ZAKENRECHT .
————————————————————————————————————————————————— H1 - JURIDISCHE BRONNEN
1. V&A METHODE
BRONNEN OP PAPIER
JURIDISCHE TIJDSCHRIFTEN
1. familienaam auteur in hoofdletters + initialen voornaam auteur
2. volledige titel bijdrage tussen ‘ ‘ → ENKELE
3. afkorting titel tijdschrift cursief of onderlijnd
+ jaargang ( dubbele jaartallen voluit )
+ aflevering tijdschrift voorafgaan door /
4. beginpagina bijdrage
5. afsluiten .
→ VOLCKAERT E., 'Minnelijke ontbinding compromis’, NJW 2008/178, 197.
BOEKEN
1. familienaam auteur in hoofdletters + initialen voornaam auteur
2. volledige titel boek cursief
3. naam uitgeverij
4. jaar uitgave
5. indien bepaalde passage : toepasselijke paginanummers
6. afsluiten .
→ CARETTE N. en JANSEN R., Handboek Goederenrecht, Intersentia, 2022.
2. JURIDISCHE REFERENTIE
VASTE AFKORTING
● nieuw Burgerlijk Wetboek : BW
● oud Burgerlijk Wetboek : oud BW
● Hypotheekwet : Hyp.W.
● vrederechter : Vred.
● rechtbank van eerste aanleg, burgerlijke kamer : Rb.
● ondernemingsrechtbank : Orb.
● hof van beroep : HvB.
● Hof van Cassatie : Cass.
● Raad van State : RvS
VOORBEELD
→ artikel 3.62, § 2, eerste lid BW.
→ art. 3.62, § 2, eerste lid BW.
→ Wet 22 april 2003 tot wijziging …, BS 22 mei 2003
● 22 april 2003 = datum wet goedgekeurd
● 22 mei 2003 = datum wet gepubliceerd in BS
→ Rb. West-Vl. (afd. Veurne) 13 november 2023, T.App. 2024/1, 36.
● afkorting rechtbank ( afdeling ) datum uitspraak, vindplaats cursief jaargang tijdschrift/aflevering, beginpagina.
↪ in handschrift geen cursief : wel onderlijnen
———————————————————————————————————————————— H2 - BASISBEGRIPPEN ZAKENRECHT
1. SITUERING ZAKENRECHT / GOEDERENRECHT IN RECHT EN BASISBEGRIPPEN
BEGRIP VERMOGEN
art. 3.35 BW
= in € waardeerbare rechten en plichten van persoon
→ elke ( rechts ) persoon : 1 vermogen
→ = waarborg voor alle SE’s art. 3.36 BW
= vermogensrecht
BEGRIP GOED EN ZAAK
zaak = lichamelijk vermogensbestanddeel
goed = zaak en recht op een zaak art. 3.41 BW
1
,BASISPRINCIPES VAN GOEDERENRECHT / ZAKENRECHT
1. NUMERUS–CLAUSUS BEGINSEL
→ gesloten stelsel art. 3.3 BW
→ = bevestiging van Blieck-arrest van Hof van Cassatie
2. ZAKELIJK RECHT VS PERSOONLIJK RECHT
ZAKELIJK RECHT PERSOONLIJK RECHT
numerus clausus beginsel contractvrijheid, geen beperking
bevoegde RB : plaats van ligging goed bevoegde RB : woonplaats verweerder
voor zakelijk recht op ORG : systeem van publiciteit geen systeem van publiciteit
verjaart na 30 jaar door niet-gebruik verjaart niet door niet-gebruik
in geld waardeerbaar niet allemaal in geld waardeerbaar
volgrecht op goed geen volgrecht
3. HOOFDZAKELIJK AANVULLEND RECHT
→ principe art. 3.1 BW
→ definities = altijd dwingend recht
→ dwingend recht als wet dit bepaalt : ‘ Niettegenstaande enig aansluitend beding ‘
2. PUBLICITEIT VIA KANTOOR RECHTSZEKERHEID
AAPD
= Algemene Administratie Patrimonium Documentatie
● staatsinstelling
● bijhouden registers ivm. zakelijke rechten en zekerheden
KANTOOR RECHTSZEKERHEID HYPOTHEEKREGISTERS
3 FORMALITEITEN examen
1. overschrijving
= inhoud authentieke akte volledig overgeschreven in register van overschrijvingen
→ na kijken wie eigenaar van ORG of op dat ORG zakelijk gebruiksrecht heeft
2. inschrijving
= borderel van authentieke akte overgenomen in register van inschrijvingen ( geldt 30 jaar )
→ info voorrechten en hypotheken op ORG
3. kantmelding
