Samenvatting CE4 A-lijn
Bekijk de video’s in Edumundo.
Hoofdstuk 3 Plaats van inkoop binnen de organisatie
Paragraaf 1 De organisatiestructuur
De organisatiestructuur is de wijze waarop taken binnen een organisatie zijn verdeeld waarop
vervolgens afstemming tussen deeltaken tot stand wordt gebracht. Zij heeft dus te maken met de
verdeling van activiteiten over afdelingen en de taken van de werknemers.
Groene weide: ‘als we mogen ons bedrijf opnieuw mogen starten, hoe zouden wij ons dan
organiseren?’.
Complexe structuren uit het (recente) verleden lijken inmiddels verouderd. Flexibiliteit, snelheid en
‘one pagers’ worden waarschijnlijk de randvoorwaarden voor succes in de toekomst.
1.1 Theorie van Mintzberg
Mintzberg ontwikkelde een model om organisaties makkelijker in te delen en te herkennen. Binnen
dat model wordt vooral gekeken naar dat deel van de organisatie dat de meeste invloed heeft op het
resultaat, het zogenaamde dominante organisatiedeel. Daarnaast wordt gekeken naar de meest
gebruikte manier om activiteiten in een organisatie te sturen en op elkaar af te stemmen, het
belangrijkste coördinatiemechanisme.
Volgens Mintzberg bestaan
organisatiestructuren uit maximaal zes
onderdelen:
1. De strategische top (strategic
apex): denk aan de directie van een
organisatie.
2. Het lijnmanagement: ook wel het
middenkader genoemd.
3. De werkvloer (operating
core): verantwoordelijk voor
uitvoering van de werkzaamheden.
4. De ondersteunende staf
(support): afdelingen als
personeelszaken en facility
management.
5. De technostructuur:
ondersteunende stafafdelingen
zoals planning, IT of logistiek.
6. De ideologie: de bedrijfscultuur,
normen en waarden en andere niet-materiële doelen.
,Ook beschikken organisaties volgens Mintzberg over zes interne coördinatiemechanismen. Deze
zorgen voor afstemming binnen de organisatie:
Naast deze coördinatiemechanismen onderscheidt Mintzberg ook een zevental typen organisaties:
1. Entrepreneurial organization (eenvoudige structuur).
2. Machine organization (machinebureaucratie).
3. Professional organization (professionele bureaucratie).
4. Diversified organization (divisiestructuur).
5. Innovative organization (adhocratie).
6. Missionary organization (zendingsorganisatie).
7. Political organization (politieke organisatie).
Paragraaf 2 Organisatievormen
1. De lijnorganisatie
Een lijnorganisatie is een organisatie waar boven elke werknemer een manager staat. In deze
organisaties zijn taken toebedeeld aan afdelingen. De lijnorganisatie is een veelgebruikte
organisatiestructuur. Qua vorm lijkt de lijnorganisatie op een piramide: van boven smal en breed
uitlopend naar beneden.
Voordelen:
- Verantwoordelijkheid is duidelijk en eenvoudig vast te stellen
- Bevoegdheden zijn afgebakend
- Taken en verantwoordelijkheden zijn duidelijk bepaald
- Beslissen kan snel gaan
Nadelen:
- Bureaucratie (veel regels en lange lijnen)
- ‘Eilandjes’ in plaats van samenwerking
- Doorgaans minder arbeidsverdeling en specialisatie
- Managers als ‘controleurs’
- Niet flexibel (alles ligt vast)
, 2. De lijn-staforganisatie
Een lijn-staforganisatie is een lijnorganisatie waaraan één of meer stafafdelingen zijn toegevoegd. De
toevoeging staf geeft aan dat de onderneming met adviseurs en/of adviesafdelingen werkt.
In een lijnorganisatie wordt er verwacht dat lijnmanagers op alle gebieden deskundig zijn. Om deze
lijnmanagers te ondersteunen zijn stafdiensten in het leven geroepen. De stafdiensten werken voor
het hele bedrijf of voor een deel van het bedrijf, maar zijn niet ondergeschikt aan de afdelingen. Ze
staan ‘buiten de lijn’.
Voorbeelden stafdiensten: personeelszaken, financiën en automatisering.
3. De matrixorganisatie
Een matrixorganisatie is een organisatiestructuur die vaak in grote organisaties wordt toegepast.
Hierbij rapporteren deelnemers aan meerdere personen. De organisatievorm is dan opgedeeld naar
verschillende gezichtspunten, bijvoorbeeld naar productgroep en naar geografische regio. Een
medewerker heeft twee leidinggevenden, namelijk het hoofd van de productgroep én het hoofd van
de geografische regio.
