moleculaire biologie: hoofdstuk 9 transcriptieregeling eukaryoten
1) herhaling
1.1 promotorsequentie
gen dat veel tot transcriptie komt heeft meer mRNA
regeling gebeurt ter hoogte van de promotor
verschillende consensussequenties die herkend worden door verschillende eiwitcomplexen
➔ als de sequenties veel afwijken van consensus dan gebeurt er weinig transcriptie omdat
die moeilijk gevonden wordt
2) chromosomenkaart van de mens
= 23 verschillende chromosomen gerangschikt op grootte, als laatste X en Y
1. witte bloedcellen nemen en bij celdeling laten stoppen in metafase
(de chromosomen zijn in metafase heel sterk gecondenseerd)
2. in hypotone buffer brengen → cellen nemen veel zout op en barsten
3. fixeren op plaatje
4. je krijgt wormpjes die eerst onzichtbaar zijn dus kleuren met Giemsa (AT meer kleuren
dan GC → vorming bandjes)
2.1 ontdekking van translocaties
Vaak in kankercellen, anders dan normale chromosomenkaart
➔ uitwisseling tussen uiteindes van chromosomen na bv. dubbelstrengbreuk
vb. Burkitt’s lymphoma: ter hoogte van chr14 zit een gen die immunoglobulines maakt
door translocatie komt er een c-myc gen dat instaat voor controle van celcyclus onder controle
van promotor van immunoglobulinegen (heel actief) → cellen blijven delen
3) chromatine
in chromosomen zit niet enkel DNA: DNA in complex met eiwitten = chromatine
(chromatide = 2 chromosomen aan elkaar)
3.1 structuur
▪ heterochromatine: donkere delen → hoogste vormen van packing, kunnen niet tot
expressie komen
▪ euchromatine: lichtere delen → lichtere vormen van packing, kunnen wel tot expressie
komen
, moleculaire biologie: hoofdstuk 9 transcriptieregeling eukaryoten
kernen laten openspringen → DNA gaat zich ontpakken en toont een beads-on-a-string
structuur = DNA rond een eiwitkern (nucleosoom) gebonden
basiseenheid van chromatine = nucleosoom
▪ DNA rond nucleosoom = altijd 146 bp lang
▪ daartussen zitten +- 50 bp
▪ nucleosoom bestaat uit 8 eiwitten die histonen
worden genoemd
o H2A en H2B (H1 niet in nucleosoom = geel)
o H3
o H4
→ van elk komen 2 voor omdat ze associëren met elkaar (H3-H4 en H2A-H2B)
= vorming van octameer met veel positieve lading (veel His, Lys en Arg)
DNA is negatief geladen en nucleosoom is positief geladen → goede binding
3.2 vorming van nucleosoom
▪ histonfold = geplooid op specifieke structuur
→bestaat uit 3 α-helices die met elkaar associëren
doordat de kleine op de grotere gaan zitten
▪ handshake: langere α-helix en kortere zitten
erachter en die kunnen dan in elkaar klemmen
▪ octameervorming: dimeren gaan met elkaar
associëren waardoor je 8 histonen krijgt die met
elkaar interageren en DNA zit daar 2 keer rond
uitsteeksel = staarten die uit nucleosoom steken
nog te groot dus volgende packing nodig → solenoïde
3.3 solenoïde 30 nm
= dikkere draadvormige structuur die bestaat uit histonen (30 nm doorsnede)
➔ cirkelvormige en eenparige beweging tegelijk
1) herhaling
1.1 promotorsequentie
gen dat veel tot transcriptie komt heeft meer mRNA
regeling gebeurt ter hoogte van de promotor
verschillende consensussequenties die herkend worden door verschillende eiwitcomplexen
➔ als de sequenties veel afwijken van consensus dan gebeurt er weinig transcriptie omdat
die moeilijk gevonden wordt
2) chromosomenkaart van de mens
= 23 verschillende chromosomen gerangschikt op grootte, als laatste X en Y
1. witte bloedcellen nemen en bij celdeling laten stoppen in metafase
(de chromosomen zijn in metafase heel sterk gecondenseerd)
2. in hypotone buffer brengen → cellen nemen veel zout op en barsten
3. fixeren op plaatje
4. je krijgt wormpjes die eerst onzichtbaar zijn dus kleuren met Giemsa (AT meer kleuren
dan GC → vorming bandjes)
2.1 ontdekking van translocaties
Vaak in kankercellen, anders dan normale chromosomenkaart
➔ uitwisseling tussen uiteindes van chromosomen na bv. dubbelstrengbreuk
vb. Burkitt’s lymphoma: ter hoogte van chr14 zit een gen die immunoglobulines maakt
door translocatie komt er een c-myc gen dat instaat voor controle van celcyclus onder controle
van promotor van immunoglobulinegen (heel actief) → cellen blijven delen
3) chromatine
in chromosomen zit niet enkel DNA: DNA in complex met eiwitten = chromatine
(chromatide = 2 chromosomen aan elkaar)
3.1 structuur
▪ heterochromatine: donkere delen → hoogste vormen van packing, kunnen niet tot
expressie komen
▪ euchromatine: lichtere delen → lichtere vormen van packing, kunnen wel tot expressie
komen
, moleculaire biologie: hoofdstuk 9 transcriptieregeling eukaryoten
kernen laten openspringen → DNA gaat zich ontpakken en toont een beads-on-a-string
structuur = DNA rond een eiwitkern (nucleosoom) gebonden
basiseenheid van chromatine = nucleosoom
▪ DNA rond nucleosoom = altijd 146 bp lang
▪ daartussen zitten +- 50 bp
▪ nucleosoom bestaat uit 8 eiwitten die histonen
worden genoemd
o H2A en H2B (H1 niet in nucleosoom = geel)
o H3
o H4
→ van elk komen 2 voor omdat ze associëren met elkaar (H3-H4 en H2A-H2B)
= vorming van octameer met veel positieve lading (veel His, Lys en Arg)
DNA is negatief geladen en nucleosoom is positief geladen → goede binding
3.2 vorming van nucleosoom
▪ histonfold = geplooid op specifieke structuur
→bestaat uit 3 α-helices die met elkaar associëren
doordat de kleine op de grotere gaan zitten
▪ handshake: langere α-helix en kortere zitten
erachter en die kunnen dan in elkaar klemmen
▪ octameervorming: dimeren gaan met elkaar
associëren waardoor je 8 histonen krijgt die met
elkaar interageren en DNA zit daar 2 keer rond
uitsteeksel = staarten die uit nucleosoom steken
nog te groot dus volgende packing nodig → solenoïde
3.3 solenoïde 30 nm
= dikkere draadvormige structuur die bestaat uit histonen (30 nm doorsnede)
➔ cirkelvormige en eenparige beweging tegelijk
