BEKKENBODEMREËDUCATIE
= BKB spieroefeningen, met/zonder biofeedback of electrostimulatie mbt levensstijl
interventies
BKB disfunctie door hypotone/hypertone BKB, verkeerde coördinatie, zwakke kracht,
zwakke uithouding
VOORKOMEN BEKKENBODEMDISFUNCTIE; INCONTINENTIE
UI = 3-50% problematiek op elke leeftijd waarvan 25-45% van alle vrouwen dit
ondervinden
PRIMAIRE PREVENTIE
= voorkomen van het ontstaan van het probleem
- Risicogroepen zwangere, menopauze, constipatie (educatie advies,
bewustwording)
SECUNDAIRE PREVENTIE
= vroegtijdig opsporing + behandeling beginnende klachten -> erger voorkomen van
milde SI of zakkingen
TERTIAIRE PREVENTIE
= voorkomen van complicaties en verminderen van de impact van bestaande
aandoeningen
- Operatie relaps (bv. klachten verlichten bij chronische UI)
PREVALENTIE
Voorkomen urine incontinentie groter dan hypertensie, depressie, diabetes, …
- 20-39 jaar = 9,7%, 40-59 jaar = 26,5%, 60-79 jaar = 36,8%, 80+ jaar = 49,7%
ANATOMIE NIEREN, URETHERS, BLAAS EN URETHRA = FUNCTIONEEL
GEHEEL
Ureters > detrusor > blaas > blaashals (> prostaat) > urethra > bekkenbodem >
urethrale sphincter
HOGERE URINEWEGEN
NIEREN
= boonvormig, 10-13cm lang, 5cm dik, 150gr, (links hoger gelegen dan rechts door lever)
- Afvalstoffen uit het bloed verwijderen = filtersysteem
o Bloed constant houden = lichaam goed laten functioneren
o Ureum en creatinine
- Vocht en zoutbalans regelen
, o Lichaam waterhuishouding (constante) 2/3 water -> meer drinken = meer
urine
Ook via ademhaling, zweten (meer zweten = minder urine) en
stoelgang
- Hormonen aanmaken
o Regnine: rol regelen bloeddruk
o Erytropoëtine: stimulatie rode erytrocyten epo)
o Hormoon: inactieve vitamine D om te zetten werkzame stof = lichaam
nodig om kalk in botten kunnen opnemen = bekende werking op het
botmechanisme
URETHERS
= 25-30cm, 3-4mm, achter en onder blaas (dichtgedrukt ipv ontspannen bij contractie
blaas = probleem)
- Transport
LAGERE URINEWEGEN
BLAAS
= komvormig, afgeplat in klein bekken, achter os pubis onder peritoneum, vorm afh van
leeftijd en vulling
- Spier willekeurige samentrekking contractie (van gevlochten spiervezels) =
urinelozing
- Lediging (willekeurig om de 3-8u) en reservoir (99,8% van de tijd)
- Sluitspiercomplex: openen of sluiten van omringende structuren door contractie of
relaxatie
TUNICA MUCOSA
= overgangsepitheel met losliggend bindweefsel, leeg = gerimpeld
TUNICA MUSCULARIS
= musculus detrusor en trigonum in dorsale blaaswand (glad spierweefsel)
TUNICA ADVENTITIA
= collageen bindweefsel
BLAASHALS
= vroegere inwendige sfincter uit plaatselijke concentratie van gladde spiervezels,
uitlopers detrusor
- Belangrijk voor de incontinentie bij de vrouw
- Onwillekeurige, gladde spier
- Spiervezels die de blaasuitgang omringen
- Stress gevoelig adrenaline (stress reactie) geeft contractie om vroeger geen
urine na te laten
- Orgasme: spant automatisch aan: sperma juiste richting
,MIDDELSTE LONGITUDINALE LAAG
= over blaashals in de urethra
MIDDELSTE CIRCULAIRE LAAG
