BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN
ALG EMEN E DOELSTELLI NGEN EN INH OUD
CURSUSMATERIAAL
• M. Dambre, Bijzondere overeenkomsten: de essentie, 2de editie, die Keure, 2025.
• Oud Burgerlijk Wetboek + boeken 1, 3, 5, 6 en 8 Burgerlijk Wetboek + Vlaams Woninghuurdecreet
+ Woningbouwwet + Weens Koopverdrag
• Ufora: juridische documentatie
• Rechtspraak
• Actualisering
• Lesopnames: één maand ter beschikking
ONDERWIJSMETHODE
EVALUATIEMETHODE => schriftelijk examen (20 meerkeuzevragen + 2 kleine toepassingen en 1 grote
casus)
ONDERWIJSKUNDIGE BEGELEIDING => Dhr. Victor Godart, assistent ()
KWA LIFICAT IE
Doorwerking van bijzondere rechtsregels van benoemde overeenkomsten naar
onbenoemde overeenkomsten
bijzondere overeenkomsten= bijzondere
contracten
Contractvrijheid
algemeen contractenrecht (boek 5 BW) blijft
gelden op bijzondere overeenkomsten tenzij de
Onbenoemde overeenkomst Benoemde overeenkomst
bijzondere overeenkomsten een andere regeling
Essentiële troffen.
bestanddelen
De regels van bijzondere overeenkomsten gelden
dus bovenop het algemeen contractenrecht.
Algemeen contractenrecht
Basisprincipe verbintenissenrecht: contractvrijheid
MAAR: als je een contract sluit dat beantwoordt aan de essentiële bestanddelen van een uitgewerkt
contract onder bijzondere overeenkomsten => dan moet je dit volgen en is je contractvrijheid beperkt
= benoemde overeenkomst
Indien dit in het BW staat: bijzondere overeenkomst
1
, Doorwerking van bijzondere rechtsregels van benoemde overeenkomsten naar
onbenoemde overeenkomsten
wat is nu van belang betreffende deze essentiële
Contractvrijheid
bestanddelen? Dit wordt gebruikt om te determineren
Herkwalificatie
Herkwalificatie
en komt dit overeen met een van de geregelde
contracten
Onbenoemde overeenkomst Benoemde overeenkomst
Essentiële - Soms kan het dus zijn dat men moet
bestanddelen
herkwalificeren
- Als je feitenconstellatie voor je krijgt:
Doelstelling?
Bijzondere rechtsregels
determineren en kwalificeren
Toepassing naar analogie
Algemeen contractenrecht
W AT BRENGT D E T OEKO MST ?
• Bijzondere contracten => term zal verandert worden
• Wetsvoorstel Boek 7 BW
BOEK 7. BIJ ZO ND ERE CONTRA CT EN
• Commissie tot hervorming van het overeenkomstenrecht
• Wetsvoorstel van 16 april 2024 houdende invoeging van boek 7 “Bijzondere contracten” in het
Burgerlijk Wetboek, Parl.St. Kamer, 2023-2024, nr. 55-3971/001
• Publieke consultatie t.e.m. 31 oktober 2024
• Wetsvoorstel van 20 februari 2025 tot invoeging van Boek 7 “Bijzondere contracten” in het
Burgerlijk Wetboek, Parl.St. Kamer, 2024-2025, nr. 56-0743/001
Vier functies van het bijzondere contractenrecht
• Interpretatieve functie m.b.t. toepassing algemeen contractenrecht: oplossingen bieden aan
specifieke situaties
• Corrigerende functie: als algemeen contractenrecht onwerkzaam, onrechtvaardig zou zijn, dan
zal het bijzonder contractenrecht gelden
• Beschermende functie: bescherming zwakke partij/algemeen belang
• Faciliterende functie: evenwichtig en objectief aanvullend recht; vermoede wil partijen
Krachtlijnen wetsvoorstel Boek 7
• (1) Vereenvoudiging: principe van zuinigheid van rechtsregels
• Geen herhaling algemeen verbintenissenrecht
• Afwijkingen algemeen verbintenissenrecht kritisch bekeken
• (2) Herstructurering en integratie
• Conformiteit is het basisidee voor alle koopstelsels
• Gemeenschappelijk regime dienstencontracten
• (3) Coherentie tussen verschillende benoemde contracten
• Verbintenis tot conforme levering van een goed, komt zowel voor bij koop, huur als
dienstencontract
2
, • Afstemming regels huur en bruikleen
• (4) Rechtsvergelijkend perspectief
• Kooprecht; Weens Koopverdrag; Frans (avant projet Stoffel-Munck), Nederlands en Duits
recht; Capitant, DCFR
STRUCTUUR WETSVOORSTEL BOEK 7
• Zeven titels, bevattende 198 wetsartikelen.
