MFP SPIJSVERTERINGSSTELSEL – FYSIOLOGIE
ALGEMENE INLEIDING
Sfincters v GI-stelsel: UOS, LOS, Pyloor, Ileocecal, internal & extrernal anal -> 5(6)
Opname voedsel -> digestie & absorptie nodig
- Mechanisch: kauwen
- Absorptie afhank v chemische structuur
o Vetten: VZ & monoglyceriden NIET TG
o Suikers: monosachariden
o Proteïnen: peptiden & AZ
- Afbraak door enzymen
Digestie = omzetting v voedsel in stoffen die door dunnen darm opgenomen ku
worden
- Mond: amylase (suikers) & lipase (vetten)
- Maag: proteasen (pepsine vr proteïnen) & amylase (doorgeslikt speeksel)
- Dun darm: pancreas & brush border enzymes
Waterbalans:
In:
- Inname: 2L
- Speeksel: 1L
- Maag: 2L
- Lever: 1L
- Pancreas: 2L
- Dunnedarm: 1-2L
- Dikke darm: 0.5L
Uit:
- Jejunum: 4-5L
- Ileum: 3-4L
- Dikke darm: 1-2L
Totaal:
- 0.2L in feces
Bacteriën:
- 10% mens: 10*1012 humane cellen, 100*1012 bacteriën & 100x keer gen.
bacterieel materiaal
- Mens = superorganisme: alle opp gekoloniseerd, > 1kg biomassa
- Noodzaak:
o Mens geeft: voeding, anaerobe omgeving, zelfde warmte
o Bacterie geeft: metabole capaciteit, vatbaarheid tegen slechte
bacteriën
- Dunne darm: vertering eiwitten, suikers & vetten
, - Dikke darm: onverteerde voedselrestel klaarmaken vr ontlasting -> bacterien
verteren nog een deel (bacteriële overgroei bij proton pomp inhibitoren)
Darm immunologisch:
- Oral tolerance: eten niet lichaamsvreemd zien
- Meeste immuuncellen
Regeling voedselopname: hypothalamus (balans eetlust)
- Anorixigeen (POMC/CART) = verminderen eetlust & energie-iname & verhogen
E-gebruik
o α-MSH, CCK, CRH
- Orexigeen (AgRP/NPY) = meer eetlust & voedselinname
o NPY, Agouti-relatedprotein (AGRP)
- Balans -> regelt eetlust
o Anorexigene stimuli: leptine, insuline, incretines, stretch vd darm, CCK,
glucose, peptide YY, pancreatic peptide
o Orexigene stimuli: ghreline
Leptine:
- Productie: vetweefsel na maaltijd
- Activeert POMC neuronen
- Inhibeert NPY/AgRP neuronen
Insuline:
- Productie: pancreas na maaltijd bij stijgende glycemie
- Activeert: POMC
- Inhibeert NPY-AgRP
CCK:
- Productie: I-cel vd dunne darm
- Wat: gevoel v verzadiging
- Functie:
o stimulatie pancreassecretie & galblaascontractie
o vermindert maagmotiliteit & maagzuursecretie
o darmotiliteit stim
Incretines:
- = GLP-1/Glucagon Like Peptide (L-cellen), GIP/Gastric Inhibitory Peptide (K-
cellen)
- Wanneer: koolhydraten & vetrijk voedsel
- Werking: verzadigingsgevoel, zet insuline vrij, afname zuursecretie &
maagontlediging, vetopslag
- Klinisch GLP-1:
o Liraglutide: victoza
o Semaglutide: ozempic
Peptide YY:
- Productie: L-cel
, - Wat: verzadiging tgv afname NPY & AGRP & onderdrukt maag/darm motiliteit,
HCL & galblaascontractie
- Toepassing: obese mensen minder PPY in bloed
Pancreatic peptide:
- Productie: pancreas (PP) bij lipiden & eiwitrijke maaltijd
- Via vagale reflexen: vezadiging
- Functie: remt maag darm motiliteit/secreties & pancreas secreties
o Glycemie stijgt: PP daalt
o Diabetes: verhoogde PP bloedspiegel
Ghreline = hongerhormoon
- Productie: fundus & corpus
- Functie:
o toename NPY & AgRP -> eetluststimulatie
o zuursecretie & maagevacuatie
o nuchter: hongercontracties
o diabetogeen & obesogeen
o belet ondanks vasten snel gewichtsverlies
- Dieet geinduceerde vermagering: toename ghreline
- Gastric bypass/sleeve: ghreline daalt
ALGEMENE INLEIDING
Sfincters v GI-stelsel: UOS, LOS, Pyloor, Ileocecal, internal & extrernal anal -> 5(6)
Opname voedsel -> digestie & absorptie nodig
- Mechanisch: kauwen
- Absorptie afhank v chemische structuur
o Vetten: VZ & monoglyceriden NIET TG
o Suikers: monosachariden
o Proteïnen: peptiden & AZ
- Afbraak door enzymen
Digestie = omzetting v voedsel in stoffen die door dunnen darm opgenomen ku
worden
- Mond: amylase (suikers) & lipase (vetten)
- Maag: proteasen (pepsine vr proteïnen) & amylase (doorgeslikt speeksel)
- Dun darm: pancreas & brush border enzymes
Waterbalans:
In:
- Inname: 2L
- Speeksel: 1L
- Maag: 2L
- Lever: 1L
- Pancreas: 2L
- Dunnedarm: 1-2L
- Dikke darm: 0.5L
Uit:
- Jejunum: 4-5L
- Ileum: 3-4L
- Dikke darm: 1-2L
Totaal:
- 0.2L in feces
Bacteriën:
- 10% mens: 10*1012 humane cellen, 100*1012 bacteriën & 100x keer gen.
