Samenvatting Statistiek1

STATISTIEK
H1. STATISTIEK IN HET ONDERZOEK

WAT IS STATISTIEK
Statistiek is de wetenschap van verzamelen, classificeren, samenvatten, organiseren,
analyseren en interpreteren van gegevens

Gegevens worden verzameld via een steekproef uit een populatie
- Populatie: de bestudeerde groep met: N = de populatieomvang
- Steekproef: een selectie uit de populatie met: n = steekproefgrootte
- Census: N = n
Gegevens worden bestudeerd via beschrijvende en/of inductieve statistiek
- Beschrijvende statistiek
o Kenmerken van steekproefgegevens samenvatten
o Uitspraken beperkt tot steekproef
- Inductieve statistiek (= verklarende statistiek)
o Kenmerken van steekproefgegevens gebruiken als schattingen voor
populatiekenmerken
o Uitspraken veralgemenen naar populatie
o Veralgemenen gaat gepaard met onzekerheden (kansuitspraken)

WAT IS ONDERZOEK
Onderzoek leidt tot algemene uitspraken gebaseerd op observaties
Algemene uitspraken bevatten een mate van onzekerheid (0-100%)
- Deterministische uitspraken: zekerheden, wetmatigheden, definities, …
o Eerder beschrijvende statistiek
o Vb. bomen hebben een stam
- Probabilistische uitspraken: onzekerheden
o Eerder inductieve statistiek
o Vb. TP-studenten zijn socialer dan IT-studenten

Statistiek is een onderzoekhulpmiddel: helpt gegevens (observaties) te vertalen naar
algemene uitspraken
- Beschrijvende statistiek: waarnemingen → uitspraken over steekproef
o Onzekerheden hangen af kwaliteit v onderzoek(gegevens)
- Inductieve statistiek: waarnemingen → uitspraken over populatie
o Onzekerheden hangen af kwaliteit v onderzoek(gegevens) & kansberekening

,Kwaliteitsvolle gegevens bekomen via kwaliteitsvol onderzoek (Brinkman, & Hillbrand)
- Objectiviteit
- Controleerbaar
- Herhaalbaarheid
- Systematiek
 Nauwgezet omschrijven van en gedragen tijdens een onderzoek

SOORTEN ONDERZOEK

EXPERIMENT
- Onafhankelijke variabelen (OV)
= Variabele bestaande uit condities, groepen, manipulaties, interventies, …
- Afhankelijke variabelen (AV)
= variabele bestaande uit metingen van cases, deelnemers, …
- Resultaten: zorgt bepaalde conditie voor aantoonbare wijzigingen in metingen
= interpretatie waarin een verband tussen AV en OV wordt nagegaan

CORRELATIONEEL ONDERZOEK
- Covariaten
= variabelen bestaande uit metingen van cases, deelnemers
- Resultaten: zorgt bepaalde conditie voor aantoonbare wijzigingen in metingen
= interpretatie waarin een verband tussen AV en OV wordt nagegaan

SOORTEN VERBANDEN
Verband: uitspraak waarin de relatie tussen variabelen wordt uitgedrukt
Direct causaal Invers causaal Covariatie Indirect

XY XY XY Z 
X Y
X veroorzaak Y Y veroorzaakt X X en Y variëren samen Z veroorzaakt X en Y

Criteria van Hume & Mill: voorwaarden om te kunnen spreken van direct causaal verband
1. Tijdruimtelijke structuur van oorzaak & gevolg
Chronologisch verloop
2. Oorzaak vindt plaats vóór het gevolg
3. Als de oorzaak niet plaatsvindt, is er geen meetbaar gevolg Belang controleconditie
4. Er zijn geen alternatieve verklaringen Geen indirecte verbanden
Criteria Brinkman, Hume en Mill werken in tandem
- Criteria Brinkman  noodzakelijke voorwaarden kwaliteitsvol onderzoek
- Criteria Hume & Mill  voorwaarden om sterkere uitspraken te kunnen maken; in
het beste geval: causale uitspraken

, ONDERZOEKSFASEN
1. Vraagstelling
2. Literatuuronderzoek
3. Operationalisering
4. Steekproefopzet
5. Gegevensverzameling
6. Analyse
7. Rapportering

VRAAGSTELLING & LITERATUURONDERZOEK
Eenduidige onderzoeksvragen
- Specifiek (wie/wat/doelgroep/populatie)
- Concreet (via welke variabelen/OV/AV/covariaten)
- Ondubbelzinnig (duidelijk taalgebruik)
- Meerwaarde (in lijn met onderzoekslijn)
Doel: begripsafbakening via achtergrondinfo en literatuur van eerder onderzoek
 Probleemanalyse

OPERATIONALISERING
Variabelen uit onderzoeksvragen → onderzoeksopzet
- Relatie tussen variabelen duidelijk krijgen vb. experiment, correlationeel onderzoek, …
Doel: abstracte/theoretische variabelen concreet en meetbaar krijgen
 Operationaliseren

STEEKPROEFOPZET/STEEKPROEFTREKKING
Strategie om deelnemers op een systematische manier uit populatie te rekruteren
- Steekproef als representatie uit populatie
- Census: N = n

Aselecte vs niet-aselect
- Identiek toevalsproces: deelnemers op zuiver toevallige wijze (ZTW) samengesteld
- Steekproevenkader: alle mogelijke deelnemers opgenomen in een lijst
 Aselecte steekproeftrekking: ZTW-trekking uit steekproevenkalender

Doel: representatieve steekproeven
 Principes uit kansberekening belangrijk voor inductieve statistiek