengevat; voor exacte referenties wordt verwezen naar het handboek
zelf.
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ............................................................................................................................................ 2
Inleiding: opbouw van Hoofdstuk I ............................................................................................................... 4
Afdeling I. Kader .......................................................................................................................................... 4
1. Verschillende mogelijkheden tot rechtsherstel (randnr. 1) ................................................................... 4
2. Keuzerecht behoort de eisende partij toe (randnr. 2) ........................................................................... 4
Afdeling II. Begrippen................................................................................................................................... 4
§1. Eigenrichting — Dwangmiddelen........................................................................................................ 4
3. Verbod op eigenrichting (randnr. 3).................................................................................................. 5
4. Machtsmiddelen (randnr. 4) ............................................................................................................. 5
§2. Uitvoerbare titel................................................................................................................................. 5
5. Uitvoerbare titel (randnr. 5) ............................................................................................................. 5
§3. Executierecht ..................................................................................................................................... 5
6. Executierecht (randnr. 6) .................................................................................................................. 5
§4. Reële executie .................................................................................................................................... 5
7. Reële executie (randnr. 7) ................................................................................................................ 5
8. Uithuiszetting als vorm van reële executie (randnr. 8) ...................................................................... 6
§5. Verhaalsexecutie ................................................................................................................................ 6
9. Verhaalsexecutie: begrip en vereffeningsdoel (randnr. 9) ................................................................. 6
10. Draagwijdte van het begrip 'goederen' (randnr. 10) ........................................................................ 7
11. Gelijkheid van schuldeisers (randnr. 11) ......................................................................................... 7
§6. Beslag ................................................................................................................................................ 7
12. Begrip (randnr. 12) ......................................................................................................................... 7
13-14. Beschikkingsonbevoegdheid en niet-tegenwerpelijkheid (randnr. 13-14) .................................. 8
15. Bescherming van derden (randnr. 15) ............................................................................................. 8
16. Omvang van het beslag (randnr. 16) ............................................................................................... 8
17. Keuzerecht van de schuldeiser — Misbruik van beslagrecht (randnr. 17) ........................................ 8
18. Rechtsverhouding beslaglegger–beslagene (randnr. 18) ................................................................. 9
Overzichtsschema: van rechtsherstel tot uitwinning............................................................................. 9
Afdeling III. Dwangsom ...............................................................................................................................10
§1. Begrip en kwalificatie ........................................................................................................................10
19. Definitie (randnr. 19) .....................................................................................................................10
20. Kwalificatie (randnr. 20) ................................................................................................................10
§2. Dwangsomrechter/Executierechter ...................................................................................................10
21. Dwangsomrechter (randnr. 21) .....................................................................................................10
22. Executierechter (randnr. 22) ..........................................................................................................10
23. Taakverdeling dwangsomrechter/executierechter (randnr. 23) .....................................................10
§3. Hoofd- en dwangsomveroordeling: niet noodzakelijk in dezelfde uitspraak .......................................11
, 24. Interpretatie van 'de hoofdveroordeling' (randnr. 24)....................................................................11
§4. Uitspraken waaraan geen dwangsom kan worden gekoppeld............................................................11
§5. Vereiste van voorafgaande betekening..............................................................................................11
30. Dwangsom kan niet verbeuren vóór betekening (randnr. 30) ........................................................12
31. Vereiste van een uitvoerbare rechterlijke beslissing (randnr. 31) ...................................................12
32. Wijziging of latere oplegging in hoger beroep (randnr. 32) ............................................................12
§6. Interpretatie van de dwangsomveroordeling .....................................................................................12
33. Nauwkeurige omschrijving vereist (randnr. 33) ..............................................................................12
§7. Verbeuren van de dwangsom ............................................................................................................12