• Nummering artikelen: drie cijfers (cf. boek 2). Het eerste cijfer verwijst naar het boek, het tweede
naar de titel en het derde duidt het artikel aan.
• Modulair systeem, zodat er nog titels kunnen worden toegevoegd
Structuur wetsvoorstel Boek 7
• Titel 1. Statuut en definities: art. 7.1.1 principe van aanvullend karakter
• Titel 2. Koop en ruil
• Titel 3. Gebruikscontracten: huur en bruikleen
• Titel 4. Dienstencontract
• Regime inzake gemeenrechtelijke dienstencontracten. 7.4.5-7.4.33
• Specifieke regels voor:
• lastgeving (7.4.34-7.4.46)
• bepaalde onroerende dienstencontracten (7.4.47-7.4.49)
o Afdeling 1 Dienstencontracten betreffende een onroerend bouwwerk
o Afdeling 2 Woningbouwcontract (inkanteling Wet Breyne en
uitvoeringsbesluiten)
• hotelbewaargeving (7.4.50-7.4.57)
• Titel 5. voorbehouden voor de lening van een vervangbaar goed
• Titel 6. Kanscontracten: spel en weddenschap; lijfrente
• Titel 7. Contracten met betrekking tot een geschil: sekwester en dading
KOOP
Deel I
H OOF DSTUK 1.ESSENTI ËLE BEST AN DDELEN
§ 1. BEGRIP - SOO RT EN
Koop is een wederkerig contract waarbij de ene partij (de verkoper) zich verbindt de eigendom van een
goed aan de andere partij (de koper) over te dragen tegen een prijs in geld
Belangrijkste delen uit de definitie:
- Wederkerig contract
- Eigendom overdragen
- Prijs in geld
3
, (cf. de onvolledige omschrijving in art. 1582 oud BW => die definitie is verouderd en in boek 7 staat een
nieuwe definitie)
Soorten: roerende goederen
- Koop bij gewicht, getal, maat (art. 1585 oud BW) => eerst meten voor er wordt verkocht
- Koop ad gustum (art. 1587 oud BW => eerst proeven en als we het lekker vinden, kopen we het
- Koop op proef (art. 1588 oud BW) => kopen met een proefperiode (komt later terug)
- Consumentenkoop (art. 1649bis oud BW)
- Digitale consumentenkoop (art. 1701/2-1702/19 oud BW) => levering van digitale diensten
- Verkoop op afbetaling (art. I.9, 46° WER)
- Verkoop op afstand (art. I.8, 15° WER)
Koop roerende goederen met internationaal aspect
- Weens Koopverdrag of CISG
- Gemeenschappelijk Europees kooprecht of CESL
Koop onroerend goed
- Koop op plan (Woningbouwwet)
§ 2. ESSENT IËLE BESTA NDD ELEN
Eigendomsoverdracht
Tegen een prijs in geld
o niet een ander goed
o niet een dienst in natura
EIGEND OM SOV ERDRA CHT
1° Principe
▪ Eigendomsoverdracht: bij wilsovereenstemming over zaak en prijs (art. 1583 oud BW; art. 3.14 §2
BW)
▪ Geeft niet veel problemen bij een roerend goed
▪ Bij een onroerend goed: notarissen vonden dit geen goed systeem en als ze betrokken
zijn, zullen ze de eigendomsoverdracht uitstellen
▪ Translatief karakter => het eigendom gaat over op het moment dat er wilsovereenstemming is
2° Afwijkingen van het principe van bij wilsovereenstemming
- Conventioneel: perfect geldige afwijkingen van het bovenstaande principe
o beding van eigendomsvoorbehoud (ten gunste van de verkoper die het bedrag nog niet
gekregen heeft)
o termijn: uitstel eigendomsoverdracht => eigendom gaat maar over op het moment dat
alle informatie/attesten in orde zijn
▪ dit veronderstelt dat partijen van het begin worden bijgestaan door een makelaar
of door een notaris
▪ verkoop onroerend goed: ging even gewijzigd worden naar het feit dat het
onroerend goed pas overgaat bij het verlijden van de akte. Dit is echter niet
gebeurd en het is dus voor zowel roerende als onroerende goederen gelijk.
