Inhoud
Deel 1: privaat bankrecht....................................................................................... 4
Hoofdstuk 1: bankrekeningen en betalingen.......................................................4
Afdeling 1: geldrekeningen............................................................................... 4
Onderafdeling 1: algemeen...........................................................................4
Onderafdeling 2: soorten geldrekeningen.....................................................5
Onderafdeling 3: recht op rekening...............................................................9
Onderafdeling 4: rekeningovereenkomst....................................................11
Onderafdeling 5: interesten........................................................................13
Onderafdeling 6: valutadatum....................................................................14
Onderafdeling 7: bijzondere bankrekeningen..............................................15
Onderafdeling 8: bijzondere clausules........................................................16
Onderafdeling 9: beëindiging rekeningovereenkomst.................................17
Afdeling 2: betalingsdiensten.........................................................................19
Onderafdeling 1: betalingsdiensten............................................................19
Onderafdeling 2: alternatieve diensten.......................................................22
Onderafdeling 3: girale betaling..................................................................22
Onderafdeling 4: toepassingsgebied regelen betalingsdiensten boek VII
WER (art.VII.2-3 WER)................................................................................. 24
Onderafdeling 5: uitvoeringstermijn...........................................................26
Onderafdeling 6: foutieve uitvoering..........................................................27
Onderafdeling 7: niet-toegestane betalingstransacties (art.VII.32 e.v. WER)
.................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 2: kredieten...................................................................................... 38
Afdeling 1: commerciële kredieten.................................................................38
Onderafdeling 1: algemeen.........................................................................38
Onderafdeling 2: twee vormen....................................................................39
Onderafdeling 3: sluiten van kredietovereenkomst.....................................41
Onderafdeling 4: vervroegde terugbetaling van krediet.............................45
Onderafdeling 5: kredietvormen.................................................................48
Afdeling 2: consumentenkrediet en hypothecair krediet................................57
Onderafdeling 1: algemeen.........................................................................57
Onderafdeling 2: toepassingsgebied...........................................................58
Onderafdeling 3: kredietpromo...................................................................68
Onderafdeling 4: precontractuele verplichtingen........................................72
Onderafdeling 5: sluiten van kredietovereenkomst.....................................80
Onderafdeling 6: herroepingsrecht.............................................................81
1
, Onderafdeling 7: gezamenlijk aanbod.........................................................82
Onderafdeling 8: jaarlijks kostenpercentage en terugbetalingstermijn.......84
Onderafdeling 9: wijziging van kredietovereenkomst/rentevoet.................85
Deel 2: statuut en toezicht financiële instellingen................................................86
Hoofdstuk 1: algemeen..................................................................................... 86
Hoofdstuk 2: bankregulering – achtergrond en evolutie....................................87
Hoofdstuk 3: statuut en toezicht.......................................................................95
Afdeling 1: vergunning................................................................................... 95
Afdeling 2: ‘kwalitatieve’ prudentiële normen................................................98
Afdeling 3: ‘kwantitatieve’ prudentiële normen...........................................106
Afdeling 4: toezicht en handhaving..............................................................112
Hoofdstuk 4: depositobescherming.................................................................116
Hoofdstuk 5: bijzonder insolventieregime voor kredietinstellingen: “afwikkeling”
(resolution)...................................................................................................... 122
Deel 3: kapitaalmarktrecht................................................................................. 130
Hoofdstuk 1: regulering en werking van de primaire en secundaire
kapitaalmarkten.............................................................................................. 130
Afdeling 1: algemeen................................................................................... 131