Bekijk de video’s in Edumundo.
Hoofdstuk 3 Plaats van inkoop binnen de organisatie
Paragraaf 1 De organisatiestructuur
De organisatiestructuur is de wijze waarop taken binnen een organisatie zijn verdeeld waarop
vervolgens afstemming tussen deeltaken tot stand wordt gebracht. Zij heeft dus te maken met de
verdeling van activiteiten over afdelingen en de taken van de werknemers.
Groene weide: ‘als we mogen ons bedrijf opnieuw mogen starten, hoe zouden wij ons dan
organiseren?’.
Complexe structuren uit het (recente) verleden lijken inmiddels verouderd. Flexibiliteit, snelheid en
‘one pagers’ worden waarschijnlijk de randvoorwaarden voor succes in de toekomst.
1.1 Theorie van Mintzberg
Mintzberg ontwikkelde een model om organisaties makkelijker in te delen en te herkennen. Binnen
dat model wordt vooral gekeken naar dat deel van de organisatie dat de meeste invloed heeft op het
resultaat, het zogenaamde dominante organisatiedeel. Daarnaast wordt gekeken naar de meest
gebruikte manier om activiteiten in een organisatie te sturen en op elkaar af te stemmen, het
belangrijkste coördinatiemechanisme.
Volgens Mintzberg bestaan
organisatiestructuren uit maximaal zes
onderdelen:
1. De strategische top (strategic
apex): denk aan de directie van een
organisatie.
2. Het lijnmanagement: ook wel het
middenkader genoemd.
3. De werkvloer (operating
core): verantwoordelijk voor
uitvoering van de werkzaamheden.
4. De ondersteunende staf
(support): afdelingen als
personeelszaken en facility
management.
5. De technostructuur:
ondersteunende stafafdelingen
zoals planning, IT of logistiek.
6. De ideologie: de bedrijfscultuur,
normen en waarden en andere niet-materiële doelen.
,Ook beschikken organisaties volgens Mintzberg over zes interne coördinatiemechanismen. Deze
zorgen voor afstemming binnen de organisatie:
Naast deze coördinatiemechanismen onderscheidt Mintzberg ook een zevental typen organisaties:
1. Entrepreneurial organization (eenvoudige structuur).
2. Machine organization (machinebureaucratie).
3. Professional organization (professionele bureaucratie).
4. Diversified organization (divisiestructuur).
5. Innovative organization (adhocratie).
6. Missionary organization (zendingsorganisatie).
7. Political organization (politieke organisatie).
Paragraaf 2 Organisatievormen
1. De lijnorganisatie
Een lijnorganisatie is een organisatie waar boven elke werknemer een manager staat. In deze
organisaties zijn taken toebedeeld aan afdelingen. De lijnorganisatie is een veelgebruikte
organisatiestructuur. Qua vorm lijkt de lijnorganisatie op een piramide: van boven smal en breed
uitlopend naar beneden.
Voordelen:
- Verantwoordelijkheid is duidelijk en eenvoudig vast te stellen
- Bevoegdheden zijn afgebakend
- Taken en verantwoordelijkheden zijn duidelijk bepaald
- Beslissen kan snel gaan
Nadelen:
- Bureaucratie (veel regels en lange lijnen)
- ‘Eilandjes’ in plaats van samenwerking
- Doorgaans minder arbeidsverdeling en specialisatie
- Managers als ‘controleurs’
- Niet flexibel (alles ligt vast)
, 2. De lijn-staforganisatie
Een lijn-staforganisatie is een lijnorganisatie waaraan één of meer stafafdelingen zijn toegevoegd. De
toevoeging staf geeft aan dat de onderneming met adviseurs en/of adviesafdelingen werkt.
In een lijnorganisatie wordt er verwacht dat lijnmanagers op alle gebieden deskundig zijn. Om deze
lijnmanagers te ondersteunen zijn stafdiensten in het leven geroepen. De stafdiensten werken voor
het hele bedrijf of voor een deel van het bedrijf, maar zijn niet ondergeschikt aan de afdelingen. Ze
staan ‘buiten de lijn’.
Voorbeelden stafdiensten: personeelszaken, financiën en automatisering.
3. De matrixorganisatie
Een matrixorganisatie is een organisatiestructuur die vaak in grote organisaties wordt toegepast.
Hierbij rapporteren deelnemers aan meerdere personen. De organisatievorm is dan opgedeeld naar
verschillende gezichtspunten, bijvoorbeeld naar productgroep en naar geografische regio. Een
medewerker heeft twee leidinggevenden, namelijk het hoofd van de productgroep én het hoofd van
de geografische regio.