34-35. Bewijslast en verbeuren (randnr. 34-35) ...................................................................................12
36. Uitvoeringstermijn versus respijttermijn (randnr. 36) ....................................................................12
§8. Mildering/verhoging van de dwangsom.............................................................................................13
37. Bij onmogelijkheid (randnr. 37) .....................................................................................................13
38. Bij blijvende onwil (randnr. 38) ......................................................................................................13
§9. Verjaring — Faillissement — Overlijden debiteur ..............................................................................13
39. Verjaring (randnr. 39) ....................................................................................................................13
40. Faillissement (randnr. 40) ..............................................................................................................13
41. Overlijden van de debiteur (randnr. 41) .........................................................................................13
Afdeling IV. Interesten en verhogingen als dwangmiddel ............................................................................14
42. Schadevergoeding (randnr. 42) ......................................................................................................14
43. Schadebeding (randnr. 43) ............................................................................................................14
44. Soorten interest (randnr. 44) .........................................................................................................14
Afdeling V. Publiciteitsregeling....................................................................................................................15
§1. Centraal bestand van berichten (CBB) ...............................................................................................15
45. Doelstelling (randnr. 45) ................................................................................................................15
46. Werking van het CBB (randnr. 46)..................................................................................................15
§§2-10. Overzicht van de verschillende berichttypes ...............................................................................15
56. Bewaarduur (§11, randnr. 56) .......................................................................................................16
57-59. Invoer en toegang (§12, randnr. 57-59) ....................................................................................16
60. Bijkomende publiciteit voor onroerend goed (§13, randnr. 60) ......................................................17
Afdeling VI. Samenloop ...............................................................................................................................18
61. Begrip, ontstaan en gevolgen (randnr. 61) .....................................................................................18
62. Impact op de gerechtsdeurwaarder/notaris (randnr. 62) ...............................................................18
63. Interferentie met collectieve procedures (randnr. 63) ...................................................................18
, Inleiding: opbouw van Hoofdstuk I
Hoofdstuk I legt het theoretisch en begripsmatig fundament van het volledige vak. Het is opgebouwd uit zes
afdelingen:
• Afdeling I — Kader: situeert het executierecht binnen het ruimere stelsel van rechtsherstel.
• Afdeling II — Begrippen: definieert de kernbegrippen (eigenrichting, uitvoerbare titel, executierecht,
reële executie, verhaalsexecutie, beslag).
• Afdeling III — Dwangsom: bespreekt de dwangsom als indirect executiemiddel.
• Afdeling IV — Interesten en verhogingen als dwangmiddel.
• Afdeling V — Publiciteitsregeling: het Centraal Bestand van Berichten (CBB).
• Afdeling VI — Samenloop: wat gebeurt er wanneer meerdere schuldeisers gelijktijdig optreden.
Afdeling I. Kader
1. Verschillende mogelijkheden tot rechtsherstel (randnr. 1)
Bij miskenning of schending van een subjectief recht biedt het materieel recht de titularis vaak een keuze
tussen verschillende vormen van rechtsherstel. Klassiek voorbeeld: bij een verborgen gebrek (art. 1644 oud
BW) kan de koper kiezen tussen (a) ontbinding van de koop met volledige terugbetaling, of (b) behoud van
de zaak met gedeeltelijke prijsvermindering. Bij consumentenkoop bestaat een gelijkaardige, wettelijk
omkaderde keuze tussen herstelling, vervanging, prijsvermindering of ontbinding.
Deze keuze tussen remedies bepaalt ook welke vordering de eiser voor de rechter kan brengen. De eisende
partij kan in hoofdorde en in ondergeschikte orde vorderen, maar de rechter mag enkel oordelen over de
gemaakte keuze(s) — hij mag het voorwerp van de vordering niet wijzigen (beschikkingsbeginsel, art. 1138,
2° Ger.W.).
Beschikkingsbeginsel
De rechter mag niet meer, niet minder en niet iets anders toekennen dan wat door de eisende partij werd
gevorderd. Doet hij dat toch, dan begaat hij een verboden 'ultra petita'-oordeel en overschrijdt hij zijn
rechtsmacht.
2. Keuzerecht behoort de eisende partij toe (randnr. 2)
Het is aan de eisende partij — niet aan de rechter — om de meest geschikte vorm van rechtsherstel te kiezen.
De rechter is door die keuze gebonden en kan ze enkel (gedeeltelijk) inwilligen of afwijzen, op basis van de
concrete elementen van het dossier.
Ex art. 5.234, eerste lid BW heeft de schuldeiser bovendien het recht om de uitvoering van de verschuldigde
prestatie in rechte te vorderen, tenzij dat onmogelijk of rechtsmisbruik ('abusief') zou zijn.
Afdeling II. Begrippen
§1. Eigenrichting — Dwangmiddelen
met collectieve schuldenregeling
HOOFDSTUK I
Kader en begrippenapparaat
Uitgebreide samenvatting — studiemateriaal
Faculteit Rechtsgeleerdheid — Universiteit Gent
Deze samenvatting behandelt de kernbegrippen, beginselen en structuur van het beslag- en executierecht zoals
uiteengezet in Hoofdstuk I van het handboek 'Beslag- en executierecht - Collectieve schuldenregeling'. Randnummers
tussen haakjes verwijzen naar het handboek. Voetnoten en uitgebreide rechtspraak-/rechtsleerverwijzingen uit het
origineel zijn omwille van de leesbaarheid samengevat; voor exacte referenties wordt verwezen naar het handboek
zelf.