Afdeling 2: de primaire kapitaalmarkt: openbare uitgifte van effecten........134
Onderafdeling 1: algemeen.......................................................................134
Onderafdeling 2: de prospectus................................................................135
Onderafdeling 3: zaken die niet in de Verordening worden geregeld........141
Afdeling 3: secundaire markten...................................................................147
Onderafdeling 1: algemeen.......................................................................147
Onderafdeling 2: informatieverplichtingen...............................................147
Onderafdeling 3: misbruik van voorkennis................................................148
Hoofdstuk 2: beleggersbescherming (privaat bankrecht + kapitaalmarktrecht)
........................................................................................................................ 150
Afdeling 1: rechtskader................................................................................ 151
Afdeling 2: gedragsregelen..........................................................................154
Onderafdeling 1: toepassingsgebied.........................................................154
Onderafdeling 2: onderzoeksverplichtingen..............................................156
Onderafdeling 3: informatieplicht.............................................................158
Onderafdeling 4: impact aansprakelijkheidsrecht.....................................158
Afdeling 3: KID.............................................................................................. 159
Afdeling 4: moratorium................................................................................ 160
Afdeling 5: harde productinterventie............................................................161
Gastcollege......................................................................................................... 162
2
,Hoofdstuk 1: het regelgevend kader voor de financiële sector in Europa: 4
essentiële pijlers............................................................................................. 162
Afdeling 1: algemeen................................................................................... 162
Afdeling 2: de 4 essentiële pijlers.................................................................163
Hoofdstuk 2: (financiële) regelgeving: modellen en perimeter.......................164
Hoofdstuk 3: toezicht houden in een Europese eengemaakte markt..............166
Afdeling 1: types van toezicht en Belgische toezichtarchitectuur................166
Afdeling 2: de gereedschapskist van de toezichthouder..............................167
Afdeling 3: toezicht houden in de Europese eengemaakte markt................169
Afdeling 4: de rol van de European Supervisory Authorities (ESA)...............170
Hoofdstuk 4: hoe (financiële) regelgeving interageert met de realiteit: the
swinging pendulum......................................................................................... 171
Afdeling 1: een reactie op de financiële crisis van 2007-2008 en een
tegenreactie................................................................................................. 171
Afdeling 2: een reactie op de klimaatcrisis en een tegenreactie..................172
Afdeling 3: een reactie op een nieuwe fenomeen “virtuele activa”..............174
3
, Samenvatting financieel recht
Deel 1: privaat bankrecht
Hoofdstuk 1: bankrekeningen en betalingen
Afdeling 1: geldrekeningen
= rekeningen bij financiële instellingen (bv. zichtrekeningen, spaarrekeningen…)
Onderafdeling 1: algemeen
Relatie tussen KI en cliënt: geldverrichtingen vinden doorgaans
plaats via rekening
- beperkte mogelijkheid tot OTC-transacties = Over-The-Counter
transacties = financiële transacties die rechtstreeks tussen 2 partijen
plaatsvinden
Geldrekeningen moeten worden onderscheiden van
effectenrekeningen
- Geldrekeningen:
o Zicht- of betaalrekening: juridische kwalificatie van
geldrekening = kredietsaldo van rekening (= gelden op rekening)
vertegenwoordigt VORDERING van cliënt op KI
Bv. op zichtrekening staat €500: dan heeft cliënt €500
vordering tov KI
Gevolg: cliënt is GEEN eigenaar van kredietsaldo want
cliënt heeft slechts een VORDERING
Gevolg: bij faillissement van KI heeft cliënt NIET de
mogelijkheid tot revindicatievordering want hij is
geen eigenaar van gelden
o (Gereglementeerde) spaarrekening: onderscheid tussen
gereglementeerde en niet-gereglementeerde
spaarrekeningen (zie verder) onderscheid is van belang voor
2 redenen
Verschillende fiscale behandeling van interesten op
die spaarrekeningen
Enkel voorschriften volgen bij gereglementeerde
spaarrekeningen
o Termijnrekening = ctt van bepaalde duur
- Effectenrekening = rekeningen waarop financiële instrumenten
(zoals aandelen, obligaties…) geboekt zijn
o Bijzondere wetgeving: rekeninghouder is MEDE-EIGENAAR van
die effecten
o Gevolg: bij faillissement van KI heeft cliënt WEL de
mogelijkheid tot revindicatievordering want hij is mede-
eigenaar van die effecten
Belang v/h onderscheid: functie + toepasselijke
regelgeving + fiscale behandeling => andere spelregels!
