LES 10: HET KIND ALS RISICO
HET KIND ALS…
- GEVAAR:
o Kinderen/jongeren betekenen een risico voor de ander of SL
o Bv. lawaaioverlast, diefstal, agressie, bendegeweld, druggebruik,…
- IN GEVAAR:
o De omgeving en/of de samenleving houdt risico’s in voor de ontwikkeling of
het welbevinden van kinderen/jongeren
o Bv. veiligheid van speelterreinen, in het verkeer, in het omgaan met sociale
media,…
HET KIND ALS GEVAAR – JEUGDCRIMINALITEIT
‘DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG’: ONTSTAAN VAN JEUGDCRIMINALITEIT
1) Lange traditie van ‘klaagzang’ over de jeugd (al meer dan 2000 jaar)
- Oudheid:
Bv. Aristoteles: jeugd als driftig, opvliegen (maarook gehecht aan vrienden)
Bv. Discussie: ‘dit hoort bij een (voorbijgaande) fase’ vs. ‘beteugeling is
noodzakelijk’
- Rond de Middeleeuwen:
Bv. Aurelius Augustinus vertelt in ‘confessiones’ over zijn onstuimige jeugd
(schilderde jeugd met sombere kleuren als een tijd van weerspannigheid,
gebrek aan respect voor ouders..)
Bv. Aanwezigheid jongeren in de publieke ruimte (maar ook
geweldpleging, jeugdbendes,…)
- 16de eeuw:
Bv. “Wy bevinden dat de kynderen van onsen jegenwoordeghen tyde
snoodere ende veel erghere zijn dan de kynderen van voorleden tyden
waeren (Godt betert)”
= klaagzang over de jeugd van rechtgeleerden (wielant & damhouder)
- 18de eeuw:
Bv. Klachten over jongerenverenigingen (rebellerend gedrag,
vandalenstreken, leegloperij,…)
⇨ Toch: geen afzonderlijk maatschappelijk probleem met aparte aanpak
2) 19de eeuw: ‘ontdekking’ van de jeugdcriminaliteit als fenomeen
Maatschappelijke context: Sociale kwestie / arbeidsvraagstuk
Burgerij voelde zich bedreigd:
- Armoedige leefomstandigheden van een snelgroeiende
arbeidersklasse: Potentiële broeihaard voor immoraliteit en
criminaliteit
- Arbeiderskinderen als toekomstige aanvoerders van stakingen en protest
- (Gebrekkige) opvoeding in lagere klassen als voedingsbodem voor
Downloaded by Watchme mail ()
, jeugddelinquentie, ‘Onschuldige criminele kind’, Kinderen als ‘moreel
bedreigd’
a. 20ste eeuw: overheidsinterventies t.a.v. jeugdcriminaliteit
CENTRALE OPVATTINGEN:
o Oorzaken jeugdcriminaliteit:
bij jonge dader én opvoeding/omgeving
o BESCHERMING (i.p.v. bestraffing) dringt zich op
▪ Wet op de ‘kinderbescherming’ van 1912:
notie ‘belang van het kind’
▪ Wet op de ‘jeugdbescherming’ van 1965:
notie ‘kind in gevaar’
▪ De ‘bijzondere jeugdbijstand’ van 1985 en 1990: notie
‘problematische opvoedingssituatie’ (=POS)
▪ Integrale jeugdhulp van 2013
DE ‘JEUGDDELINQUENT’ BESTAAT NIET
Afhankelijk van de maatschappelijke context worden sommige gedragingen
van jongeren schadelijker bevonden dan andere.
- Jeugdcriminaliteit kent verschillende gedaanten:
o Bv. Begin 20ste eeuw (en na WOI):
- Rebelse en genotzuchtige jeugd en ‘onzedige meisjes’
- Delict ‘Landloperij’ (Cfr. veranderende sociale positie)
= geen werk / inkomen -> geassocieerd met criminaliteit
o Bv. Na WOII:
- Delict ‘Ongehoorzaamheid’ (o.a. spijbelgedrag, uitgaan in dancings,…)
⇨ Meer & meer mogelijkheden dus meer ongehoorzaamheid
METHODEN VAN UITHUISPLAATSING
Historische discussie tussen 2 opties (systemen uithuisplaatsing):
- Angelsaksische ‘collectieve’ methode
- Franse ‘familiale’ methode
⇨ Beide methodes = intentie om bescherming van ‘ouderloze’ kind te
garanderen maar zijn zeer verschillend in wijze waarop dat ze dat doen
1) ANGELSAKSISCHE ‘COLLECTIEVE’ METHODE
Kenmerken: kritiek
-Collectieve opvoeding -Ontbrekende familiale context
- Gestructureerde & gedisciplineerde - Koele infrastructuur (barak, kazernegevoel)
opvoeding in de instellingen - Weg v/d samenleving
- Afzondering maatschappij - ‘Gestichtsdementie’
(school in voorziening, geen (langdurig & geïsoleerd verblijf)
sociaal cc) > problemen bij verlaten want
- Weg van de zondige invloed v/h gezin dan vallen regels plots weg
Downloaded by Watchme mail ()
HET KIND ALS…
- GEVAAR:
o Kinderen/jongeren betekenen een risico voor de ander of SL
o Bv. lawaaioverlast, diefstal, agressie, bendegeweld, druggebruik,…
- IN GEVAAR:
o De omgeving en/of de samenleving houdt risico’s in voor de ontwikkeling of
het welbevinden van kinderen/jongeren
o Bv. veiligheid van speelterreinen, in het verkeer, in het omgaan met sociale
media,…
HET KIND ALS GEVAAR – JEUGDCRIMINALITEIT
‘DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG’: ONTSTAAN VAN JEUGDCRIMINALITEIT
1) Lange traditie van ‘klaagzang’ over de jeugd (al meer dan 2000 jaar)
- Oudheid:
Bv. Aristoteles: jeugd als driftig, opvliegen (maarook gehecht aan vrienden)
Bv. Discussie: ‘dit hoort bij een (voorbijgaande) fase’ vs. ‘beteugeling is
noodzakelijk’
- Rond de Middeleeuwen:
Bv. Aurelius Augustinus vertelt in ‘confessiones’ over zijn onstuimige jeugd
(schilderde jeugd met sombere kleuren als een tijd van weerspannigheid,
gebrek aan respect voor ouders..)