= wijzigingen die zich voordoen mbt. akten die zijn overgeschreven
→ info over tenietgaan van overgeschreven rechten
→ derden gewaarschuwd : handelen hier risicovol
→ vermelding : uiteindelijke beslissing
4 REGISTERS
1. REGISTER VAN OVERSCHRIJVINGEN
→ doel = tegenstelbaarheid aan derden voor rechtshandelingen met betrekking tot ORG
↪ onderscheid tegenstelbaarheid contractspartijen en aan derden
→ welke documenten art. 3.30 BW
a. akten onder levenden
b. akten afstand van dergelijk recht
c. akten verkrijging door verjaring vaststellen en vonnissen die bestaan van recht van uitweg vaststellen
d. akten waardoor men tijdelijk in onverdeeldheid blijft
e. akten die voorkeur-, voorkoop- of optierecht verlenen op ORG
f. huurovereenkomsten +9j of levenslang
g. akten van erfopvolging
h. vonnissen / arresten als titel van overdracht van rechten
→ welke documenten : o.b.v. andere wetgeving
- verkavelingsakte
- herverkavelingsakte
- aan onroerend beslag voorafgaande bevelen, exploten van onroerend beslag en PV van toewijzing
- verklaring van niet-beslagbaarheid van gezinswoning
- dagvaardingen in ruimtelijk bestuursrecht
- bepaalde overheidsbeslissingen
2
, → AAPD aanvaardt alleen authentieke akten voor overschrijving in hyp.registers art. 3.31 §1
→ termen ivm notariële akte :
- minuut : originele notariële akte die op notariskantoor blijft
- expeditie of uitgifte : kopie van minuut van notariële akte voor contractspartijen
- borderel : samenvatting essentiële elementen van notariële akte
- notariële akte in brevet : kleine en minder belangrijke notariële akte die men 1 keer kan gebruiken waarvan
men origineel krijgt
2. REGISTER VAN INSCHRIJVINGEN
→ vermeld hypotheken en voorrechten op ORG
→ enkel borderel ŵ overgenomen
→ zorgt voor tegenstelbaarheid aan derden
→ derden moeten weet hebben van deze lasten
3. REGISTER VAN NEERLEGGING
→ alle akten die ŵ aangeboden : chronologisch vermeld
→ belangrijk voor prioriteitsregel :
↪ 2 aktes voor = ORG neergelegd ⇒ akte eerst vermeld : in register voorrang
4. REGISTER VAN TITULARISSEN VAN ONROERENDE ZAKELIJKE RECHTEN
→ alfabetische rangschikking voor alle aktes die werden aangeboden
→ opzoeking gedaan adhv persoonsnaam NIET van perceel
—————————————————————————————————————————————— H3 - INLEIDING VAN GOEDEREN
1. ALGEMENE CATEGORIEËN
PERSONEN – DIEREN – VOORWERPEN
PERSOON
art. 3.38 BW
= rechtssubject : heeft rechten en plichten
→ onderscheid natuurlijke personen / rechtspersonen
DIEREN
art. 3.39 BW
→ geen voorwerp : hebben gevoeligheid en biologische noden
→ regels van toepassing op voorwerpen ook op dieren
→ aparte wetgeving dierenwelzijn en dierenbescherming
VOORWERPEN
art. 3.40 BW
= alles wat geen persoon of dier is
→ kan lichamelijk of onlichamelijk zijn
● lichamelijk : huis
● onlichamelijk : recht van vruchtgebruik op huis
→ kan wel of niet toe eigening vatbaar zijn
VRUCHTEN EN OPBRENGSTEN
art. 3.42 BW
= alles wat een goed voortbrengt op natuurlijke of kunstmatige manier
VRUCHT
→ periodiek voortgebracht en wijzigt substantie niet
→ appel van appelboom - huur van woning
OPBRENGST
→ waarde van goed vermindert erdoor
→ kolen uit koolmijn - olie van olieveld - kap van bomen
2. INDELING VOLGENS GEBRUIK OF TOE–EIGENING MOGELIJKHEID
GEMENE VOORWERPEN
art. 3.43, eerste lid BW
= res communes
→ iedereen mag ze gebruiken, maar niemand kan zich dat volledig toe-eigenen
→ gebruik door bijzondere wetten geregeld
