DE FRANSE GRONDWET: DE MACHTEN
- Uitvoerende macht: President + Regering
- Wetgevende macht
• Parlement (parlementaire procedure)
• Franse volk (referendumprocedure)
- Rechterlijke macht: Hoven en rechtbanken
- Franse Republiek
Frankrijk werkt met drie machten:
1. Uitvoerende macht → President + Regering
2. Wetgevende macht → Parlement + soms het volk via referendum
3. Rechterlijke macht → Rechtbanken
Frankrijk is een Republiek (dus géén monarchie zoals België).
LE POUVOIR LÉGISLATIF
De wetgevende macht
Grondwet, artikel 24
- Het Parlement stemt de wet
- Het controleert het optreden van de Regering
- Het evalueert het overheidsbeleid
- bestaat uit de Nationale Assemblee en de Senaat
- De afgevaardigden in de Nationale Assemblee, waarvan het aantal niet meer dan 577 mag bedragen,
worden verkozen via rechtstreekse verkiezingen
- De Senaat, waarvan het aantal leden niet meer dan 348 mag bedragen, wordt verkozen via
onrechtstreekse verkiezingen
- Hij verzekert de vertegenwoordiging van de territoriale gemeenschappen van de Republiek
- Fransen die buiten Frankrijk wonen zijn vertegenwoordigd in de Nationale Assemblee en de Senaat
1
,Uitleg:
- Vote la loi = maakt wetten (wetgevende functie).
- Contrôle l’action du Gouvernement = parlementaire controle (vragen, motie van wantrouwen,
onderzoekscommissies).
- Évalue les politiques publiques = controleert of beleid effectief werkt.
- Dus het Franse parlement heeft drie functies:
a) Wetgeving
b) Controle
c) Evaluatie
- Frankrijk heeft bicameralisme-> Bicaméralisme = twee kamers (zoals in België: Kamer en Senaat)
Assemblée nationale Sénat
QUI Afgevaardigde Senatoren
NOMBRE 577 (waarvan 10 door Fransen in overzeese 348
gebieden)
ELECTION - Rechtstreeks door het Franse volk
- Om de 5 jaar of na ontbinding door de president
(laatste: 1997 door Jacques Chirac, 2024
- Indirect via kiescolleges in elk
door Emmanuel Macron)
departement (= tussenniveau
- Praktijk: ±1 maand na presidentsverkiezingen om
tussen staat en gemeenten)
cohabitatie te vermijden (meerderheid in de
- Senator verkozen voor 6 jaar
Nationale Vergadering ≠ politieke kleur president)
- Om de 3 jaar verkiezingen voor
- Meerderheidsstelsel “winner takes all”
de helft van de departementen
:kandidaat met >50% in kiesdistrict wordt
verkozen (2 rondes indien nodig) → vaak absolute
meerderheid voor 1 partij (nu niet)
FRANCAIS VIANT
HORS DE Vertegenwoordigd met 11 afgevaardigden Vertegenwoordigd in de Senaat
FRANCE
Composition du Sénat (2023-2026) (Senaat wordt gedeeltelijk vernieuwd.)
Constitution, art. 34 (domaine de la loi)
- Wat betekent “domaine de la loi”?
o Het domein van de wet = de onderwerpen waarover het parlement mag wetgeving maken.
o !! In Frankrijk is dit beperkt opgesomd
o Alles wat niet in art. 34 staat, behoort tot de uitvoerende macht (art. 37).
o Dat is een groot verschil met België.
2
, - De wet bepaalt de regels met betrekking tot:
o De burgerrechten en de fundamentele garanties die aan burgers worden toegekend voor de
uitoefening van openbare vrijheden.
o De vrijheid, het pluralisme en de onafhankelijkheid van de media.
o De verplichtingen die de nationale defensie oplegt aan burgers, zowel persoonlijk als op hun
eigendommen.
o Het burgerschap, de staat en de bekwaamheid van personen, huwelijksvermogensregelingen,
erfrecht en schenkingen.
o De vaststelling van misdrijven en overtredingen, evenals de straffen die daarop van toepassing
zijn;
o Het strafproces;
o Amnestie;
o De oprichting van nieuwe rechtscolleges en de status van rechters.
o De grondslag, het tarief en de wijze van inning van belastingen van alle aard;
o Het regime voor het uitgeven van geld (munten en bankbiljetten).