Bv. Aanwezigheid jongeren in de publieke ruimte (maar ook
geweldpleging, jeugdbendes,…)
- 16de eeuw:
Bv. “Wy bevinden dat de kynderen van onsen jegenwoordeghen tyde
snoodere ende veel erghere zijn dan de kynderen van voorleden tyden
waeren (Godt betert)”
= klaagzang over de jeugd van rechtgeleerden (wielant & damhouder)
- 18de eeuw:
Bv. Klachten over jongerenverenigingen (rebellerend gedrag,
vandalenstreken, leegloperij,…)
⇨ Toch: geen afzonderlijk maatschappelijk probleem met aparte aanpak
2) 19de eeuw: ‘ontdekking’ van de jeugdcriminaliteit als fenomeen
Maatschappelijke context: Sociale kwestie / arbeidsvraagstuk
Burgerij voelde zich bedreigd:
- Armoedige leefomstandigheden van een snelgroeiende
arbeidersklasse: Potentiële broeihaard voor immoraliteit en
criminaliteit
- Arbeiderskinderen als toekomstige aanvoerders van stakingen en protest
- (Gebrekkige) opvoeding in lagere klassen als voedingsbodem voor
Downloaded by Watchme mail ()
, jeugddelinquentie, ‘Onschuldige criminele kind’, Kinderen als ‘moreel
bedreigd’
a. 20ste eeuw: overheidsinterventies t.a.v. jeugdcriminaliteit
CENTRALE OPVATTINGEN:
o Oorzaken jeugdcriminaliteit:
bij jonge dader én opvoeding/omgeving
o BESCHERMING (i.p.v. bestraffing) dringt zich op
▪ Wet op de ‘kinderbescherming’ van 1912:
notie ‘belang van het kind’
▪ Wet op de ‘jeugdbescherming’ van 1965:
notie ‘kind in gevaar’
▪ De ‘bijzondere jeugdbijstand’ van 1985 en 1990: notie
‘problematische opvoedingssituatie’ (=POS)
▪ Integrale jeugdhulp van 2013
DE ‘JEUGDDELINQUENT’ BESTAAT NIET
Afhankelijk van de maatschappelijke context worden sommige gedragingen
van jongeren schadelijker bevonden dan andere.
- Jeugdcriminaliteit kent verschillende gedaanten:
o Bv. Begin 20ste eeuw (en na WOI):
- Rebelse en genotzuchtige jeugd en ‘onzedige meisjes’
- Delict ‘Landloperij’ (Cfr. veranderende sociale positie)
= geen werk / inkomen -> geassocieerd met criminaliteit
o Bv. Na WOII:
- Delict ‘Ongehoorzaamheid’ (o.a. spijbelgedrag, uitgaan in dancings,…)
⇨ Meer & meer mogelijkheden dus meer ongehoorzaamheid
METHODEN VAN UITHUISPLAATSING
Historische discussie tussen 2 opties (systemen uithuisplaatsing):
- Angelsaksische ‘collectieve’ methode
- Franse ‘familiale’ methode
⇨ Beide methodes = intentie om bescherming van ‘ouderloze’ kind te
garanderen maar zijn zeer verschillend in wijze waarop dat ze dat doen
1) ANGELSAKSISCHE ‘COLLECTIEVE’ METHODE
Kenmerken: kritiek
-Collectieve opvoeding -Ontbrekende familiale context
- Gestructureerde & gedisciplineerde - Koele infrastructuur (barak, kazernegevoel)
opvoeding in de instellingen - Weg v/d samenleving
- Afzondering maatschappij - ‘Gestichtsdementie’
(school in voorziening, geen (langdurig & geïsoleerd verblijf)
sociaal cc) > problemen bij verlaten want
- Weg van de zondige invloed v/h gezin dan vallen regels plots weg
Downloaded by Watchme mail ()