- Aard zelf verkochte goed of contract
o Soortzaken: specificering
o Alternatieve koop: keuze
o Toekomstige zaken: ontstaan
4
ALG EMEN E DOELSTELLI NGEN EN INH OUD
CURSUSMATERIAAL
• M. Dambre, Bijzondere overeenkomsten: de essentie, 2de editie, die Keure, 2025.
• Oud Burgerlijk Wetboek + boeken 1, 3, 5, 6 en 8 Burgerlijk Wetboek + Vlaams Woninghuurdecreet
+ Woningbouwwet + Weens Koopverdrag
• Ufora: juridische documentatie
• Rechtspraak
• Actualisering
• Lesopnames: één maand ter beschikking
ONDERWIJSMETHODE
EVALUATIEMETHODE => schriftelijk examen (20 meerkeuzevragen + 2 kleine toepassingen en 1 grote
casus)
ONDERWIJSKUNDIGE BEGELEIDING => Dhr. Victor Godart, assistent ()
KWA LIFICAT IE
Doorwerking van bijzondere rechtsregels van benoemde overeenkomsten naar
onbenoemde overeenkomsten
bijzondere overeenkomsten= bijzondere
contracten
Contractvrijheid
algemeen contractenrecht (boek 5 BW) blijft
gelden op bijzondere overeenkomsten tenzij de
Onbenoemde overeenkomst Benoemde overeenkomst
bijzondere overeenkomsten een andere regeling
Essentiële troffen.
bestanddelen
De regels van bijzondere overeenkomsten gelden
dus bovenop het algemeen contractenrecht.
Algemeen contractenrecht
Basisprincipe verbintenissenrecht: contractvrijheid
MAAR: als je een contract sluit dat beantwoordt aan de essentiële bestanddelen van een uitgewerkt
contract onder bijzondere overeenkomsten => dan moet je dit volgen en is je contractvrijheid beperkt
= benoemde overeenkomst
Indien dit in het BW staat: bijzondere overeenkomst
1
, Doorwerking van bijzondere rechtsregels van benoemde overeenkomsten naar
onbenoemde overeenkomsten
wat is nu van belang betreffende deze essentiële
Contractvrijheid
bestanddelen? Dit wordt gebruikt om te determineren
Herkwalificatie
Herkwalificatie
en komt dit overeen met een van de geregelde
contracten
Onbenoemde overeenkomst Benoemde overeenkomst
Essentiële - Soms kan het dus zijn dat men moet
bestanddelen
herkwalificeren
- Als je feitenconstellatie voor je krijgt:
Doelstelling?
Bijzondere rechtsregels
determineren en kwalificeren
Toepassing naar analogie
Algemeen contractenrecht
W AT BRENGT D E T OEKO MST ?
• Bijzondere contracten => term zal verandert worden
• Wetsvoorstel Boek 7 BW
BOEK 7. BIJ ZO ND ERE CONTRA CT EN
• Commissie tot hervorming van het overeenkomstenrecht
• Wetsvoorstel van 16 april 2024 houdende invoeging van boek 7 “Bijzondere contracten” in het
Burgerlijk Wetboek, Parl.St. Kamer, 2023-2024, nr. 55-3971/001
• Publieke consultatie t.e.m. 31 oktober 2024
• Wetsvoorstel van 20 februari 2025 tot invoeging van Boek 7 “Bijzondere contracten” in het
Burgerlijk Wetboek, Parl.St. Kamer, 2024-2025, nr. 56-0743/001
Vier functies van het bijzondere contractenrecht
• Interpretatieve functie m.b.t. toepassing algemeen contractenrecht: oplossingen bieden aan
specifieke situaties
• Corrigerende functie: als algemeen contractenrecht onwerkzaam, onrechtvaardig zou zijn, dan
zal het bijzonder contractenrecht gelden
• Beschermende functie: bescherming zwakke partij/algemeen belang
• Faciliterende functie: evenwichtig en objectief aanvullend recht; vermoede wil partijen
Krachtlijnen wetsvoorstel Boek 7
• (1) Vereenvoudiging: principe van zuinigheid van rechtsregels
• Geen herhaling algemeen verbintenissenrecht
• Afwijkingen algemeen verbintenissenrecht kritisch bekeken
• (2) Herstructurering en integratie
• Conformiteit is het basisidee voor alle koopstelsels
• Gemeenschappelijk regime dienstencontracten
• (3) Coherentie tussen verschillende benoemde contracten
• Verbintenis tot conforme levering van een goed, komt zowel voor bij koop, huur als
dienstencontract
2
, • Afstemming regels huur en bruikleen
• (4) Rechtsvergelijkend perspectief
• Kooprecht; Weens Koopverdrag; Frans (avant projet Stoffel-Munck), Nederlands en Duits
recht; Capitant, DCFR
STRUCTUUR WETSVOORSTEL BOEK 7
• Zeven titels, bevattende 198 wetsartikelen.