Art. 34, al. 2
- De wet bepaalt eveneens de regels met betrekking tot:
o Het kiesstelsel van parlementaire vergaderingen, van lokale vergaderingen en van de
vertegenwoordigende organen van Fransen die buiten Frankrijk wonen, evenals de voorwaarden
voor de uitoefening van verkiezingsmandaten en van verkozen functies van de leden van de
deliberatieve organen van de lokale overheden.
o De oprichting van categorieën van openbare instellingen.
o De fundamentele garanties die worden toegekend aan burgerlijke en militaire ambtenaren van de
staat.
o De nationalisaties van bedrijven en de overdracht van eigendom van ondernemingen van de
publieke naar de private sector.
Art. 34, al. 3
- De wet bepaalt de fundamentele beginselen van:
o De algemene organisatie van de nationale defensie.
o Het vrije bestuur van de lokale overheden, hun bevoegdheden en hun middelen
o Het onderwijs
o Het behoud van het milieu
o Het stelsel van eigendom, zakelijke rechten en civiel- en handelsrechtelijke verplichtingen
o Het arbeidsrecht, het vakbondsrecht en de sociale zekerheid
Art. 34, al. 4
- Financieringswetten (lois de finances) bepalen de middelen en lasten van de staat, onder de
voorwaarden en met de beperkingen voorzien door een organieke wet.
- Wetgeving voor de financiering van de sociale zekerheid (lois de financement de la sécurité sociale)
o bepaalt de algemene voorwaarden voor het financiële evenwicht ervan en, rekening houdend
met de geraamde inkomsten, stelt zij de uitgavenobjectieven vast, onder de voorwaarden en met
de beperkingen voorzien door een organieke wet.
- Programmeringswetten (lois de programmation) bepalen de doelstellingen van het handelen van de
staat.
3
- Uitvoerende macht: President + Regering
- Wetgevende macht
• Parlement (parlementaire procedure)
• Franse volk (referendumprocedure)
- Rechterlijke macht: Hoven en rechtbanken
- Franse Republiek
Frankrijk werkt met drie machten:
1. Uitvoerende macht → President + Regering
2. Wetgevende macht → Parlement + soms het volk via referendum
3. Rechterlijke macht → Rechtbanken
Frankrijk is een Republiek (dus géén monarchie zoals België).
LE POUVOIR LÉGISLATIF
De wetgevende macht
Grondwet, artikel 24
- Het Parlement stemt de wet
- Het controleert het optreden van de Regering
- Het evalueert het overheidsbeleid
- bestaat uit de Nationale Assemblee en de Senaat
- De afgevaardigden in de Nationale Assemblee, waarvan het aantal niet meer dan 577 mag bedragen,
worden verkozen via rechtstreekse verkiezingen
- De Senaat, waarvan het aantal leden niet meer dan 348 mag bedragen, wordt verkozen via
onrechtstreekse verkiezingen
- Hij verzekert de vertegenwoordiging van de territoriale gemeenschappen van de Republiek
- Fransen die buiten Frankrijk wonen zijn vertegenwoordigd in de Nationale Assemblee en de Senaat
1
,Uitleg:
- Vote la loi = maakt wetten (wetgevende functie).
- Contrôle l’action du Gouvernement = parlementaire controle (vragen, motie van wantrouwen,
onderzoekscommissies).
- Évalue les politiques publiques = controleert of beleid effectief werkt.