4
Deel 1: privaat bankrecht....................................................................................... 4
Hoofdstuk 1: bankrekeningen en betalingen.......................................................4
Afdeling 1: geldrekeningen............................................................................... 4
Onderafdeling 1: algemeen...........................................................................4
Onderafdeling 2: soorten geldrekeningen.....................................................5
Onderafdeling 3: recht op rekening...............................................................9
Onderafdeling 4: rekeningovereenkomst....................................................11
Onderafdeling 5: interesten........................................................................13
Onderafdeling 6: valutadatum....................................................................14
Onderafdeling 7: bijzondere bankrekeningen..............................................15
Onderafdeling 8: bijzondere clausules........................................................16
Onderafdeling 9: beëindiging rekeningovereenkomst.................................17
Afdeling 2: betalingsdiensten.........................................................................19
Onderafdeling 1: betalingsdiensten............................................................19
Onderafdeling 2: alternatieve diensten.......................................................22
Onderafdeling 3: girale betaling..................................................................22
Onderafdeling 4: toepassingsgebied regelen betalingsdiensten boek VII
WER (art.VII.2-3 WER)................................................................................. 24
Onderafdeling 5: uitvoeringstermijn...........................................................26
Onderafdeling 6: foutieve uitvoering..........................................................27
Onderafdeling 7: niet-toegestane betalingstransacties (art.VII.32 e.v. WER)
.................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 2: kredieten...................................................................................... 38
Afdeling 1: commerciële kredieten.................................................................38
Onderafdeling 1: algemeen.........................................................................38
Onderafdeling 2: twee vormen....................................................................39
Onderafdeling 3: sluiten van kredietovereenkomst.....................................41
Onderafdeling 4: vervroegde terugbetaling van krediet.............................45
Onderafdeling 5: kredietvormen.................................................................48
Afdeling 2: consumentenkrediet en hypothecair krediet................................57
Onderafdeling 1: algemeen.........................................................................57
Onderafdeling 2: toepassingsgebied...........................................................58
Onderafdeling 3: kredietpromo...................................................................68
Onderafdeling 4: precontractuele verplichtingen........................................72
Onderafdeling 5: sluiten van kredietovereenkomst.....................................80
Onderafdeling 6: herroepingsrecht.............................................................81
1
, Onderafdeling 7: gezamenlijk aanbod.........................................................82
Onderafdeling 8: jaarlijks kostenpercentage en terugbetalingstermijn.......84
Onderafdeling 9: wijziging van kredietovereenkomst/rentevoet.................85
Deel 2: statuut en toezicht financiële instellingen................................................86
Hoofdstuk 1: algemeen..................................................................................... 86
Hoofdstuk 2: bankregulering – achtergrond en evolutie....................................87
Hoofdstuk 3: statuut en toezicht.......................................................................95
Afdeling 1: vergunning................................................................................... 95
Afdeling 2: ‘kwalitatieve’ prudentiële normen................................................98
Afdeling 3: ‘kwantitatieve’ prudentiële normen...........................................106
Afdeling 4: toezicht en handhaving..............................................................112
Hoofdstuk 4: depositobescherming.................................................................116
Hoofdstuk 5: bijzonder insolventieregime voor kredietinstellingen: “afwikkeling”
(resolution)...................................................................................................... 122
Deel 3: kapitaalmarktrecht................................................................................. 130
Hoofdstuk 1: regulering en werking van de primaire en secundaire
kapitaalmarkten.............................................................................................. 130
Afdeling 1: algemeen................................................................................... 131
