De aard van internationaal recht.............................................................................................3
Wat is internationaal recht.................................................................................................................3
de drie functies van internationaal recht............................................................................................5
1: bevoegdheid volkenrechtelijke subjecten afbakenen.......................................................................................5
2: regelen van co-existentie van internationale rechtssubjecten..........................................................................6
3: regelen van internationale samenwerking tussen internationale rechtssubjecten..........................................7
de vier kenmerken van internationaal recht.......................................................................................8
1: geen centrale wetgever......................................................................................................................................8
2: geen centrale rechter.........................................................................................................................................8
3: geen uitgewerkt stelsel rechtshandhaving en rechtsafdwinging......................................................................9
4: sterk afhankelijk van nationale rechtsorde voor tenuitvoerlegging..................................................................9
uiterst gedifferentieerd recht.................................................................................................................................9
Verdragen- verdragsrecht.....................................................................................................10
Bronnen van Internationaal recht.....................................................................................................10
Definities..........................................................................................................................................10
Stappen van het Verdragsrecht........................................................................................................11
1: Bekendmaking..................................................................................................................................................11
Opstellen verdragstekst (eerste fase)..................................................................................................................11
2: Ondertekening (tweede fase)..........................................................................................................................12
Uitdrukking van wilsuiting....................................................................................................................................12
3: Parlementaire instemming...............................................................................................................................13
Voorbehouden.....................................................................................................................................................13
Nadien: Naleving..................................................................................................................................................14
Toepassing............................................................................................................................................................14
Interpretatie.........................................................................................................................................................15
Gevolgen tegenover derden................................................................................................................................16
Nietigheid.............................................................................................................................................................16
Beëindiging en opschorting..................................................................................................................................17
Andere bronnen van Internationaal recht..............................................................................18
gewoonterecht.................................................................................................................................18
algemene rechtsbeginselen..............................................................................................................19
rechtspraak en rechtsleer.................................................................................................................20
billijkheid..........................................................................................................................................20
eenzijdige rechtshandelingen...........................................................................................................20
Staten...................................................................................................................................................................21
Internationale organisaties..................................................................................................................................21
1
, soft law en informele rechtsvorming................................................................................................21
Soft law.................................................................................................................................................................21
Informele rechtsvorming......................................................................................................................................22
hiërarchie der rechtsnormen............................................................................................................22
Staten...................................................................................................................................23
Constitutieve bestanddelen..............................................................................................................23
1: Grondgebied.....................................................................................................................................................23
2: Bevolking..........................................................................................................................................................24
3: Regering............................................................................................................................................................24
Fundamentele kenmerken van Staten..............................................................................................24
Staatsvorming: totstandkoming van Staten......................................................................................25
Dekolonisatie........................................................................................................................................................25
Zelfbeschikkingsrecht...........................................................................................................................................25
Afscheiding...........................................................................................................................................................26
Dismembratio.......................................................................................................................................................27
Fusie.....................................................................................................................................................................27
Soms; wijziging van bestaand grondgebied.........................................................................................................27
Erkenning van staten........................................................................................................................27
Niet statelijke-actoren...........................................................................................................28
Internationale organisaties...............................................................................................................28
Definitie................................................................................................................................................................28
Rechtspersoonlijkheid..........................................................................................................................................28
Bevoegdheden......................................................................................................................................................29
Lidmaatschap.......................................................................................................................................................29
Organen en besluitvorming..................................................................................................................................31
Alles i.v.m. stem(procedures)..............................................................................................................................32
Individuen........................................................................................................................................32
Internationale strafrechtelijke aansprakelijkheid................................................................................................33
Volkenrechtelijke bescherming van individuen...................................................................................................34
Niet-gouvermentele organisaties.....................................................................................................34
Definitie................................................................................................................................................................34
Volkenrechtelijke status.......................................................................................................................................35
Transnationale (multinationale) ondernemingen.............................................................................35
Jurisdictie over personen en grondgebied..............................................................................36
vooraf...............................................................................................................................................36
Territoriale jurisdictie.......................................................................................................................37
Internationale waterwegen..................................................................................................................................38
Luchtruim.............................................................................................................................................................38
2
, Extraterritoriale jurisdictie................................................................................................................38
Nationaliteit..........................................................................................................................................................38
Criminele jurisdictie..............................................................................................................................................39
Diplomatieke betrekkingen en immuniteiten...................................................................................40
Immuniteiten........................................................................................................................................................40
Diplomatieke en consulaire betrekkingen...........................................................................................................43
Geschillen in het Internationaal recht....................................................................................45
Staatsaansprakelijkheid....................................................................................................................45
Algemeen + bronnen............................................................................................................................................45
Wanneer begaat een Staat een onrechtmatige daad..........................................................................................46
Gevolgen van Staatsaansprakelijkheid.................................................................................................................47
Diplomatieke bescherming..................................................................................................................................49
Methode van vreedzame geschillenbeslechting...............................................................................49
Diplomatieke middelen....................................................................................................................50
Onderhandelingen................................................................................................................................................50
Feitenonderzoek..................................................................................................................................................51
Goede diensten....................................................................................................................................................51
Bemiddeling..........................................................................................................................................................51
Conciliatie (verzoening)........................................................................................................................................52
Jurisdictionele middelen...................................................................................................................52
Arbitrage...............................................................................................................................................................52
Rechtspraak: permanent rechterlijk orgaan........................................................................................................53
Internationale organisaties...............................................................................................................54
(Samenvatting van alle HC’s en nota’s)
DE AARD VAN INTERNATIONAAL RECHT
WAT IS INTERNATIONAAL RECHT
3
, Verdrag van Rome = oprichting van Int. Strafhof
Daarvoor enkel tijdelijke internationale strafhoven (Rwanda Tribunaal,
Joegoslavië tribunaal, etc.)
Opgericht door VN-veiligheidsraad om internationale misdadigers te vervolgen
Nu: Int. Strafhof in Den Haag
Rechtspersonen = over bedrijven en ondernemingen recht erkend hun
rechtspersoonlijkheid
In de regel: niet onder vizier van internationaal recht, maar bij schending kunnen zij
geviseerd worden
Maar: centrale actoren blijven Staten
• Lid VN
• Geschil/situatie onder aandacht brengen van
Veiligheidsraad of AV (art. 35 VN-Handvest)
• Partij voor Internationaal Gerechtshof (art. 34, lid 1,
Statuut IGH)
• Internationale organisaties
Soevereiniteit: wie is de baas? Wie heeft de hoogste macht over een stuk grond?
- Als buitenlandse Staat onverwacht iets doet in een andere staat =
grote schending Int. Recht
- Beginsel van soevereine Staten: geen enkel gezag staat boven een
andere Staat zijn gezag
- Staten zijn dragers van allerlei int. rechten en plichten
4