- Dus het Franse parlement heeft drie functies:
a) Wetgeving
b) Controle
c) Evaluatie
- Frankrijk heeft bicameralisme-> Bicaméralisme = twee kamers (zoals in België: Kamer en Senaat)
Assemblée nationale Sénat
QUI Afgevaardigde Senatoren
NOMBRE 577 (waarvan 10 door Fransen in overzeese 348
gebieden)
ELECTION - Rechtstreeks door het Franse volk
- Om de 5 jaar of na ontbinding door de president
(laatste: 1997 door Jacques Chirac, 2024
- Indirect via kiescolleges in elk
door Emmanuel Macron)
departement (= tussenniveau
- Praktijk: ±1 maand na presidentsverkiezingen om
tussen staat en gemeenten)
cohabitatie te vermijden (meerderheid in de
- Senator verkozen voor 6 jaar
Nationale Vergadering ≠ politieke kleur president)
- Om de 3 jaar verkiezingen voor
- Meerderheidsstelsel “winner takes all”
de helft van de departementen
:kandidaat met >50% in kiesdistrict wordt
verkozen (2 rondes indien nodig) → vaak absolute
meerderheid voor 1 partij (nu niet)
FRANCAIS VIANT
HORS DE Vertegenwoordigd met 11 afgevaardigden Vertegenwoordigd in de Senaat
FRANCE
Composition du Sénat (2023-2026) (Senaat wordt gedeeltelijk vernieuwd.)
Constitution, art. 34 (domaine de la loi)
- Wat betekent “domaine de la loi”?
o Het domein van de wet = de onderwerpen waarover het parlement mag wetgeving maken.
o !! In Frankrijk is dit beperkt opgesomd
o Alles wat niet in art. 34 staat, behoort tot de uitvoerende macht (art. 37).
o Dat is een groot verschil met België.
2
, - De wet bepaalt de regels met betrekking tot:
o De burgerrechten en de fundamentele garanties die aan burgers worden toegekend voor de
uitoefening van openbare vrijheden.
o De vrijheid, het pluralisme en de onafhankelijkheid van de media.
o De verplichtingen die de nationale defensie oplegt aan burgers, zowel persoonlijk als op hun
eigendommen.
o Het burgerschap, de staat en de bekwaamheid van personen, huwelijksvermogensregelingen,
erfrecht en schenkingen.
o De vaststelling van misdrijven en overtredingen, evenals de straffen die daarop van toepassing
zijn;
o Het strafproces;
o Amnestie;
o De oprichting van nieuwe rechtscolleges en de status van rechters.
o De grondslag, het tarief en de wijze van inning van belastingen van alle aard;
o Het regime voor het uitgeven van geld (munten en bankbiljetten).
Art. 34, al. 2
- De wet bepaalt eveneens de regels met betrekking tot:
o Het kiesstelsel van parlementaire vergaderingen, van lokale vergaderingen en van de
vertegenwoordigende organen van Fransen die buiten Frankrijk wonen, evenals de voorwaarden
voor de uitoefening van verkiezingsmandaten en van verkozen functies van de leden van de
deliberatieve organen van de lokale overheden.
o De oprichting van categorieën van openbare instellingen.
o De fundamentele garanties die worden toegekend aan burgerlijke en militaire ambtenaren van de
staat.
o De nationalisaties van bedrijven en de overdracht van eigendom van ondernemingen van de
publieke naar de private sector.
Art. 34, al. 3
- De wet bepaalt de fundamentele beginselen van:
o De algemene organisatie van de nationale defensie.
o Het vrije bestuur van de lokale overheden, hun bevoegdheden en hun middelen
o Het onderwijs
o Het behoud van het milieu
o Het stelsel van eigendom, zakelijke rechten en civiel- en handelsrechtelijke verplichtingen
o Het arbeidsrecht, het vakbondsrecht en de sociale zekerheid
Art. 34, al. 4
- Financieringswetten (lois de finances) bepalen de middelen en lasten van de staat, onder de
voorwaarden en met de beperkingen voorzien door een organieke wet.
- Wetgeving voor de financiering van de sociale zekerheid (lois de financement de la sécurité sociale)
o bepaalt de algemene voorwaarden voor het financiële evenwicht ervan en, rekening houdend
met de geraamde inkomsten, stelt zij de uitgavenobjectieven vast, onder de voorwaarden en met
de beperkingen voorzien door een organieke wet.
- Programmeringswetten (lois de programmation) bepalen de doelstellingen van het handelen van de
staat.
3
