Verpleegkundige zorg en communicatie Marijke
De Winter
Hoofdstuk 4: Bloeddruk (en hemodynamiek)
4.1 Begrippen
Druksysteem binnen de circulatie
Hart = holle spier samenknijpt (=systole) en ontspant (=diastole), hierdoor
drukverschillen. Door drukgolf zetten arteriën + arteriolen uit + veren weer
terug. Bloeddruk maakt flow + zorgt dat bloed blijft stromen naar onze
organen.
Bloeddruk/tensie: de druk die het bloed uitoefent op de wanden
v/d bloedvaten.
o Eenheid: mmHg of cmHg: 1 cmHg = 10 mmHg
Hoe verder v/h hart > bloeddruk zal dalen. Dus in ventrikels + arteriën
= druk hoogst. Bloed komt dan in capillairen stroom / pulserend + druk blijft
dalen. Dan bloed veneuze systeem. De druk is het laagst (bijna 0 mmHg) in
de vena cava superior + atria in het hart.
2 soorten bloedsomlopen: bloeddruk verschilt heel erg tss deze 2
o Grote bloedsomloop/ systemische circulatie: moet er
voldoende hoge druk zijn om alle organen + weefsels v/bloed te
voorzien. De longen veel dichter bij het hart druk in kleine
bloedsomloop <.
o Kleine bloedsomloop
Systolische en diastolische druk
Wnr je bloeddruk observeert meet je de systemische arteriële bloeddruk
(datgene waar wij naar verwijzen als we het hebben over “bloeddruk”). 2
meetwaarden hiervan:
Systolische druk/bovendruk + diastolische druk/onderdruk: bv
110/70 mmHg of 10/7 cmHg
o Systolische druk: maximale bloeddruk in de grote arteriën
tijdens de systole (=samentrekking v/h hart). Geeft info over het
hart + grote arteriën.
o Diastolische druk: laagste bloeddruk in de arteriën na de
diastole (= ontspanning v/h hart). Geeft info over de perifere
vaatweerstand.
o Polsdruk: systolische – diastolische druk = polsdruk. Waarde
= idee over het slagvolume.
, 4.2 Methoden van bloeddrukmeting
De niet invasieve methode/indirecte methode
De manueel ausculatoire methode: met het androïde
sfygmomanometer + stethoscoop (opblaasbare cuff, manometer en
inflatiepeertje)
o De bloedwaarden w bepaald door het observeren v/d
korotkoff- tonen, welke synchroon zijn met het hartslag. Je
kan ze horen tijdens het langzaam loslaten v/d cuff.
Systolische druk: door lucht in de cuff te blazen geleidelijk de
arterie dichtgedrukt. Wnr je langzaam weer lucht in de cuff doorlaat
druk vermindert weer bloed in de arterie door kan hoor je
eerste korotkoff-toon = systolische druk.
Diastolische druk: de laatst hoorbare korotkoff- toon =
diastolische druk.
De palpatiemethode: geen stethoscoop, kan enkel de systolische druk
gemeten worden.
o 1) aan de duimzijde v/d voorarm (a. radialis) gepalpeerd terwijl de
cuff wordt opgeblazen + wnr de pols verdwijnt = systolische druk
o 2) aan de duimzijde v/d voorarm (a. radialis) gepalpeerd terwijl de
cuff leegloopt. Het moment dat de pols opnieuw wordt gevoeld =
systolische druk.
De automatische (oscillatoire) digitale bloeddrukmeter: door druk
op knop cuff automatisch opblaast + weer ledigt bloeddrukmeters
kunnen eenmalig bloeddruk registreren
o Voordeel: deze techniek de MAP (mean arterial pressure) berekend
o Nadeel: valse resultaten kunnen ontstaan door beweging van de
zorgvrager
De invasieve methode/directe methode
= gemiddelde arteriële druk continu + intra-arterieel gemeten wordt via
een naald of katheter die wordt ingebracht in arm-, pols- of beenslagader.
De golfvorm v/d arteriële druk monitor weergegeven.
= bij mensen die hemodynamisch onstabiel zijn, ernstige hypo- of
hypertensie hebben,…
4.3 Aandachtspunten tijdens manuele meting
Meten
Cuff moet de juiste maat hebben, leeg zijn en goed worden aangelegt.