bacterieel materiaal
- Mens = superorganisme: alle opp gekoloniseerd, > 1kg biomassa
- Noodzaak:
o Mens geeft: voeding, anaerobe omgeving, zelfde warmte
o Bacterie geeft: metabole capaciteit, vatbaarheid tegen slechte
bacteriën
- Dunne darm: vertering eiwitten, suikers & vetten
, - Dikke darm: onverteerde voedselrestel klaarmaken vr ontlasting -> bacterien
verteren nog een deel (bacteriële overgroei bij proton pomp inhibitoren)
Darm immunologisch:
- Oral tolerance: eten niet lichaamsvreemd zien
- Meeste immuuncellen
Regeling voedselopname: hypothalamus (balans eetlust)
- Anorixigeen (POMC/CART) = verminderen eetlust & energie-iname & verhogen
E-gebruik
o α-MSH, CCK, CRH
- Orexigeen (AgRP/NPY) = meer eetlust & voedselinname
o NPY, Agouti-relatedprotein (AGRP)
- Balans -> regelt eetlust
o Anorexigene stimuli: leptine, insuline, incretines, stretch vd darm, CCK,
glucose, peptide YY, pancreatic peptide
o Orexigene stimuli: ghreline
Leptine:
- Productie: vetweefsel na maaltijd
- Activeert POMC neuronen
- Inhibeert NPY/AgRP neuronen
Insuline:
- Productie: pancreas na maaltijd bij stijgende glycemie
- Activeert: POMC
- Inhibeert NPY-AgRP
CCK:
- Productie: I-cel vd dunne darm
- Wat: gevoel v verzadiging
- Functie:
o stimulatie pancreassecretie & galblaascontractie
o vermindert maagmotiliteit & maagzuursecretie
o darmotiliteit stim
Incretines:
- = GLP-1/Glucagon Like Peptide (L-cellen), GIP/Gastric Inhibitory Peptide (K-
cellen)
- Wanneer: koolhydraten & vetrijk voedsel
- Werking: verzadigingsgevoel, zet insuline vrij, afname zuursecretie &
maagontlediging, vetopslag
- Klinisch GLP-1:
o Liraglutide: victoza
o Semaglutide: ozempic
Peptide YY:
- Productie: L-cel
, - Wat: verzadiging tgv afname NPY & AGRP & onderdrukt maag/darm motiliteit,
HCL & galblaascontractie
- Toepassing: obese mensen minder PPY in bloed
Pancreatic peptide:
- Productie: pancreas (PP) bij lipiden & eiwitrijke maaltijd
- Via vagale reflexen: vezadiging
- Functie: remt maag darm motiliteit/secreties & pancreas secreties
o Glycemie stijgt: PP daalt
o Diabetes: verhoogde PP bloedspiegel
Ghreline = hongerhormoon
- Productie: fundus & corpus
- Functie:
o toename NPY & AgRP -> eetluststimulatie
o zuursecretie & maagevacuatie
o nuchter: hongercontracties
o diabetogeen & obesogeen
o belet ondanks vasten snel gewichtsverlies
- Dieet geinduceerde vermagering: toename ghreline
- Gastric bypass/sleeve: ghreline daalt