• Nummering artikelen: drie cijfers (cf. boek 2). Het eerste cijfer verwijst naar het boek, het tweede
naar de titel en het derde duidt het artikel aan.
• Modulair systeem, zodat er nog titels kunnen worden toegevoegd
Structuur wetsvoorstel Boek 7
• Titel 1. Statuut en definities: art. 7.1.1 principe van aanvullend karakter
• Titel 2. Koop en ruil
• Titel 3. Gebruikscontracten: huur en bruikleen
• Titel 4. Dienstencontract
• Regime inzake gemeenrechtelijke dienstencontracten. 7.4.5-7.4.33
• Specifieke regels voor:
• lastgeving (7.4.34-7.4.46)
• bepaalde onroerende dienstencontracten (7.4.47-7.4.49)
o Afdeling 1 Dienstencontracten betreffende een onroerend bouwwerk
o Afdeling 2 Woningbouwcontract (inkanteling Wet Breyne en
uitvoeringsbesluiten)
• hotelbewaargeving (7.4.50-7.4.57)
• Titel 5. voorbehouden voor de lening van een vervangbaar goed
• Titel 6. Kanscontracten: spel en weddenschap; lijfrente
• Titel 7. Contracten met betrekking tot een geschil: sekwester en dading
KOOP
Deel I
H OOF DSTUK 1.ESSENTI ËLE BEST AN DDELEN
§ 1. BEGRIP - SOO RT EN
Koop is een wederkerig contract waarbij de ene partij (de verkoper) zich verbindt de eigendom van een
goed aan de andere partij (de koper) over te dragen tegen een prijs in geld
Belangrijkste delen uit de definitie:
- Wederkerig contract
- Eigendom overdragen
- Prijs in geld
3
, (cf. de onvolledige omschrijving in art. 1582 oud BW => die definitie is verouderd en in boek 7 staat een
nieuwe definitie)
Soorten: roerende goederen
- Koop bij gewicht, getal, maat (art. 1585 oud BW) => eerst meten voor er wordt verkocht
- Koop ad gustum (art. 1587 oud BW => eerst proeven en als we het lekker vinden, kopen we het
- Koop op proef (art. 1588 oud BW) => kopen met een proefperiode (komt later terug)
- Consumentenkoop (art. 1649bis oud BW)
- Digitale consumentenkoop (art. 1701/2-1702/19 oud BW) => levering van digitale diensten
- Verkoop op afbetaling (art. I.9, 46° WER)
- Verkoop op afstand (art. I.8, 15° WER)
Koop roerende goederen met internationaal aspect
- Weens Koopverdrag of CISG
- Gemeenschappelijk Europees kooprecht of CESL
Koop onroerend goed
- Koop op plan (Woningbouwwet)
§ 2. ESSENT IËLE BESTA NDD ELEN
Eigendomsoverdracht
Tegen een prijs in geld
o niet een ander goed
o niet een dienst in natura
EIGEND OM SOV ERDRA CHT
1° Principe
▪ Eigendomsoverdracht: bij wilsovereenstemming over zaak en prijs (art. 1583 oud BW; art. 3.14 §2
BW)
▪ Geeft niet veel problemen bij een roerend goed
▪ Bij een onroerend goed: notarissen vonden dit geen goed systeem en als ze betrokken
zijn, zullen ze de eigendomsoverdracht uitstellen
▪ Translatief karakter => het eigendom gaat over op het moment dat er wilsovereenstemming is
2° Afwijkingen van het principe van bij wilsovereenstemming
- Conventioneel: perfect geldige afwijkingen van het bovenstaande principe
o beding van eigendomsvoorbehoud (ten gunste van de verkoper die het bedrag nog niet
gekregen heeft)
o termijn: uitstel eigendomsoverdracht => eigendom gaat maar over op het moment dat
alle informatie/attesten in orde zijn
▪ dit veronderstelt dat partijen van het begin worden bijgestaan door een makelaar
of door een notaris
▪ verkoop onroerend goed: ging even gewijzigd worden naar het feit dat het
onroerend goed pas overgaat bij het verlijden van de akte. Dit is echter niet
gebeurd en het is dus voor zowel roerende als onroerende goederen gelijk.
- Aard zelf verkochte goed of contract
o Soortzaken: specificering
o Alternatieve koop: keuze
o Toekomstige zaken: ontstaan
4