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ............................................................................................................................................ 2
Inleiding: opbouw van Hoofdstuk I ............................................................................................................... 4
Afdeling I. Kader .......................................................................................................................................... 4
1. Verschillende mogelijkheden tot rechtsherstel (randnr. 1) ................................................................... 4
2. Keuzerecht behoort de eisende partij toe (randnr. 2) ........................................................................... 4
Afdeling II. Begrippen................................................................................................................................... 4
§1. Eigenrichting — Dwangmiddelen........................................................................................................ 4
3. Verbod op eigenrichting (randnr. 3).................................................................................................. 5
4. Machtsmiddelen (randnr. 4) ............................................................................................................. 5
§2. Uitvoerbare titel................................................................................................................................. 5
5. Uitvoerbare titel (randnr. 5) ............................................................................................................. 5
§3. Executierecht ..................................................................................................................................... 5
6. Executierecht (randnr. 6) .................................................................................................................. 5
§4. Reële executie .................................................................................................................................... 5
7. Reële executie (randnr. 7) ................................................................................................................ 5
8. Uithuiszetting als vorm van reële executie (randnr. 8) ...................................................................... 6
§5. Verhaalsexecutie ................................................................................................................................ 6
9. Verhaalsexecutie: begrip en vereffeningsdoel (randnr. 9) ................................................................. 6
10. Draagwijdte van het begrip 'goederen' (randnr. 10) ........................................................................ 7
11. Gelijkheid van schuldeisers (randnr. 11) ......................................................................................... 7
§6. Beslag ................................................................................................................................................ 7
12. Begrip (randnr. 12) ......................................................................................................................... 7
13-14. Beschikkingsonbevoegdheid en niet-tegenwerpelijkheid (randnr. 13-14) .................................. 8
15. Bescherming van derden (randnr. 15) ............................................................................................. 8
16. Omvang van het beslag (randnr. 16) ............................................................................................... 8
17. Keuzerecht van de schuldeiser — Misbruik van beslagrecht (randnr. 17) ........................................ 8
18. Rechtsverhouding beslaglegger–beslagene (randnr. 18) ................................................................. 9
Overzichtsschema: van rechtsherstel tot uitwinning............................................................................. 9
Afdeling III. Dwangsom ...............................................................................................................................10
§1. Begrip en kwalificatie ........................................................................................................................10
19. Definitie (randnr. 19) .....................................................................................................................10
20. Kwalificatie (randnr. 20) ................................................................................................................10
§2. Dwangsomrechter/Executierechter ...................................................................................................10
21. Dwangsomrechter (randnr. 21) .....................................................................................................10
22. Executierechter (randnr. 22) ..........................................................................................................10
23. Taakverdeling dwangsomrechter/executierechter (randnr. 23) .....................................................10
§3. Hoofd- en dwangsomveroordeling: niet noodzakelijk in dezelfde uitspraak .......................................11
, 24. Interpretatie van 'de hoofdveroordeling' (randnr. 24)....................................................................11
§4. Uitspraken waaraan geen dwangsom kan worden gekoppeld............................................................11
§5. Vereiste van voorafgaande betekening..............................................................................................11
30. Dwangsom kan niet verbeuren vóór betekening (randnr. 30) ........................................................12
31. Vereiste van een uitvoerbare rechterlijke beslissing (randnr. 31) ...................................................12
32. Wijziging of latere oplegging in hoger beroep (randnr. 32) ............................................................12
§6. Interpretatie van de dwangsomveroordeling .....................................................................................12