Afdeling 2: de primaire kapitaalmarkt: openbare uitgifte van effecten........134
Onderafdeling 1: algemeen.......................................................................134
Onderafdeling 2: de prospectus................................................................135
Onderafdeling 3: zaken die niet in de Verordening worden geregeld........141
Afdeling 3: secundaire markten...................................................................147
Onderafdeling 1: algemeen.......................................................................147
Onderafdeling 2: informatieverplichtingen...............................................147
Onderafdeling 3: misbruik van voorkennis................................................148
Hoofdstuk 2: beleggersbescherming (privaat bankrecht + kapitaalmarktrecht)
........................................................................................................................ 150
Afdeling 1: rechtskader................................................................................ 151
Afdeling 2: gedragsregelen..........................................................................154
Onderafdeling 1: toepassingsgebied.........................................................154
Onderafdeling 2: onderzoeksverplichtingen..............................................156
Onderafdeling 3: informatieplicht.............................................................158
Onderafdeling 4: impact aansprakelijkheidsrecht.....................................158
Afdeling 3: KID.............................................................................................. 159
Afdeling 4: moratorium................................................................................ 160
Afdeling 5: harde productinterventie............................................................161
Gastcollege......................................................................................................... 162
2
,Hoofdstuk 1: het regelgevend kader voor de financiële sector in Europa: 4
essentiële pijlers............................................................................................. 162
Afdeling 1: algemeen................................................................................... 162
Afdeling 2: de 4 essentiële pijlers.................................................................163
Hoofdstuk 2: (financiële) regelgeving: modellen en perimeter.......................164
Hoofdstuk 3: toezicht houden in een Europese eengemaakte markt..............166
Afdeling 1: types van toezicht en Belgische toezichtarchitectuur................166
Afdeling 2: de gereedschapskist van de toezichthouder..............................167
Afdeling 3: toezicht houden in de Europese eengemaakte markt................169
Afdeling 4: de rol van de European Supervisory Authorities (ESA)...............170
Hoofdstuk 4: hoe (financiële) regelgeving interageert met de realiteit: the
swinging pendulum......................................................................................... 171
Afdeling 1: een reactie op de financiële crisis van 2007-2008 en een
tegenreactie................................................................................................. 171
Afdeling 2: een reactie op de klimaatcrisis en een tegenreactie..................172
Afdeling 3: een reactie op een nieuwe fenomeen “virtuele activa”..............174
3
, Samenvatting financieel recht
Deel 1: privaat bankrecht
Hoofdstuk 1: bankrekeningen en betalingen
Afdeling 1: geldrekeningen
= rekeningen bij financiële instellingen (bv. zichtrekeningen, spaarrekeningen…)
Onderafdeling 1: algemeen
Relatie tussen KI en cliënt: geldverrichtingen vinden doorgaans
plaats via rekening
- beperkte mogelijkheid tot OTC-transacties = Over-The-Counter
transacties = financiële transacties die rechtstreeks tussen 2 partijen
plaatsvinden
Geldrekeningen moeten worden onderscheiden van
effectenrekeningen
- Geldrekeningen:
o Zicht- of betaalrekening: juridische kwalificatie van
geldrekening = kredietsaldo van rekening (= gelden op rekening)
vertegenwoordigt VORDERING van cliënt op KI
Bv. op zichtrekening staat €500: dan heeft cliënt €500
vordering tov KI
Gevolg: cliënt is GEEN eigenaar van kredietsaldo want
cliënt heeft slechts een VORDERING
Gevolg: bij faillissement van KI heeft cliënt NIET de
mogelijkheid tot revindicatievordering want hij is
geen eigenaar van gelden
o (Gereglementeerde) spaarrekening: onderscheid tussen
gereglementeerde en niet-gereglementeerde
spaarrekeningen (zie verder) onderscheid is van belang voor
2 redenen
Verschillende fiscale behandeling van interesten op
die spaarrekeningen
Enkel voorschriften volgen bij gereglementeerde
spaarrekeningen
o Termijnrekening = ctt van bepaalde duur
- Effectenrekening = rekeningen waarop financiële instrumenten
(zoals aandelen, obligaties…) geboekt zijn
o Bijzondere wetgeving: rekeninghouder is MEDE-EIGENAAR van
die effecten
o Gevolg: bij faillissement van KI heeft cliënt WEL de
mogelijkheid tot revindicatievordering want hij is mede-
eigenaar van die effecten
Belang v/h onderscheid: functie + toepasselijke
regelgeving + fiscale behandeling => andere spelregels!
4