→ zon - maan - zee
3
, GOEDEREN ZONDER EIGENAAR
art. 3.43, tweede lid BW
→ 2 mogelijkheden
1. goed heeft nooit eigenaar gehad
2. eigenaar heeft afstand gedaan van goed
→ regeling voor RG : art. 3.59 § 2 BW
→ regeling niet-opgehaalde zaken : art. 3.60 BW
→ regeling voor ORG geen eigenaar ⇒ nr de Staat art. 3.66 BW
VERVANGBARE – VERBRUIKBARE & SOORTGOEDEREN
art. 3.44 BW
VERVANGBARE GOEDEREN
→ onderling verwisselbaar
→ hebben geen individuele kenmerken
→ geld
VERBRUIKBARE GOEDEREN
→ verdwijnen door gebruik
→ belang : niet mogelijk bij alle contracten
→ geld - voedsel - brandstof
SOORTGOEDEREN
→ bepaald nr maat - getal - gewicht
→ mazout - zand - olie
⇒ belang onderscheid wat betreft eigendomsoverdracht en risico
→ verschil vervangbaar / niet vervangbaar : belangrijk voor eigendoms- en risico-overdracht
● vervangbaar : eigendom en risico gaan over bij individualisering
○ tankwagen moet mazout leveren, kantelt en mazout loopt weg
⇒ nog geen individualisatie
⇒ koper nog geen eigenaar en moet nog niet betalen, leverancier moet nog leveren
● niet vervangbaar : eigendom en risico gaan over zodra er akkoord is
○ huis verkocht bij compromis en brandt af door blikseminslag
⇒ eigendom en risico overgegaan nr koper bij tekenen compromis
⇒ zal nog koopprijs van huis moeten betalen maar geen huis hebben
PRIVATE EN PUBLIEKE GOEDEREN
art. 3.45 BW
PRIVATE
= eigendom van privé-persoon
PUBLIEKE
= horen tot de Staat
● private domeingoederen
○ geen openbare bestemming
○ mogen verhuurd ŵ
○ particulieren kunnen ze verkrijgen door verjaring
○ gemeentemagazijn - kantoorgebouw van FOD
● publieke domeingoederen
○ wel openbare bestemming
○ zijn buiten handel
○ zijn onverjaarbaar
○ park - openbare bib - begraafplaats
——————————————————————————————————————— H4 - ROERENDE EN ONROERENDE GOEDEREN
1. SUMMA RERUM DIVISIO
art. 3.46 BW
= alle goederen zijn roerend of onroerend
4
————————————————————————————————————————————————— H1 - JURIDISCHE BRONNEN
1. V&A METHODE
BRONNEN OP PAPIER
JURIDISCHE TIJDSCHRIFTEN
1. familienaam auteur in hoofdletters + initialen voornaam auteur
2. volledige titel bijdrage tussen ‘ ‘ → ENKELE
3. afkorting titel tijdschrift cursief of onderlijnd
+ jaargang ( dubbele jaartallen voluit )
+ aflevering tijdschrift voorafgaan door /
4. beginpagina bijdrage
5. afsluiten .
→ VOLCKAERT E., 'Minnelijke ontbinding compromis’, NJW 2008/178, 197.
BOEKEN
1. familienaam auteur in hoofdletters + initialen voornaam auteur
2. volledige titel boek cursief
3. naam uitgeverij
4. jaar uitgave
5. indien bepaalde passage : toepasselijke paginanummers
6. afsluiten .
→ CARETTE N. en JANSEN R., Handboek Goederenrecht, Intersentia, 2022.
2. JURIDISCHE REFERENTIE
VASTE AFKORTING
● nieuw Burgerlijk Wetboek : BW
● oud Burgerlijk Wetboek : oud BW
● Hypotheekwet : Hyp.W.
● vrederechter : Vred.
● rechtbank van eerste aanleg, burgerlijke kamer : Rb.
● ondernemingsrechtbank : Orb.
● hof van beroep : HvB.
● Hof van Cassatie : Cass.
● Raad van State : RvS
VOORBEELD
→ artikel 3.62, § 2, eerste lid BW.
→ art. 3.62, § 2, eerste lid BW.
→ Wet 22 april 2003 tot wijziging …, BS 22 mei 2003
● 22 april 2003 = datum wet goedgekeurd
● 22 mei 2003 = datum wet gepubliceerd in BS
→ Rb. West-Vl. (afd. Veurne) 13 november 2023, T.App. 2024/1, 36.
● afkorting rechtbank ( afdeling ) datum uitspraak, vindplaats cursief jaargang tijdschrift/aflevering, beginpagina.