= mictie = craniaalwaarts opgetrokken tot conisch kanaal (trechtervorm)
BUITENSTE LONGITUDINALE LAAG
= loopt lusvormig rond blaashals en urethra
URETHRA
= myo-epitheliale buis gladde spiervezels, lengte afh geslacht
- Vrouw
o 2/3 abdominale ruimte; 2,5-4cm lang, 6mm diameter
o Loopt naar voor, caudaalwaarts tussen de schaamlippen
- Man
o Door de prostaat; 2,5-3cm tot meatus (opening urethra)
o Lengte 16-20cm (penis is 10-13cm), diameter 8-9mm
PROSTAAT
= klier onder blaas, voor rectum, uitpuilende wanden in urethra, niet bewust
- Voortplanting
- In puberteit groei en productie vocht, in kindertijd geen verandering (verandering
later door ziekte
ZAADBLAASJES
= 65% volume ejaculaat, spermatocoïden uit zaadlbaasjes, 5-7cm lang, 2-3cm breed
MUCOSA EN SUBMUCOSA
= slijmvlies urethrale weerstand/sluiting -> atrofie mucosa bij menopauze en meer kans
urineverlies
GLAD SPIERWEEFSEL
= inwendige longitudinale/uitwendige circulaire laag
ADVENTITIA
= bindweefsel lateraal en ventraal, dorsaal versmolten met vaginawand
ANATOMIE EN FUNCTIE BEKKENBODEMSPIEREN
= volledige afsluiting onderaan klein bekken (ilium, pubis, tuber ischiadica-sacrum-
coccygeus)
- N. pudendus somatische zenuwen: willekeurig!!
- BKB rechtstreeks verbonden aan bot, niet via pees zoals armspieren
- Steunfunctie
- Sluitfunctie + regeling mictie + defecatie + doorgang baby
- Seksuele functie
, - Optimaal functioneren tussen afsluiten en ontspannen
SLOW TWITCH SPIERTYPE I
= rode tonische vezels, 2/3 van BKB spieren
- Blijvende constante electrofysiologische activiteit
- Langdurige submaximale contracties -> BKB standaard altijd opgespannen
- Statische ondersteuning continentiemechanisme bv. van organen bij het
rechtstaan
FAST TWITCH SPIERTYPE II
= witte fasische vezels, 1/3 van BKB spieren
- Kort en krachtig samentrekken bij intra-abdominale drukverhoging bv. bij hoesten
- Actieve sluiting
PATHOLOGIE
- Urine verliezen, moeilijk plassen, stoelgangverlies
- Constipatie = functioneel door onvoldoende ontspanning BKB spieren
- Seksuele functiestoornis – genitopelviene pjin/penetratiestoornis
o Impotentie = onvermogen erectie krijgen of behouden (klein veneus lek
man)
o Dyspareunie = pijn of onmogelijkheid tot betrekkingen, vaginisme
o Ejaculatio praecox (intravaginale latentietijd)
- Uitzakkingen/prolaps van bv. rectum
INDICATIE
- Urologie
o SI, UI, mixed, disfunctioneel plassen, seksuele pijnstoornissen, coeles,
impotentie, ejaculatio praecox, pre-post operatief preventie
- Gynaecologie + materniteit
o SI, UI, mixed, disfunctioneel plassen, preventief, postnataal, seks
pijnstoornissen, coeles, vaginale flatus
- Gastro+abdominale chirurgie
o Fecale I, functionele obstipatie, pre-post operatief preventie
SPIEREN OPPERVLAKKIG PLAN
M. SFINCTER ANI EXTERNUS
- Ellips rond anaal kanaal
- Vezels vooraan centrum tendineum (= pezige structuur tussen anus en vagina +
aanhechting BKB spieren) lopen uit achteraan sacrum -> BKB contractie = CT
craniaal en ventraal
- Sluit en openingsfunctie
- Ophouden en maken van stoelgang en windjes
M. BULBOCAVERNOSUS
