HISTORISCHE CONTEXT
INHOUD
Week 1 – 11/02 ....................................................................................................................................5
INLEIDING: van zwart vierkant tot caleidoscoop ....................................................................................5
Week 2 ................................................................................................................................................7
hoofdstuk 1: Het product kunst ............................................................................................................8
Procesinnovatie ...........................................................................................................................9
Innovaties in handel en branding .......................................................................................................9
Wedijver tussen stadstaten ............................................................................................................. 11
Brons en de verlorenwastechniek ....................................................................................................... 12
massaproductie ............................................................................................................................. 13
Marmer ............................................................................................................................................. 15
Kunst voor kerk en staat .................................................................................................................. 16
Kunst-economie in de Middeleeuwen .............................................................................................. 17
Prille dynamiek: renaissance .............................................................................................................. 22
Italië .............................................................................................................................................. 22
Het noorden ................................................................................................................................... 24
Prille interacties ............................................................................................................................. 26
Prenten: Renaissance ........................................................................................................................ 27
Grafische technieken ..................................................................................................................... 27
Week 3 – 25/02 .................................................................................................................................. 30
Booming business (16de eeuw) ............................................................................................................ 30
Antwerpen en nederlanden ............................................................................................................. 30
Italië .............................................................................................................................................. 32
Tussen de nederlanden & Italie: Duitsland & Frankrijk ....................................................................... 33
Barok & Classicisme: Succesformules in de 17e eeuw .......................................................................... 35
Doorgedreven diversificatie en stratificatie van de markt .................................................................. 35
De republiek (noordelijke nederlanden) ........................................................................................ 37
Zuidelijke Nederlanden ............................................................................................................... 37
Internationaal veilingswezen ........................................................................................................... 38
Parijs, londen, … ............................................................................................................................ 39
Rubens’ atelier .................................................................................................................................. 39
Verzamelen – 16de eeuw tot… .............................................................................................................. 41
1
, Van Kunst- und Wunderkammer tot kunstkabinet............................................................................. 41
Overdaad: rococo .............................................................................................................................. 43
ABSOLUTISME & VERLICHTING (18de eeuw) .................................................................................... 43
Académie Royale & Saloncultuur ................................................................................................. 44
Roofkunst voor het volk: neo-classicisme............................................................................................ 45
Revolutie & Napoleon ..................................................................................................................... 45
Verstikkend academisme, bevrijdend modernisme .............................................................................. 46
Zoeken naar alternatieven ........................................................................................................... 47
De genadeklap; 1863 – 1865 ........................................................................................................ 48
nieuwe technieken, nieuwe clientele: impressionisme ......................................................................... 48
Salon & galeries.............................................................................................................................. 51
Week 4 - 4/03 ..................................................................................................................................... 52
Hoofdstuk 2: het idee kunst: deel 1 ..................................................................................................... 53
Kunst-theorie? ............................................................................................................................ 54
Het denken over kunst in de oudheid ............................................................................................... 55
Mimemata: grieks-romeinse oudheid (hellinisme) ............................................................................ 55
Plato en Mimesis ............................................................................................................................... 57
Emotie & expressie: (grieks- romeinse oudheid (hellinisme)) ............................................................. 59
Ekphrasis ................................................................................................................................... 60
Plinius de oudere: (grieks- romeinse oudheid) .................................................................................. 60
“Gij zult u geen gesneden beeld maken” (middeleeuwen) ................................................................. 61
Kunsttheorie en beeldtheologie ................................................................................................... 62
Oude vragen, nieuwe premissen: (renaissance) ............................................................................... 64
Florence ........................................................................................................................................ 64
Leon Battista Alberti ................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Het belang van tekenkunst ................................................................................................................. 67
Het noorden ................................................................................................................................... 70
Week 5 – 11/03 .................................................................................................................................. 71
beeldenstrijd – 16de eeuw ................................................................................................................ 71
Giorgio Vasari: Zestiende eeuw ........................................................................................................... 73
Colorito vs disegno ....................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Buiten italie: 16de eeuw ....................................................................................................................... 75
Rederijkerscultuur ........................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Beelddebatten ............................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Frankrijk, Spanje en Portugal : Zestiende eeuw .................................................................................... 77
Felipe De Guevara ........................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Francesco De Hollanda ................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
2
,Ontdekking van de beschouwer: Barok & Classicisme ......................................................................... 79
Jezuieten...................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Idea, Disegno interno, … ............................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Academies ..................................................................................................................................... 80
De eerste academie: Florence ............................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Rubens’ atelier ............................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Rembrandts atelier ....................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Philips Angel ................................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Vite .............................................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Biografen .................................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Poussinisten versus Rubenisten .................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Connoisseurship in Engeland, Duitsland, … ..................................................................................... 84
Edle Einfalt, Stille Grösse: neo classicisme ......................................................................................... 85
Johann Joachim Winckelmann ........................................................................................................ 85
Sublimering: Romantiek en Realisme .................................................................................................. 86
Immanuel Kant (1724-1804) ........................................................................................................ 86
G.W.F. Hegel (1770-1831) ........................................................................................................... 86
Kunst als theorie: Impressionisme ...................................................................................................... 87
Kunstkritiek .................................................................................................................................... 88
Moderne en Hedendaagse Kunst ........................................................................................................ 89
kunstpausen .................................................................................................................................. 90
Week 7 – 18/03 .................................................................................................................................. 90
Hoofdstuk 3: Kunst(en) en wetenschap ............................................................................................... 91
Paragone .................................................................................................................................... 91
Ideale verhouding: grieks- romeinse oudheid ................................................................................... 92
Grieks Theater: Gesamtkunst: ..................................................................................................... 92
Analoge VERBANDEN: Middeleeuwen ............................................................................................. 94
HERDENKEN: RENAISSANCE .......................................................................................................... 96
Techniek ........................................................................................................................................ 97
Fresco ........................................................................................................................................ 97
Olie of Tempera / Paneel of Doek ................................................................................................. 99
Mens & wereld ............................................................................................................................. 101
Anatomie.................................................................................................................................. 101
Perspectief ............................................................................................................................... 101
Verbrede Horizon : Renaissance ....................................................................................................... 103
Nieuwe kennis, andere UITDAGINGEN: ZESTIENDE eeuw ................................................................... 105
Week 7 – 25/03 ................................................................................................................................ 108
3
, De ontdekking van Rede en gevoel: Barok & Classicisme .................................................................... 108
Pathos in een wereld van redelijkheid: Rococo .................................................................................. 112
HELDERHEID: NEO-classicisme ....................................................................................................... 115
Van Euforie naar wanhoop: 19e eeuw ................................................................................................ 117
Fotografie: Het ultieme huwelijk van kunst en wetenschap (19 de eeuw) ............................................... 119
Kunst, wetenschap en poëzie herdacht: impressionisme ................................................................... 120
KUNST ALS KATALYSATOR VAN GEVOEL EN KENNIS: modern en hedendaagse kunst .......................... 121
4