Aandoening Definitie Symptomen/gevolgen Behandeling
Gingivitis Ontsteking vh tandvlees Zwelling Mondhygiëne, stoppen met roken,
Meestal chronisch v aard Roodheid tandsteen laten verwijderen
Snel bloeden bij aanraken
Acute gingivitis Door opstoot/verergering (=exacerbatie) Desinfecterende mondspoeling (obv
- Bv zwangerschapsgingivitis chloorhexidine of hexetidine)
(bestaande verergert bij de
zwangerschap (gezond tandvlees
geeft geen aanleiding tot gingivitis bij
zwangerschap))
Parodontitis Onbehandelde gingivitis Ontsteking op tandvleesrand breidt uit tot bot vd tandkas Elimineren van tandplaque en tandsteen
Tandvlees laat los (ruimte tss tandvlees en tanden =
‘pockets’) ontsteking gaat nog dieper Soms chirurgie voor ziek weefsel te
verwijderen + pockets te elimineren
Halitose = slecht ruikende Veroorzaakt door gebrekkige
adem mondhygiëne, gingivitis, parodontitis,
tongbeslag of infecties in neus-keel-
oorgebied of gastro-intestinale
problemen
OF door gm die speekseltekort
veroorzaken (bv anticholinergica
(tiotropium), tricyclische antidepressiva
(amitryptilline)
Hyposialie = verminderde Door inname v GM (anticholinergica Risico voor tandcariës, candidase (schimmelinfectie), Regelmatig water drinken
speekselsecretie (tiotropium), tricyclische antidepressiva slik- en kauwproblemen Suikervrije kauwgom
(amitryptilline)), radiotherapie v Speekselvervangers
hoofd/hals Goede mondhygiëne (ter preventie v
Door auto-immuunziekten (syndroom v tandcariës)
Sjörgen)
Door dehydratatie
Bof parotis Ontsteking v doorspeekselklier door Zwelling, koorts, algemene malaise, pijn Symptotische pijnbestrijding +
bofvirus koortswering
Kan ontsteking vd testes (orchitis) Spontaan herstel (1-2 weken)
veroorzaken verminderde fertiliteit (als
beide testes aangetast zijn) incidintie↓ door basisvaccinatie voor
baby’s/kinderen
(Faryngo)tonsillitis Ontsteking vd amandelen in keel Keelpijn, moeilijk slikken, algemene malaise (koorts, Pijnstilling
= angina (in volksmond) hoofd- en spierpijn), lymfeklierzwelling, soms slecht Rust
50% bacteriële surinfectie ruikende adem
, Soms virale infectie Soms antibiotica (risico complicatie of
ernstig zieke)
Spontane genezing (7-10 dagen)
Refluxoesofagitis = gastro- Ontstaan v schade aan mucosa vd Zuurbranden (pyrosis) Levenstijladviezen:
oesofagale reflux oesofagus door intermittint terugvloeien Reguritatie (terugvloei maaginhoud) - Nicotine + alcohol, gashoudende
v maagsap in slokdarm Retrosternale pijn dranken+ vette voeding vermijden
Zie ook 2.3.4.!!!! Dysfagie - Kleinere, meer freq maaltijden
Prikkelhoest (door irritatie vd keel) - Vermageren (buikvet duwt maag
Stoornis id stemvorming (dysfonie) naar boven)
Zeer freq: prevalentie 20% Tandbederf + slechte adem Neutralisatie v maagzuur (Rennie,
Piepende ademhaling + astmatiforme opstoten alginezuur, magaldraat)
Maagzuurremmers (H2-receptor
antagonisten bv ranitidine of
protonpompinhibitoren bv
(es)omeprazol en pantoprazol)
Chirurgisch bij hernia diafragmatica
(Nissen operatie) soms dysfagie
ontstaan!!!!
Chronische reflux Bloeding, spasme/strictuur vd slokdarm
Barrett oesofagus (premaligne) kan evolueren naar
slokdarmadenocarcinoom!!!