Vrouw:
= BKB spieroefeningen, met/zonder biofeedback of electrostimulatie mbt levensstijl
interventies
BKB disfunctie door hypotone/hypertone BKB, verkeerde coördinatie, zwakke kracht,
zwakke uithouding
VOORKOMEN BEKKENBODEMDISFUNCTIE; INCONTINENTIE
UI = 3-50% problematiek op elke leeftijd waarvan 25-45% van alle vrouwen dit
ondervinden
PRIMAIRE PREVENTIE
= voorkomen van het ontstaan van het probleem
- Risicogroepen zwangere, menopauze, constipatie (educatie advies,
bewustwording)
SECUNDAIRE PREVENTIE
= vroegtijdig opsporing + behandeling beginnende klachten -> erger voorkomen van
milde SI of zakkingen
TERTIAIRE PREVENTIE
= voorkomen van complicaties en verminderen van de impact van bestaande
aandoeningen
- Operatie relaps (bv. klachten verlichten bij chronische UI)
PREVALENTIE
Voorkomen urine incontinentie groter dan hypertensie, depressie, diabetes, …
- 20-39 jaar = 9,7%, 40-59 jaar = 26,5%, 60-79 jaar = 36,8%, 80+ jaar = 49,7%
ANATOMIE NIEREN, URETHERS, BLAAS EN URETHRA = FUNCTIONEEL
GEHEEL
Ureters > detrusor > blaas > blaashals (> prostaat) > urethra > bekkenbodem >
urethrale sphincter
HOGERE URINEWEGEN
NIEREN
= boonvormig, 10-13cm lang, 5cm dik, 150gr, (links hoger gelegen dan rechts door lever)
- Afvalstoffen uit het bloed verwijderen = filtersysteem
o Bloed constant houden = lichaam goed laten functioneren
o Ureum en creatinine
- Vocht en zoutbalans regelen
, o Lichaam waterhuishouding (constante) 2/3 water -> meer drinken = meer
urine
Ook via ademhaling, zweten (meer zweten = minder urine) en
stoelgang
- Hormonen aanmaken
o Regnine: rol regelen bloeddruk
o Erytropoëtine: stimulatie rode erytrocyten epo)
o Hormoon: inactieve vitamine D om te zetten werkzame stof = lichaam
nodig om kalk in botten kunnen opnemen = bekende werking op het
botmechanisme
URETHERS
= 25-30cm, 3-4mm, achter en onder blaas (dichtgedrukt ipv ontspannen bij contractie
blaas = probleem)
- Transport
LAGERE URINEWEGEN
BLAAS
= komvormig, afgeplat in klein bekken, achter os pubis onder peritoneum, vorm afh van
leeftijd en vulling
- Spier willekeurige samentrekking contractie (van gevlochten spiervezels) =
urinelozing
- Lediging (willekeurig om de 3-8u) en reservoir (99,8% van de tijd)
- Sluitspiercomplex: openen of sluiten van omringende structuren door contractie of
relaxatie
TUNICA MUCOSA
= overgangsepitheel met losliggend bindweefsel, leeg = gerimpeld
TUNICA MUSCULARIS
= musculus detrusor en trigonum in dorsale blaaswand (glad spierweefsel)
TUNICA ADVENTITIA
= collageen bindweefsel
BLAASHALS
= vroegere inwendige sfincter uit plaatselijke concentratie van gladde spiervezels,
uitlopers detrusor
- Belangrijk voor de incontinentie bij de vrouw
- Onwillekeurige, gladde spier
- Spiervezels die de blaasuitgang omringen
- Stress gevoelig adrenaline (stress reactie) geeft contractie om vroeger geen
urine na te laten
- Orgasme: spant automatisch aan: sperma juiste richting
,MIDDELSTE LONGITUDINALE LAAG
= over blaashals in de urethra
MIDDELSTE CIRCULAIRE LAAG