33. Nauwkeurige omschrijving vereist (randnr. 33) ..............................................................................12
§7. Verbeuren van de dwangsom ............................................................................................................12
34-35. Bewijslast en verbeuren (randnr. 34-35) ...................................................................................12
36. Uitvoeringstermijn versus respijttermijn (randnr. 36) ....................................................................12
§8. Mildering/verhoging van de dwangsom.............................................................................................13
37. Bij onmogelijkheid (randnr. 37) .....................................................................................................13
38. Bij blijvende onwil (randnr. 38) ......................................................................................................13
§9. Verjaring — Faillissement — Overlijden debiteur ..............................................................................13
39. Verjaring (randnr. 39) ....................................................................................................................13
40. Faillissement (randnr. 40) ..............................................................................................................13
41. Overlijden van de debiteur (randnr. 41) .........................................................................................13
Afdeling IV. Interesten en verhogingen als dwangmiddel ............................................................................14
42. Schadevergoeding (randnr. 42) ......................................................................................................14
43. Schadebeding (randnr. 43) ............................................................................................................14
44. Soorten interest (randnr. 44) .........................................................................................................14
Afdeling V. Publiciteitsregeling....................................................................................................................15
§1. Centraal bestand van berichten (CBB) ...............................................................................................15
45. Doelstelling (randnr. 45) ................................................................................................................15
46. Werking van het CBB (randnr. 46)..................................................................................................15
§§2-10. Overzicht van de verschillende berichttypes ...............................................................................15
56. Bewaarduur (§11, randnr. 56) .......................................................................................................16
57-59. Invoer en toegang (§12, randnr. 57-59) ....................................................................................16
60. Bijkomende publiciteit voor onroerend goed (§13, randnr. 60) ......................................................17
Afdeling VI. Samenloop ...............................................................................................................................18
61. Begrip, ontstaan en gevolgen (randnr. 61) .....................................................................................18
62. Impact op de gerechtsdeurwaarder/notaris (randnr. 62) ...............................................................18
63. Interferentie met collectieve procedures (randnr. 63) ...................................................................18
, Inleiding: opbouw van Hoofdstuk I
Hoofdstuk I legt het theoretisch en begripsmatig fundament van het volledige vak. Het is opgebouwd uit zes
afdelingen:
• Afdeling I — Kader: situeert het executierecht binnen het ruimere stelsel van rechtsherstel.
• Afdeling II — Begrippen: definieert de kernbegrippen (eigenrichting, uitvoerbare titel, executierecht,
reële executie, verhaalsexecutie, beslag).
• Afdeling III — Dwangsom: bespreekt de dwangsom als indirect executiemiddel.
• Afdeling IV — Interesten en verhogingen als dwangmiddel.
• Afdeling V — Publiciteitsregeling: het Centraal Bestand van Berichten (CBB).
• Afdeling VI — Samenloop: wat gebeurt er wanneer meerdere schuldeisers gelijktijdig optreden.
Afdeling I. Kader
1. Verschillende mogelijkheden tot rechtsherstel (randnr. 1)
Bij miskenning of schending van een subjectief recht biedt het materieel recht de titularis vaak een keuze
tussen verschillende vormen van rechtsherstel. Klassiek voorbeeld: bij een verborgen gebrek (art. 1644 oud
BW) kan de koper kiezen tussen (a) ontbinding van de koop met volledige terugbetaling, of (b) behoud van
de zaak met gedeeltelijke prijsvermindering. Bij consumentenkoop bestaat een gelijkaardige, wettelijk
omkaderde keuze tussen herstelling, vervanging, prijsvermindering of ontbinding.
Deze keuze tussen remedies bepaalt ook welke vordering de eiser voor de rechter kan brengen. De eisende
partij kan in hoofdorde en in ondergeschikte orde vorderen, maar de rechter mag enkel oordelen over de
gemaakte keuze(s) — hij mag het voorwerp van de vordering niet wijzigen (beschikkingsbeginsel, art. 1138,
2° Ger.W.).
Beschikkingsbeginsel
De rechter mag niet meer, niet minder en niet iets anders toekennen dan wat door de eisende partij werd
gevorderd. Doet hij dat toch, dan begaat hij een verboden 'ultra petita'-oordeel en overschrijdt hij zijn
rechtsmacht.
2. Keuzerecht behoort de eisende partij toe (randnr. 2)
Het is aan de eisende partij — niet aan de rechter — om de meest geschikte vorm van rechtsherstel te kiezen.
De rechter is door die keuze gebonden en kan ze enkel (gedeeltelijk) inwilligen of afwijzen, op basis van de
concrete elementen van het dossier.
Ex art. 5.234, eerste lid BW heeft de schuldeiser bovendien het recht om de uitvoering van de verschuldigde
prestatie in rechte te vorderen, tenzij dat onmogelijk of rechtsmisbruik ('abusief') zou zijn.
Afdeling II. Begrippen
§1. Eigenrichting — Dwangmiddelen