Malabsorptie Verstoring vd opname v voedingssto en Flatulentie (door rotting/gisting v voedingssto en id dikke
Niet-opgenomen bestanddelen komen in darm ontstaan gassen)
Zie 4.4.6 dikke darm terecht Krampen & diarree (door volumetoename vd darminhoud
Gevolg v verteringsstoornis(=maldigestie) motoriek geprikkeld transit vd darminhoud versnelt)
Koemelkallergie Lactose-intolerantie ≠ koemelkallergie Diarree en buiklast Kinderen groeien er overheen
Allergisch aan bepaalde EW in koemelk Urticaria (netelroos), dyspnoe, rhinitis eczeel
Anafylactische shock
Lactose-intollerantie Genetisch bepaald of secundair (door
aandoeningen bv ziekte v Crohn, resectie
dunne darm, gm (bv colchicinie (bij jicht))
Tijdelijk na acute gastro-enteritis
(viraal/bacterieel/parasitair)
Gluten-enteropathie Gluten = EW in verschillende Contact leidt tot beschadiging vd darmmucosa en Glutenvrij dieet (obv rijst, maïs)
(coeliakie): graansoorten malabsorptiefenomen
Gingivitis Ontsteking vh tandvlees Zwelling Mondhygiëne, stoppen met roken,
Meestal chronisch v aard Roodheid tandsteen laten verwijderen
Snel bloeden bij aanraken
Acute gingivitis Door opstoot/verergering (=exacerbatie) Desinfecterende mondspoeling (obv
- Bv zwangerschapsgingivitis chloorhexidine of hexetidine)
(bestaande verergert bij de
zwangerschap (gezond tandvlees
geeft geen aanleiding tot gingivitis bij
zwangerschap))
Parodontitis Onbehandelde gingivitis Ontsteking op tandvleesrand breidt uit tot bot vd tandkas Elimineren van tandplaque en tandsteen
Tandvlees laat los (ruimte tss tandvlees en tanden =
‘pockets’) ontsteking gaat nog dieper Soms chirurgie voor ziek weefsel te
verwijderen + pockets te elimineren
Halitose = slecht ruikende Veroorzaakt door gebrekkige
adem mondhygiëne, gingivitis, parodontitis,
tongbeslag of infecties in neus-keel-
oorgebied of gastro-intestinale
problemen
OF door gm die speekseltekort
veroorzaken (bv anticholinergica
(tiotropium), tricyclische antidepressiva
(amitryptilline)
Hyposialie = verminderde Door inname v GM (anticholinergica Risico voor tandcariës, candidase (schimmelinfectie), Regelmatig water drinken
speekselsecretie (tiotropium), tricyclische antidepressiva slik- en kauwproblemen Suikervrije kauwgom
(amitryptilline)), radiotherapie v Speekselvervangers
hoofd/hals Goede mondhygiëne (ter preventie v
Door auto-immuunziekten (syndroom v tandcariës)
Sjörgen)
Door dehydratatie
Bof parotis Ontsteking v doorspeekselklier door Zwelling, koorts, algemene malaise, pijn Symptotische pijnbestrijding +
bofvirus koortswering
Kan ontsteking vd testes (orchitis) Spontaan herstel (1-2 weken)
veroorzaken verminderde fertiliteit (als
beide testes aangetast zijn) incidintie↓ door basisvaccinatie voor
baby’s/kinderen
(Faryngo)tonsillitis Ontsteking vd amandelen in keel Keelpijn, moeilijk slikken, algemene malaise (koorts, Pijnstilling
= angina (in volksmond) hoofd- en spierpijn), lymfeklierzwelling, soms slecht Rust
50% bacteriële surinfectie ruikende adem
, Soms virale infectie Soms antibiotica (risico complicatie of
ernstig zieke)
Spontane genezing (7-10 dagen)
Refluxoesofagitis = gastro- Ontstaan v schade aan mucosa vd Zuurbranden (pyrosis) Levenstijladviezen:
oesofagale reflux oesofagus door intermittint terugvloeien Reguritatie (terugvloei maaginhoud) - Nicotine + alcohol, gashoudende
v maagsap in slokdarm Retrosternale pijn dranken+ vette voeding vermijden
Zie ook 2.3.4.!!!! Dysfagie - Kleinere, meer freq maaltijden
Prikkelhoest (door irritatie vd keel) - Vermageren (buikvet duwt maag
Stoornis id stemvorming (dysfonie) naar boven)
Zeer freq: prevalentie 20% Tandbederf + slechte adem Neutralisatie v maagzuur (Rennie,
Piepende ademhaling + astmatiforme opstoten alginezuur, magaldraat)
Maagzuurremmers (H2-receptor
antagonisten bv ranitidine of
protonpompinhibitoren bv
(es)omeprazol en pantoprazol)
Chirurgisch bij hernia diafragmatica
(Nissen operatie) soms dysfagie
ontstaan!!!!
Chronische reflux Bloeding, spasme/strictuur vd slokdarm
Barrett oesofagus (premaligne) kan evolueren naar
slokdarmadenocarcinoom!!!
Malabsorptie Verstoring vd opname v voedingssto en Flatulentie (door rotting/gisting v voedingssto en id dikke
Niet-opgenomen bestanddelen komen in darm ontstaan gassen)
Zie 4.4.6 dikke darm terecht Krampen & diarree (door volumetoename vd darminhoud
Gevolg v verteringsstoornis(=maldigestie) motoriek geprikkeld transit vd darminhoud versnelt)
Koemelkallergie Lactose-intolerantie ≠ koemelkallergie Diarree en buiklast Kinderen groeien er overheen
Allergisch aan bepaalde EW in koemelk Urticaria (netelroos), dyspnoe, rhinitis eczeel
Anafylactische shock
Lactose-intollerantie Genetisch bepaald of secundair (door
aandoeningen bv ziekte v Crohn, resectie
dunne darm, gm (bv colchicinie (bij jicht))
Tijdelijk na acute gastro-enteritis
(viraal/bacterieel/parasitair)
Gluten-enteropathie Gluten = EW in verschillende Contact leidt tot beschadiging vd darmmucosa en Glutenvrij dieet (obv rijst, maïs)
(coeliakie): graansoorten malabsorptiefenomen