Plaats van de meting
De Winter
Hoofdstuk 4: Bloeddruk (en hemodynamiek)
4.1 Begrippen
Druksysteem binnen de circulatie
Hart = holle spier samenknijpt (=systole) en ontspant (=diastole), hierdoor
drukverschillen. Door drukgolf zetten arteriën + arteriolen uit + veren weer
terug. Bloeddruk maakt flow + zorgt dat bloed blijft stromen naar onze
organen.
Bloeddruk/tensie: de druk die het bloed uitoefent op de wanden
v/d bloedvaten.
o Eenheid: mmHg of cmHg: 1 cmHg = 10 mmHg
Hoe verder v/h hart > bloeddruk zal dalen. Dus in ventrikels + arteriën
= druk hoogst. Bloed komt dan in capillairen stroom / pulserend + druk blijft
dalen. Dan bloed veneuze systeem. De druk is het laagst (bijna 0 mmHg) in
de vena cava superior + atria in het hart.
2 soorten bloedsomlopen: bloeddruk verschilt heel erg tss deze 2
o Grote bloedsomloop/ systemische circulatie: moet er
voldoende hoge druk zijn om alle organen + weefsels v/bloed te
voorzien. De longen veel dichter bij het hart druk in kleine
bloedsomloop <.
o Kleine bloedsomloop
Systolische en diastolische druk
Wnr je bloeddruk observeert meet je de systemische arteriële bloeddruk
(datgene waar wij naar verwijzen als we het hebben over “bloeddruk”). 2
meetwaarden hiervan:
Systolische druk/bovendruk + diastolische druk/onderdruk: bv
110/70 mmHg of 10/7 cmHg
o Systolische druk: maximale bloeddruk in de grote arteriën
tijdens de systole (=samentrekking v/h hart). Geeft info over het
hart + grote arteriën.
o Diastolische druk: laagste bloeddruk in de arteriën na de
diastole (= ontspanning v/h hart). Geeft info over de perifere
vaatweerstand.
o Polsdruk: systolische – diastolische druk = polsdruk. Waarde
= idee over het slagvolume.
, 4.2 Methoden van bloeddrukmeting
De niet invasieve methode/indirecte methode
De manueel ausculatoire methode: met het androïde
sfygmomanometer + stethoscoop (opblaasbare cuff, manometer en
inflatiepeertje)
o De bloedwaarden w bepaald door het observeren v/d
korotkoff- tonen, welke synchroon zijn met het hartslag. Je
kan ze horen tijdens het langzaam loslaten v/d cuff.
Systolische druk: door lucht in de cuff te blazen geleidelijk de
arterie dichtgedrukt. Wnr je langzaam weer lucht in de cuff doorlaat
druk vermindert weer bloed in de arterie door kan hoor je
eerste korotkoff-toon = systolische druk.
Diastolische druk: de laatst hoorbare korotkoff- toon =
diastolische druk.
De palpatiemethode: geen stethoscoop, kan enkel de systolische druk
gemeten worden.
o 1) aan de duimzijde v/d voorarm (a. radialis) gepalpeerd terwijl de
cuff wordt opgeblazen + wnr de pols verdwijnt = systolische druk
o 2) aan de duimzijde v/d voorarm (a. radialis) gepalpeerd terwijl de
cuff leegloopt. Het moment dat de pols opnieuw wordt gevoeld =
systolische druk.
De automatische (oscillatoire) digitale bloeddrukmeter: door druk
op knop cuff automatisch opblaast + weer ledigt bloeddrukmeters
kunnen eenmalig bloeddruk registreren
o Voordeel: deze techniek de MAP (mean arterial pressure) berekend
o Nadeel: valse resultaten kunnen ontstaan door beweging van de
zorgvrager
De invasieve methode/directe methode
= gemiddelde arteriële druk continu + intra-arterieel gemeten wordt via
een naald of katheter die wordt ingebracht in arm-, pols- of beenslagader.
De golfvorm v/d arteriële druk monitor weergegeven.
= bij mensen die hemodynamisch onstabiel zijn, ernstige hypo- of
hypertensie hebben,…
4.3 Aandachtspunten tijdens manuele meting
Meten
Cuff moet de juiste maat hebben, leeg zijn en goed worden aangelegt.
Plaats van de meting