= mictie = craniaalwaarts opgetrokken tot conisch kanaal (trechtervorm)
BUITENSTE LONGITUDINALE LAAG
= loopt lusvormig rond blaashals en urethra
URETHRA
= myo-epitheliale buis gladde spiervezels, lengte afh geslacht
- Vrouw
o 2/3 abdominale ruimte; 2,5-4cm lang, 6mm diameter
o Loopt naar voor, caudaalwaarts tussen de schaamlippen
- Man
o Door de prostaat; 2,5-3cm tot meatus (opening urethra)
o Lengte 16-20cm (penis is 10-13cm), diameter 8-9mm
PROSTAAT
= klier onder blaas, voor rectum, uitpuilende wanden in urethra, niet bewust
- Voortplanting
- In puberteit groei en productie vocht, in kindertijd geen verandering (verandering
later door ziekte
ZAADBLAASJES
= 65% volume ejaculaat, spermatocoïden uit zaadlbaasjes, 5-7cm lang, 2-3cm breed
MUCOSA EN SUBMUCOSA
= slijmvlies urethrale weerstand/sluiting -> atrofie mucosa bij menopauze en meer kans
urineverlies
GLAD SPIERWEEFSEL
= inwendige longitudinale/uitwendige circulaire laag
ADVENTITIA
= bindweefsel lateraal en ventraal, dorsaal versmolten met vaginawand
ANATOMIE EN FUNCTIE BEKKENBODEMSPIEREN
= volledige afsluiting onderaan klein bekken (ilium, pubis, tuber ischiadica-sacrum-
coccygeus)
- N. pudendus somatische zenuwen: willekeurig!!
- BKB rechtstreeks verbonden aan bot, niet via pees zoals armspieren
- Steunfunctie
- Sluitfunctie + regeling mictie + defecatie + doorgang baby
- Seksuele functie
, - Optimaal functioneren tussen afsluiten en ontspannen
SLOW TWITCH SPIERTYPE I
= rode tonische vezels, 2/3 van BKB spieren
- Blijvende constante electrofysiologische activiteit
- Langdurige submaximale contracties -> BKB standaard altijd opgespannen
- Statische ondersteuning continentiemechanisme bv. van organen bij het
rechtstaan
FAST TWITCH SPIERTYPE II
= witte fasische vezels, 1/3 van BKB spieren
- Kort en krachtig samentrekken bij intra-abdominale drukverhoging bv. bij hoesten
- Actieve sluiting
PATHOLOGIE
- Urine verliezen, moeilijk plassen, stoelgangverlies
- Constipatie = functioneel door onvoldoende ontspanning BKB spieren
- Seksuele functiestoornis – genitopelviene pjin/penetratiestoornis
o Impotentie = onvermogen erectie krijgen of behouden (klein veneus lek
man)
o Dyspareunie = pijn of onmogelijkheid tot betrekkingen, vaginisme
o Ejaculatio praecox (intravaginale latentietijd)
- Uitzakkingen/prolaps van bv. rectum
INDICATIE
- Urologie
o SI, UI, mixed, disfunctioneel plassen, seksuele pijnstoornissen, coeles,
impotentie, ejaculatio praecox, pre-post operatief preventie
- Gynaecologie + materniteit
o SI, UI, mixed, disfunctioneel plassen, preventief, postnataal, seks
pijnstoornissen, coeles, vaginale flatus
- Gastro+abdominale chirurgie
o Fecale I, functionele obstipatie, pre-post operatief preventie
SPIEREN OPPERVLAKKIG PLAN
M. SFINCTER ANI EXTERNUS
- Ellips rond anaal kanaal
- Vezels vooraan centrum tendineum (= pezige structuur tussen anus en vagina +
aanhechting BKB spieren) lopen uit achteraan sacrum -> BKB contractie = CT
craniaal en ventraal
- Sluit en openingsfunctie
- Ophouden en maken van stoelgang en windjes
M. BULBOCAVERNOSUS
Vrouw:
