RADIOLOGIE
SAMENVATTTING JACOBS
H5 INTRA-ORALE OPNAMES
TECHNIEKEN
Soorten
- Parallel techniek
- Bissectrice techniek
- Bitewing opname
- Occlusale opnamen
Algemeen
- Enkel radiografie als diagnose niet mogelijk is met andere technieken
- kV
• Bepaalt contrast
• Geeft kwaliteit/penetratie van straling
• Hoe lager kV, hoe hoger contrast (bij cariës)
• Hoe hoger kV, hoe lager contrast (bij parodontale diagnostiek)
- mA
• Bepaalt zwarting/densiteit
• Geeft kwantiteit/hoeveelheid straling
• Hoe hoger mA, hoe meer zwarting
- Kind
• Vatbaarder voor röntgenstraling dan volwassene
o Redenen
§ Groeiproces " weefsels met veel celdeling zijn stralingsgevoelig
§ Kind is kleiner + minder zwaar " grotere impact bij dezelfde straling
INTRA-ORALE OPNAME
- Kenmerken
• Vermijd kruisbesmetting
• Vervang tijdig beschadigde sensoren
• Vermijd artefacten en ruis
• Evaluatie van
o Parodontium
o Endodontium
o Botpathologie
o Cariëslaesies
o Beoordeling bestaande restauraties
- Specificaties
• Aanbevolen
o 60-70kV
o Gelijkstroom (DC)
o Digitale timer
o Instelbare parameters
o Rechthoekige of cirkelvormige collimator
o Minimale focus-object afstand: 20cm
o Licht- en geluidsignaal tijdens functioneren
o Stralingsbescherming
§ Practicus
o Loodschort als vrouw zijnde
o Min. 2m afstand van stralingsbron
o Achter stenen of betonnen wand of loodwand met loodglas
§ Patiënt
o Rechthoekige collimatie
1
, o Schildklierbescherming met loodschild
o Paralleltechniek
o Snelle films of digitale sensor
o Zo weinig mogelijk opnames bij kinderen of zwangeren
• Aanvaardbaar
o 60 of 70 kV (vast)
o Wisselstroom (AC)
o Instelling kind of volwassene
o Stralingsbescherming
§ Practicus
o Loodschort indien geen 2m afstand mogelijk is
o Indien niet anders mogelijk " vasthouden beeldreceptor door patiënt
§ Patiënt
o Snelle film
o Cirkelvormige collimatie
o Loodschort indien zwanger of helpende begeleidster
• Onaanvaardbaar
o <50kV
o Mechanische tijdschakelaar
o Kegelvormige gesloten collimatie
o Minimale focus objectafstand <10cm
o Traag filmtype (D-speed)
o Stralingsbescherming
§ Vasthouden beeldreceptor door TA
- Indicaties
• Nieuwe patiënten
• Recall patiënten
- Opnamefouten
• Cone-cuts
o Deel niet belicht
• Superpositie
• Onvolledige afbeelding
• Over- of onderbelichting
PARALLEL TECHNIEK
- Aanbevolen
• Zeer betrouwbaar en reproduceerbaar
• Geen buiging en vingers in mond
- Indicaties
• Evaluatie parodontium, endodontium of botpathologie
• Detectie of progressie cariëslaesie
• Beoordeling bestaande restauraties
- Maten film
• Volwassenen: 3x4
• Kinderen: 2x3
- Werkwijze
• Films/richtapparatuur op tissue
• Film in bijtblokje
o Witte zijde naar tubus
o Bolletje naar occlusaal
• In mond plaatsen
o Met handschoenen
• Tubus richten
o Film evenwijdig/parallel met tandas + zo dicht mogelijk bij tand
o Stralen bundel is evenwijdig en valt loodrecht in op film (rechthoekige collimatie)
• Ruimte verlaten en opname maken
2
,BISSECTRICE TECHNIEK
- Niet aanbevolen
• Risico op beeldvorming, vergroting, projectiefouten en filmbuiging
• Risico op cone-cuts
• Geen houder
o Patiënt houdt klemvork vast " buiging + bestraling vinger patiënt
• Hogere stralingsdosis
• Niet reproduceerbaar
o Geen goede opvolging
- Indicaties
• Indien geen opnameapparatuur aanwezig is
• Te zwak kV röntgentoestel
- Manieren
• Verticale angulatie
o Tanden zo veel mogelijk op ware lengte
• Horizontale angulatie
o Voorkomen overlappingen
BITEWING OPNAME
- Indicaties
• Detectie en progressie cariëslaesie
• Beoordeling bestaande restauraties
• Evaluatie parodontium in coronair derde
- Opnametechniek
• Verloop
o Klaarleggen benodigd materiaal + zuivere tissue
o Klaarnemen richtapparatuur
o Correct instellen opname apparatuur
o Rechtzetten patiënt
§ Hoofd en rug goed gesteund
o Verwijder eventuele uitneembare prothese, orthodontisch materiaal of bril
o Breng occlusale vlak bovenaan evenwijdig met vloer
o Let op zeer kritische horizontale instelling
o Oriënteer stralenbundel loodrecht op raaklijn approximale vlakken
o Oriënteer röntgenbuis 5-8° neerwaarts, gecentreerd in richtapparatuur
o Zorg dat patiënt goed dichtbijt
§ Film
o Mag niet gebogen zijn
o Moet volledige opnamegebied omvatten
o Evenveel omvatten BK + OK
o Horizontaal afbeelden occlusaalvlak
o Geheel belichten
· " Vermijden cone-cuts
o Ga op minstens 3m van toestel staan in hoek van 90-135°C tov röntgenbuis
o Maak opname
o Steriliseren na gebruik
OCCLUSALE OPNAME
- Indicaties
• Algemeen
o Lokalisatie van
§ Ingesloten wortels en tanden
§ Supernumeraire en niet-geërupteerde tanden
§ Vreemd lichaam
§ Speekselsteen
3
, § Fractuur OK + BK
§ Uitgebreide botpathologie
§ Laesie-progressie
• Specifieke
o Voor occlusale of axiale opname (90°C)
§ Geïmpacteerde gebitselementen
§ Fracturen
§ Vreemde voorwerpen
§ Wortelresten
§ Beoordeling uitgebreidheid cyste
§ Opsporen speekselstenen in mondbodem
§ Beoordeling kaakvorm bij preoperatieve planning plaatsing implantaten
o Voor schuin-occlusale opname (45°C)
§ Grote peri-apicale afwijkingen (bv. cysten)
§ Uitgebreidheid bottumoren
§ Osteomyelitis
§ Schisis
§ Ingesloten tanden
§ Speekselstenen submandibulaire speekselklier
§ Pathologie kaakhoek
§ Bij moeilijkheden
o Trauma
o Trismus
o Narcose
o Kleine kinderen
o Gehandicapten
o Edentate patiënten
o Indien geen panoramische opname aanwezig is
- Plaatsing buis
• BK
o Parallel aan neus (65°)
• OK
o Parallel aan OK (90°)
PROBLEMEN
- Vermijden kruisbesmetting
• Manieren
o Voorverpakte RX-films
o Sterilisatie en ontsmetting instelapparaten
o Wegwerpbare houders
o Handschoenen
o Grondige reiniging bedieningsmateriaal
o Plasticfolie of hulzen aanbrengen
- Infecties
• Kunnen leiden tot oedeem en trismus van kauwspieren
• Opname via
4
SAMENVATTTING JACOBS
H5 INTRA-ORALE OPNAMES
TECHNIEKEN
Soorten
- Parallel techniek
- Bissectrice techniek
- Bitewing opname
- Occlusale opnamen
Algemeen
- Enkel radiografie als diagnose niet mogelijk is met andere technieken
- kV
• Bepaalt contrast
• Geeft kwaliteit/penetratie van straling
• Hoe lager kV, hoe hoger contrast (bij cariës)
• Hoe hoger kV, hoe lager contrast (bij parodontale diagnostiek)
- mA
• Bepaalt zwarting/densiteit
• Geeft kwantiteit/hoeveelheid straling
• Hoe hoger mA, hoe meer zwarting
- Kind
• Vatbaarder voor röntgenstraling dan volwassene
o Redenen
§ Groeiproces " weefsels met veel celdeling zijn stralingsgevoelig
§ Kind is kleiner + minder zwaar " grotere impact bij dezelfde straling
INTRA-ORALE OPNAME
- Kenmerken
• Vermijd kruisbesmetting
• Vervang tijdig beschadigde sensoren
• Vermijd artefacten en ruis
• Evaluatie van
o Parodontium
o Endodontium
o Botpathologie
o Cariëslaesies
o Beoordeling bestaande restauraties
- Specificaties
• Aanbevolen
o 60-70kV
o Gelijkstroom (DC)
o Digitale timer
o Instelbare parameters
o Rechthoekige of cirkelvormige collimator
o Minimale focus-object afstand: 20cm
o Licht- en geluidsignaal tijdens functioneren
o Stralingsbescherming
§ Practicus
o Loodschort als vrouw zijnde
o Min. 2m afstand van stralingsbron
o Achter stenen of betonnen wand of loodwand met loodglas
§ Patiënt
o Rechthoekige collimatie
1
, o Schildklierbescherming met loodschild
o Paralleltechniek
o Snelle films of digitale sensor
o Zo weinig mogelijk opnames bij kinderen of zwangeren
• Aanvaardbaar
o 60 of 70 kV (vast)
o Wisselstroom (AC)
o Instelling kind of volwassene
o Stralingsbescherming
§ Practicus
o Loodschort indien geen 2m afstand mogelijk is
o Indien niet anders mogelijk " vasthouden beeldreceptor door patiënt
§ Patiënt
o Snelle film
o Cirkelvormige collimatie
o Loodschort indien zwanger of helpende begeleidster
• Onaanvaardbaar
