Studentenummer: 2508927
Rechtsgeschiedenis: weekopdracht 3
, Yuna Hensen Aantal woorden: 1392
Studentenummer: 2508927
Het Tractatus de fluminibus van Bartolus de
Sassoferrato
Rechtsbronnen
Bartolus de Sassoferrato (+1357) was de belangrijkste middeleeuwse jurist. Hij
was één van de commentatoren, ook wel postglossatoren of Bartolisten
genoemd.1 Commentatoren komen letterlijk los van de tekst. Ze schrijven niet
langer glossen in de marges maar ze schrijven apparte werken, boeken,
commentaren en traktaten dat op zichzelfstaande werken zijn. Daarnaast komen
ze ook figuurlijk los van de tekst. Ze houden zich bezig met het interpreteren van
het Romeinse recht zodanig dat het toepasbaar wordt op de eigen tijd. Maar
hiervoor moet men het Romeinse recht zodanig interpreteren dat men als
resultaat een stelling bekomt die haaks staat op de oorspronkelijke betekenis van
de tekst van het Romeinse recht zelf. Door het steeds vrijer interpreteren van het
Romeins Recht ga je veel verder verwijderd raken van de oorspronkelijke
betekenissen. Hierdoor kan je stellen dat de commentatoren het Romeins recht
hebben heruitgevonden. 2
Bartolus de Sassoferrato wordt zodanig belangrijk dat hij zelf een autoriteit wordt
en als rechtsbron beschouwd wordt. Zo werd er bijvoorbeeld gesteld dat wanneer
een zaak niet aan de hand van de commentatoren van accursius opgelost kon
worden, dan moest er rekening worden gehouden met de opinie van Bartolus. 3
Die opinie vind je terug in zijn werken. Bartolus de Sassoferrato schreef
commentaren op alle delen van het corpus iurus, met uitzondering van de
instituten. Ook is hij de auteur van vele verhandelingen over specifieke
onderwerpen. De bekendste hiervan is de fluminibus seu Tyberiadis. Daarin
koppelt hij recht aan rivieren.4 De tractatus was diffuus omdat naast de basis van
het Romeins recht, ook andere rechtsbronnen zoals het gewoonterecht en het
canoniek recht aan bod kwamen.
Rechtswetenschap
Vanaf de 12de eeuw ontstonden er universiteiten die een mogelijkheid gaven tot
hoger onderwijs met hogere faculteiten. Ook Bartolus was werkzaam aan de
universiteit, namelijk de universiteit van Perugia en de universiteit van Bologna.
Hier doceerde hij vooral met Romeins recht en canoniek recht. 5
1
Wikipedia-bijdragers. (2025, 16 oktober). Bartolus. Wikipedia.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bartolus
2
Van Hofstraten, B. (2025). Herontdekking van het Romeinse recht, PowerPoint slide 36,
Faculteit Rechten, UHasselt
3
Lesaffer, R. C. (2013). Inleiding tot de Europese rechtsgeschiedenis, p235.
4
Wikipedia-bijdragers. (2025, 16 oktober). Bartolus. Wikipedia.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bartolus
5
Wikipedia-bijdragers. (2025, 16 oktober). Bartolus. Wikipedia.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bartolus