↪ in handschrift geen cursief : wel onderlijnen
———————————————————————————————————————————— H2 - BASISBEGRIPPEN ZAKENRECHT
1. SITUERING ZAKENRECHT / GOEDERENRECHT IN RECHT EN BASISBEGRIPPEN
BEGRIP VERMOGEN
art. 3.35 BW
= in € waardeerbare rechten en plichten van persoon
→ elke ( rechts ) persoon : 1 vermogen
→ = waarborg voor alle SE’s art. 3.36 BW
= vermogensrecht
BEGRIP GOED EN ZAAK
zaak = lichamelijk vermogensbestanddeel
goed = zaak en recht op een zaak art. 3.41 BW
1
,BASISPRINCIPES VAN GOEDERENRECHT / ZAKENRECHT
1. NUMERUS–CLAUSUS BEGINSEL
→ gesloten stelsel art. 3.3 BW
→ = bevestiging van Blieck-arrest van Hof van Cassatie
2. ZAKELIJK RECHT VS PERSOONLIJK RECHT
ZAKELIJK RECHT PERSOONLIJK RECHT
numerus clausus beginsel contractvrijheid, geen beperking
bevoegde RB : plaats van ligging goed bevoegde RB : woonplaats verweerder
voor zakelijk recht op ORG : systeem van publiciteit geen systeem van publiciteit
verjaart na 30 jaar door niet-gebruik verjaart niet door niet-gebruik
in geld waardeerbaar niet allemaal in geld waardeerbaar
volgrecht op goed geen volgrecht
3. HOOFDZAKELIJK AANVULLEND RECHT
→ principe art. 3.1 BW
→ definities = altijd dwingend recht
→ dwingend recht als wet dit bepaalt : ‘ Niettegenstaande enig aansluitend beding ‘
2. PUBLICITEIT VIA KANTOOR RECHTSZEKERHEID
AAPD
= Algemene Administratie Patrimonium Documentatie
● staatsinstelling
● bijhouden registers ivm. zakelijke rechten en zekerheden
KANTOOR RECHTSZEKERHEID HYPOTHEEKREGISTERS
3 FORMALITEITEN examen
1. overschrijving
= inhoud authentieke akte volledig overgeschreven in register van overschrijvingen
→ na kijken wie eigenaar van ORG of op dat ORG zakelijk gebruiksrecht heeft
2. inschrijving
= borderel van authentieke akte overgenomen in register van inschrijvingen ( geldt 30 jaar )
→ info voorrechten en hypotheken op ORG
3. kantmelding
= wijzigingen die zich voordoen mbt. akten die zijn overgeschreven
→ info over tenietgaan van overgeschreven rechten
→ derden gewaarschuwd : handelen hier risicovol
→ vermelding : uiteindelijke beslissing
4 REGISTERS
1. REGISTER VAN OVERSCHRIJVINGEN
→ doel = tegenstelbaarheid aan derden voor rechtshandelingen met betrekking tot ORG
↪ onderscheid tegenstelbaarheid contractspartijen en aan derden
→ welke documenten art. 3.30 BW
a. akten onder levenden
b. akten afstand van dergelijk recht
c. akten verkrijging door verjaring vaststellen en vonnissen die bestaan van recht van uitweg vaststellen
d. akten waardoor men tijdelijk in onverdeeldheid blijft
e. akten die voorkeur-, voorkoop- of optierecht verlenen op ORG
f. huurovereenkomsten +9j of levenslang
g. akten van erfopvolging
h. vonnissen / arresten als titel van overdracht van rechten
→ welke documenten : o.b.v. andere wetgeving
- verkavelingsakte
- herverkavelingsakte
- aan onroerend beslag voorafgaande bevelen, exploten van onroerend beslag en PV van toewijzing
- verklaring van niet-beslagbaarheid van gezinswoning
- dagvaardingen in ruimtelijk bestuursrecht
- bepaalde overheidsbeslissingen
2
, → AAPD aanvaardt alleen authentieke akten voor overschrijving in hyp.registers art. 3.31 §1
→ termen ivm notariële akte :
- minuut : originele notariële akte die op notariskantoor blijft
- expeditie of uitgifte : kopie van minuut van notariële akte voor contractspartijen
- borderel : samenvatting essentiële elementen van notariële akte
- notariële akte in brevet : kleine en minder belangrijke notariële akte die men 1 keer kan gebruiken waarvan
men origineel krijgt
2. REGISTER VAN INSCHRIJVINGEN
→ vermeld hypotheken en voorrechten op ORG