o <50kV
o Mechanische tijdschakelaar
o Kegelvormige gesloten collimatie
o Minimale focus objectafstand <10cm
o Traag filmtype (D-speed)
o Stralingsbescherming
§ Vasthouden beeldreceptor door TA
- Indicaties
• Nieuwe patiënten
• Recall patiënten
- Opnamefouten
• Cone-cuts
o Deel niet belicht
• Superpositie
• Onvolledige afbeelding
• Over- of onderbelichting
PARALLEL TECHNIEK
- Aanbevolen
• Zeer betrouwbaar en reproduceerbaar
• Geen buiging en vingers in mond
- Indicaties
• Evaluatie parodontium, endodontium of botpathologie
• Detectie of progressie cariëslaesie
• Beoordeling bestaande restauraties
- Maten film
• Volwassenen: 3x4
• Kinderen: 2x3
- Werkwijze
• Films/richtapparatuur op tissue
• Film in bijtblokje
o Witte zijde naar tubus
o Bolletje naar occlusaal
• In mond plaatsen
o Met handschoenen
• Tubus richten
o Film evenwijdig/parallel met tandas + zo dicht mogelijk bij tand
o Stralen bundel is evenwijdig en valt loodrecht in op film (rechthoekige collimatie)
• Ruimte verlaten en opname maken
2
,BISSECTRICE TECHNIEK
- Niet aanbevolen
• Risico op beeldvorming, vergroting, projectiefouten en filmbuiging
• Risico op cone-cuts
• Geen houder
o Patiënt houdt klemvork vast " buiging + bestraling vinger patiënt
• Hogere stralingsdosis
• Niet reproduceerbaar
o Geen goede opvolging
- Indicaties
• Indien geen opnameapparatuur aanwezig is
• Te zwak kV röntgentoestel
- Manieren
• Verticale angulatie
o Tanden zo veel mogelijk op ware lengte
• Horizontale angulatie
o Voorkomen overlappingen
BITEWING OPNAME
- Indicaties
• Detectie en progressie cariëslaesie
• Beoordeling bestaande restauraties
• Evaluatie parodontium in coronair derde
- Opnametechniek
• Verloop
o Klaarleggen benodigd materiaal + zuivere tissue
o Klaarnemen richtapparatuur
o Correct instellen opname apparatuur
o Rechtzetten patiënt
§ Hoofd en rug goed gesteund
o Verwijder eventuele uitneembare prothese, orthodontisch materiaal of bril
o Breng occlusale vlak bovenaan evenwijdig met vloer
o Let op zeer kritische horizontale instelling
o Oriënteer stralenbundel loodrecht op raaklijn approximale vlakken
o Oriënteer röntgenbuis 5-8° neerwaarts, gecentreerd in richtapparatuur
o Zorg dat patiënt goed dichtbijt
§ Film
o Mag niet gebogen zijn
o Moet volledige opnamegebied omvatten
o Evenveel omvatten BK + OK
o Horizontaal afbeelden occlusaalvlak
o Geheel belichten
· " Vermijden cone-cuts
o Ga op minstens 3m van toestel staan in hoek van 90-135°C tov röntgenbuis
o Maak opname
o Steriliseren na gebruik
OCCLUSALE OPNAME
- Indicaties
• Algemeen
o Lokalisatie van
§ Ingesloten wortels en tanden
§ Supernumeraire en niet-geërupteerde tanden
§ Vreemd lichaam
§ Speekselsteen
3
, § Fractuur OK + BK
§ Uitgebreide botpathologie
§ Laesie-progressie
• Specifieke
o Voor occlusale of axiale opname (90°C)
§ Geïmpacteerde gebitselementen
§ Fracturen
§ Vreemde voorwerpen
§ Wortelresten
§ Beoordeling uitgebreidheid cyste
§ Opsporen speekselstenen in mondbodem
§ Beoordeling kaakvorm bij preoperatieve planning plaatsing implantaten
o Voor schuin-occlusale opname (45°C)
§ Grote peri-apicale afwijkingen (bv. cysten)
§ Uitgebreidheid bottumoren
§ Osteomyelitis
§ Schisis
§ Ingesloten tanden
§ Speekselstenen submandibulaire speekselklier
§ Pathologie kaakhoek
§ Bij moeilijkheden
o Trauma
o Trismus
o Narcose
o Kleine kinderen
o Gehandicapten
o Edentate patiënten
o Indien geen panoramische opname aanwezig is
- Plaatsing buis
• BK
o Parallel aan neus (65°)
• OK
o Parallel aan OK (90°)
PROBLEMEN
- Vermijden kruisbesmetting
• Manieren
o Voorverpakte RX-films
o Sterilisatie en ontsmetting instelapparaten
o Wegwerpbare houders
o Handschoenen
o Grondige reiniging bedieningsmateriaal
o Plasticfolie of hulzen aanbrengen
- Infecties
• Kunnen leiden tot oedeem en trismus van kauwspieren
• Opname via
4
