Gedragsverandering
Hoofdstuk 1: Introductie
Wat is gedragsverandering?
Verandering en agogie
De wereld veranderd steeds, en wijzelf ook. Wat de reden ook is voor verandering.
Soms is het nodig of handig dat iemand daarbij helpt, meedenkt en steunt. Dit is het
vakgebied van de agogiek.
1.1. Veranderen en helpen veranderen.
Wat betekent verandering voor mensen?
Moeite & onzekerheid versus dynamiek & uitdaging
Sommige kost het moeite om het tempo van de verandering bij te houden of ze hebben last
van onzekerheid die verandering met zich meebrengt. Mensen blijven bij wat ze kennen want
het geeft een veilig gevoel.
Anderen houden van dynamiek en voelen zich er juist door uitgedaagd.
Elke verandering stelt eisen!
Het woord veranderen kent twee verschillende betekenissen.
1. Zelf anders bv het weer verandert
2. Doen veranderen bv ik verander de inrichting van mijn kamer (IK doe iets.)
Wij gaan het hebben over de wijze waarop we mensen kunnen helpen, begeleiden of
beïnvloeden bij hun verandering.
Het werkwoord ‘veranderen’:
Het anders maken: overgankelijk
o Het doen veranderen, hier houden wij ons mee bezig. Bv ik ga nu iemand
zoeken die mij kan ondersteunen. We spreken van overgankelijke
Het anders worden: onovergankelijk
o Een situatie die op zich veranderd = onovergankelijke situatie
Beïnvloeding is dagelijks aanwezig. Bv: communicatie: toeteren, reclameboodschappen,
discussies met partner of vrienden waarin de een de ander probeert te overtuigen...
MVC
,Wij gaan dieper in op de professionele beïnvloeding van mensen met de bedoeling dat deze
mensen het op de een of andere manier beter krijgen. overgankelijk.
Agogiek: De leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte, beroepsmatige beïnvloeding
die gericht is op het bereiken van een meer wenselijk geachte psychosociale situatie van
volwassenen (individueel of in onderling verband) die zich van deze beïnvloeding bewust zijn
en die deze situatie ook nastreven.
Agogiek is de leer van het doen veranderen van mensen.
Agogie is het werk zelf
Het komt van het Griekse woord agein, dat voeren en of leiden betekent.
1.2. Kenmerken van Agogiek
Algemeen.
De agogische werkvelden zijn heel uiteenlopend, toch zijn er enkele gemeenschappelijke
punten.
Kenmerkend is in de eerste plaats dat het steeds om mensen in verandering gaat.
Beïnvloeden en veranderen zijn kernbegrippen in het agogische werk.
Beïnvloeden is opdat mensen veranderen
Veranderen: mensen in verandering
o Bv: Helpen bij schulden, na burn-out, werkvoldoening, integratie in de
maatschappij na detentie.
Er zijn veel beroepen die zich bezighouden met veranderen. Een chirurg brengt ook
verandering aan, maar dit behoort niet tot het domein van agogiek.
Specifiek
1. Het gaat om psychosociale verandering
2. De beïnvloeding vindt beroepsmatig plaats
3. De beïnvloeding is doelgericht
4. De veranderaar werkt systematisch
5. De beïnvloeding vindt bewust plaats
6. De verandering wordt door de betrokkenen gewenst
7. De beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan
8. De beïnvloeding is niet wederzijds
9. (Het gaat om (jong)volwassenen)
MVC
,Het gaat om een psychosociale verandering.
Hoe ik mij voel hangt sterk vast aan bijvoorbeeld de mensen met wie ik optrek. Voel
ik mij verdrietig, ga ik mij anders gedragen. Het gaat om een verandering naar hoe ik
naar iets kijk, een attitude. Er moet een verandering op dat soort vlak zijn.
De beïnvloeding gebeurt beroepsmatig plaats.
We spreken pas van agogie als degene die de verandering probeert e bewerkstellen
dit nadrukkelijk doet op de grond van het beroep dat hij uitoefent. Bv een
psycholoog. Het maakt niet uit of er geld voor gevraagd wordt of niet. Je zit in een
afgebakend kader.
De verandering is doelgericht.
De verandering moet doelgericht zijn. We weten op voorhand wat het doel is, waar
we naartoe gaan werken. Met welk doel komen ze naar jouw?
De veranderaar werkt systematisch.
De agoog gaat niet zomaar iets uitproberen, we weten op voorhand of iets werkt of
niet werkt. De agoog maakt een plan voor zijn activiteiten en stemt deze zorgvuldig
op elkaar af.
De beïnvloeding vindt bewust plaats.
De beïnvloeding vindt voor beide partijen open en eerlijk plaats. Het is geen
manipulatie, je moet doorhebben dat je “word veranderd”
De verandering wordt door de betrokkenen gewenst.
Het sluit aan bij het doelgerichte, de reden dat jij als client naar een hulpverlener
bent gestat, ga jij ook als agoog willen bereiken. Het komt langs beide kanten.
De beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan.
Dit gebeurt niet altijd. Soms krijg ja als client advies te horen dat je liever niet krijgt.
De beïnvloeding is niet wederzijds.
Van agoog naar cliënt toe. Dat betekent nog niet dat de beïnvloede persoon geen
invloed uitoefent op de agoog. Deze beïnvloeding is echter een toevallig bijeffect.
Het gaat om (jong)volwassenen
Bij kinderen spreken we van agogiek.
Een mens die zich gezien en begrepen voelt, bloeit open en verandert op bijna magische wijze
- Robert Assagioli
MVC
, 1.3. Cliënt
Degene die anderen helpt veranderen is de agoog.
De medische traditie kent het begrip Patiënt
Roept negatieve associaties op, met een passieve, afhankelijke en
onzelfstandige rol
Bovendien gaat het vaak gepaard met lijden en ongemak.
Cliënt (individu), Cliëntensystemen (meerdere personen) wordt gebruikt om de
zelfstandigheid en gelijkwaardigheid van de betrokkenen te benadrukken.
Deelnemer: als het gaat over cursussen of trainingen.
Bewoner: in instellingen.
Gasten: in opvanghuizen.
Pupillen: in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking.
Doelgroep: wanneer het om grotere groepen mensen gaat.
1.4. Agogische beroepen en (werk)velden
Er zijn in de loop der tijd veel beroepen met een agogisch karakter ontstaan.
Je kan twee soorten beroepen onderscheiden:
1. Beroepen waarin agogisch werk centraal staat
Maatschappelijk werker, mental coach hulpverlener, psychotherapeut,
mediator, voorlichter (preventiewerker),…
2. Beroepen met agogisch aspect
Verpleegkundige, arts, leraar, praktijkbegeleider,…
De meer of minder agogische beroepen vinden we terug in een aantal werkvelden
Werkveld: het geheel van instellingen, mensen, beroepen, organisaties, regels, wetten en
dergelijke die betrekking hebben op hetzelfde doel of dezelfde doelgroep.
Gezondheidszorg, reclassering, maatschappelijk werk, gezondheidsvoorlichting,…
1.5. Psychosociaal veranderen op verschillende niveaus
MVC
Hoofdstuk 1: Introductie
Wat is gedragsverandering?
Verandering en agogie
De wereld veranderd steeds, en wijzelf ook. Wat de reden ook is voor verandering.
Soms is het nodig of handig dat iemand daarbij helpt, meedenkt en steunt. Dit is het
vakgebied van de agogiek.
1.1. Veranderen en helpen veranderen.
Wat betekent verandering voor mensen?
Moeite & onzekerheid versus dynamiek & uitdaging
Sommige kost het moeite om het tempo van de verandering bij te houden of ze hebben last
van onzekerheid die verandering met zich meebrengt. Mensen blijven bij wat ze kennen want
het geeft een veilig gevoel.
Anderen houden van dynamiek en voelen zich er juist door uitgedaagd.
Elke verandering stelt eisen!
Het woord veranderen kent twee verschillende betekenissen.
1. Zelf anders bv het weer verandert
2. Doen veranderen bv ik verander de inrichting van mijn kamer (IK doe iets.)
Wij gaan het hebben over de wijze waarop we mensen kunnen helpen, begeleiden of
beïnvloeden bij hun verandering.
Het werkwoord ‘veranderen’:
Het anders maken: overgankelijk
o Het doen veranderen, hier houden wij ons mee bezig. Bv ik ga nu iemand
zoeken die mij kan ondersteunen. We spreken van overgankelijke
Het anders worden: onovergankelijk
o Een situatie die op zich veranderd = onovergankelijke situatie
Beïnvloeding is dagelijks aanwezig. Bv: communicatie: toeteren, reclameboodschappen,
discussies met partner of vrienden waarin de een de ander probeert te overtuigen...
MVC
,Wij gaan dieper in op de professionele beïnvloeding van mensen met de bedoeling dat deze
mensen het op de een of andere manier beter krijgen. overgankelijk.
Agogiek: De leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte, beroepsmatige beïnvloeding
die gericht is op het bereiken van een meer wenselijk geachte psychosociale situatie van
volwassenen (individueel of in onderling verband) die zich van deze beïnvloeding bewust zijn
en die deze situatie ook nastreven.
Agogiek is de leer van het doen veranderen van mensen.
Agogie is het werk zelf
Het komt van het Griekse woord agein, dat voeren en of leiden betekent.
1.2. Kenmerken van Agogiek
Algemeen.
De agogische werkvelden zijn heel uiteenlopend, toch zijn er enkele gemeenschappelijke
punten.
Kenmerkend is in de eerste plaats dat het steeds om mensen in verandering gaat.
Beïnvloeden en veranderen zijn kernbegrippen in het agogische werk.
Beïnvloeden is opdat mensen veranderen
Veranderen: mensen in verandering
o Bv: Helpen bij schulden, na burn-out, werkvoldoening, integratie in de
maatschappij na detentie.
Er zijn veel beroepen die zich bezighouden met veranderen. Een chirurg brengt ook
verandering aan, maar dit behoort niet tot het domein van agogiek.
Specifiek
1. Het gaat om psychosociale verandering
2. De beïnvloeding vindt beroepsmatig plaats
3. De beïnvloeding is doelgericht
4. De veranderaar werkt systematisch
5. De beïnvloeding vindt bewust plaats
6. De verandering wordt door de betrokkenen gewenst
7. De beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan
8. De beïnvloeding is niet wederzijds
9. (Het gaat om (jong)volwassenen)
MVC
,Het gaat om een psychosociale verandering.
Hoe ik mij voel hangt sterk vast aan bijvoorbeeld de mensen met wie ik optrek. Voel
ik mij verdrietig, ga ik mij anders gedragen. Het gaat om een verandering naar hoe ik
naar iets kijk, een attitude. Er moet een verandering op dat soort vlak zijn.
De beïnvloeding gebeurt beroepsmatig plaats.
We spreken pas van agogie als degene die de verandering probeert e bewerkstellen
dit nadrukkelijk doet op de grond van het beroep dat hij uitoefent. Bv een
psycholoog. Het maakt niet uit of er geld voor gevraagd wordt of niet. Je zit in een
afgebakend kader.
De verandering is doelgericht.
De verandering moet doelgericht zijn. We weten op voorhand wat het doel is, waar
we naartoe gaan werken. Met welk doel komen ze naar jouw?
De veranderaar werkt systematisch.
De agoog gaat niet zomaar iets uitproberen, we weten op voorhand of iets werkt of
niet werkt. De agoog maakt een plan voor zijn activiteiten en stemt deze zorgvuldig
op elkaar af.
De beïnvloeding vindt bewust plaats.
De beïnvloeding vindt voor beide partijen open en eerlijk plaats. Het is geen
manipulatie, je moet doorhebben dat je “word veranderd”
De verandering wordt door de betrokkenen gewenst.
Het sluit aan bij het doelgerichte, de reden dat jij als client naar een hulpverlener
bent gestat, ga jij ook als agoog willen bereiken. Het komt langs beide kanten.
De beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan.
Dit gebeurt niet altijd. Soms krijg ja als client advies te horen dat je liever niet krijgt.
De beïnvloeding is niet wederzijds.
Van agoog naar cliënt toe. Dat betekent nog niet dat de beïnvloede persoon geen
invloed uitoefent op de agoog. Deze beïnvloeding is echter een toevallig bijeffect.
Het gaat om (jong)volwassenen
Bij kinderen spreken we van agogiek.
Een mens die zich gezien en begrepen voelt, bloeit open en verandert op bijna magische wijze
- Robert Assagioli
MVC
, 1.3. Cliënt
Degene die anderen helpt veranderen is de agoog.
De medische traditie kent het begrip Patiënt
Roept negatieve associaties op, met een passieve, afhankelijke en
onzelfstandige rol
Bovendien gaat het vaak gepaard met lijden en ongemak.
Cliënt (individu), Cliëntensystemen (meerdere personen) wordt gebruikt om de
zelfstandigheid en gelijkwaardigheid van de betrokkenen te benadrukken.
Deelnemer: als het gaat over cursussen of trainingen.
Bewoner: in instellingen.
Gasten: in opvanghuizen.
Pupillen: in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking.
Doelgroep: wanneer het om grotere groepen mensen gaat.
1.4. Agogische beroepen en (werk)velden
Er zijn in de loop der tijd veel beroepen met een agogisch karakter ontstaan.
Je kan twee soorten beroepen onderscheiden:
1. Beroepen waarin agogisch werk centraal staat
Maatschappelijk werker, mental coach hulpverlener, psychotherapeut,
mediator, voorlichter (preventiewerker),…
2. Beroepen met agogisch aspect
Verpleegkundige, arts, leraar, praktijkbegeleider,…
De meer of minder agogische beroepen vinden we terug in een aantal werkvelden
Werkveld: het geheel van instellingen, mensen, beroepen, organisaties, regels, wetten en
dergelijke die betrekking hebben op hetzelfde doel of dezelfde doelgroep.
Gezondheidszorg, reclassering, maatschappelijk werk, gezondheidsvoorlichting,…
1.5. Psychosociaal veranderen op verschillende niveaus
MVC