→ enkel borderel ŵ overgenomen
→ zorgt voor tegenstelbaarheid aan derden
→ derden moeten weet hebben van deze lasten
3. REGISTER VAN NEERLEGGING
→ alle akten die ŵ aangeboden : chronologisch vermeld
→ belangrijk voor prioriteitsregel :
↪ 2 aktes voor = ORG neergelegd ⇒ akte eerst vermeld : in register voorrang
4. REGISTER VAN TITULARISSEN VAN ONROERENDE ZAKELIJKE RECHTEN
→ alfabetische rangschikking voor alle aktes die werden aangeboden
→ opzoeking gedaan adhv persoonsnaam NIET van perceel
—————————————————————————————————————————————— H3 - INLEIDING VAN GOEDEREN
1. ALGEMENE CATEGORIEËN
PERSONEN – DIEREN – VOORWERPEN
PERSOON
art. 3.38 BW
= rechtssubject : heeft rechten en plichten
→ onderscheid natuurlijke personen / rechtspersonen
DIEREN
art. 3.39 BW
→ geen voorwerp : hebben gevoeligheid en biologische noden
→ regels van toepassing op voorwerpen ook op dieren
→ aparte wetgeving dierenwelzijn en dierenbescherming
VOORWERPEN
art. 3.40 BW
= alles wat geen persoon of dier is
→ kan lichamelijk of onlichamelijk zijn
● lichamelijk : huis
● onlichamelijk : recht van vruchtgebruik op huis
→ kan wel of niet toe eigening vatbaar zijn
VRUCHTEN EN OPBRENGSTEN
art. 3.42 BW
= alles wat een goed voortbrengt op natuurlijke of kunstmatige manier
VRUCHT
→ periodiek voortgebracht en wijzigt substantie niet
→ appel van appelboom - huur van woning
OPBRENGST
→ waarde van goed vermindert erdoor
→ kolen uit koolmijn - olie van olieveld - kap van bomen
2. INDELING VOLGENS GEBRUIK OF TOE–EIGENING MOGELIJKHEID
GEMENE VOORWERPEN
art. 3.43, eerste lid BW
= res communes
→ iedereen mag ze gebruiken, maar niemand kan zich dat volledig toe-eigenen
→ gebruik door bijzondere wetten geregeld
→ zon - maan - zee
3
, GOEDEREN ZONDER EIGENAAR
art. 3.43, tweede lid BW
→ 2 mogelijkheden
1. goed heeft nooit eigenaar gehad
2. eigenaar heeft afstand gedaan van goed
→ regeling voor RG : art. 3.59 § 2 BW
→ regeling niet-opgehaalde zaken : art. 3.60 BW
→ regeling voor ORG geen eigenaar ⇒ nr de Staat art. 3.66 BW
VERVANGBARE – VERBRUIKBARE & SOORTGOEDEREN
art. 3.44 BW
VERVANGBARE GOEDEREN
→ onderling verwisselbaar
→ hebben geen individuele kenmerken
→ geld
VERBRUIKBARE GOEDEREN
→ verdwijnen door gebruik
→ belang : niet mogelijk bij alle contracten
→ geld - voedsel - brandstof
SOORTGOEDEREN
→ bepaald nr maat - getal - gewicht
→ mazout - zand - olie
⇒ belang onderscheid wat betreft eigendomsoverdracht en risico
→ verschil vervangbaar / niet vervangbaar : belangrijk voor eigendoms- en risico-overdracht
● vervangbaar : eigendom en risico gaan over bij individualisering
○ tankwagen moet mazout leveren, kantelt en mazout loopt weg
⇒ nog geen individualisatie
⇒ koper nog geen eigenaar en moet nog niet betalen, leverancier moet nog leveren
● niet vervangbaar : eigendom en risico gaan over zodra er akkoord is
○ huis verkocht bij compromis en brandt af door blikseminslag
⇒ eigendom en risico overgegaan nr koper bij tekenen compromis
⇒ zal nog koopprijs van huis moeten betalen maar geen huis hebben
PRIVATE EN PUBLIEKE GOEDEREN
art. 3.45 BW
PRIVATE
= eigendom van privé-persoon
PUBLIEKE
= horen tot de Staat
● private domeingoederen
○ geen openbare bestemming
○ mogen verhuurd ŵ
○ particulieren kunnen ze verkrijgen door verjaring
○ gemeentemagazijn - kantoorgebouw van FOD
● publieke domeingoederen
○ wel openbare bestemming
○ zijn buiten handel
○ zijn onverjaarbaar
○ park - openbare bib - begraafplaats
——————————————————————————————————————— H4 - ROERENDE EN ONROERENDE GOEDEREN
1. SUMMA RERUM DIVISIO
art. 3.46 BW
= alle goederen zijn roerend of onroerend
4