Jeugdrecht
Deel 1: inleiding
1. Jeugdrecht: een vlag die meerdere
ladingen kan dekken
1.1. Algemeen jeugdrecht
- Algemeen jeugdrecht:
o = jeugdrecht in ruime zin
o Alle regels die bedoeld zijn om het welzijn en de ontplooiing
van álle minderjarigen te bevorderen en te waarborgen
1.2. Bijzonder jeugdrecht
- Bijzonder jeugdrecht:
o = jeugdrecht in enge/strikte zin
o Enkel die regels die bedoeld zijn voor deze groepen jongeren:
1. Minderjarigen in moeilijkheden:
Minderjarigen wiens welzijn of ontplooiing
onvoldoende gewaarborgd worden door het
gezinsmilieu en de algemene maatschappelijke
voorzieningen
Vroeger: POS (problematische opvoedingssituaties)
Nu: VOS (verontrustende situatie)
Jeugdhulprecht = het geheel van regels m.b.t.
deze jongeren
o Voorziet ook specifieke regels voor een
bijzondere groep van minderjarigen in
moeilijkheden: geesteszieke minderjarigen
2. Delinquente minderjarigen:
Minderjarigen die een jeugddelict hebben
gepleegd
o Vroeger: MOF (misdrijf omschreven feit)
o Nu: jeugddelict
Jeugddelinquentierecht = het geheel van regels
m.b.t. delinquente minderjarigen
1
,- Bijzonder jeugdrecht kan ook anders worden ingedeeld
onderscheid tss buitengerechtelijke en gerechtelijke jeugdhulp
o Buitengerechtelijke jeugdhulp:
= de hulpverlening die op vrijwillige basis wordt
toegestaan door niet-gerechtelijke organen
o Gerechtelijke jeugdhulp:
= de maatregelen die gedwongen worden opgelegd door
een gerechtelijk orgaan (de jeugdrechtbank)
- PAS OP!:
o Buitengerechtelijke jeugdhulp is niet alleen bedoeld voor
jongeren in een moeilijke situatie
Ook delinquente minderjarigen hebben recht op
buitengerechtelijke jeugdhulp
o Gerechtelijke interventies zijn niet alleen bedoeld voor
delinquente minderjarigen
Jeugdrechter kan ook verplichte maatregelen opleggen
aan jongeren die:
Zich in een VOS bevinden
Geestesziek zijn
Ook al hebben zij geen delinquent gedrag
gesteld
2. Wie is bevoegd voor het jeugdrecht?
2.1. Het principe
- Bijzonder jeugdrecht = persoonsgebonden
o persoonsgebonden aangelegenheden worden geregeld door
de gemeenschappen
2.2. De uitzonderingen
- 5 aspecten waarvoor de federale overheid bevoegd is:
o 1. De burgerrechtelijke regels m.b.t. het statuut vd minderjarigen
en vd familie, zoals die zijn vastgesteld door het B.W. en de wetten
tot aanvulling ervan.
o 2. De strafrechtelijke regels waarbij gedragingen die inbreuk plegen
op de jeugdbescherming, als misdrijf worden omschreven en waarbij
op die inbreuken straffen worden gesteld, met inbegrip vd
bepalingen die betrekking hebben op de vervolgingen.
o 3. De organisatie vd jeugdrechten, hun territoriale bevoegdheid en
de rechtspleging voor die gerechten
2
, o 4. De uitvoering vd straffen uitgesproken ten aanzien van
minderjarigen die een als misdrijf omschreven feit hebben gepleegd
die uit handen gegeven zijn, behalve voor het beheer van centra die
bestemd zijn voor de opvang van deze jongeren tot de leeftijd van
23 jaar.
PAS OP!: bevoegdheid voor minderjarige delinquenten:
Die NIET uit handen zijn gegeven:
gemeenschappen (= principe)
Die WEL uit handen zijn gegeven: federale
overheid (= uitzondering)
o MAAR: uitzondering op uitzondering:
Beheer van centra die bestemd zijn
voor de opvang van uit handen
gegeven jongeren tot de leeftijd van
23 jaar: gemeenschappen
DUS:
o Niet uit handen: gemeenschappen
o Wel uit handen: federale overheid
o Opvangcentrum (> 23 jaar):
gemeenschappen
o 5. De ontzetting vh ouderlijk gezag en het toezicht op de
gezinsbijslag of andere sociale uitkeringen.
3. Bronnen van bijzonder jeugdrecht
- 1. Decreet betreffende de integrale jeugdhulp
o = basisbron voor het jeugdhulprecht
- 2. Decreet betreffende het jeugddelinquentierecht
o = basisbron voor het jeugddelinquentierecht
- 3. Decreet rechtspositie minderjarigen
4. De actoren in het bijzonder
jeugdrecht
Zie schema
4.1. De hoofdrolspeler: de minderjarige
- 2 soorten minderjarigen:
o Minderjarigen in moeilijkheden:
Minderjarigen waarvan het welzijn of de ontwikkeling in
gevaar is
Vaak gaat het om een verontrustende situatie (VOS)
3
, o Minderjarige delinquenten:
Minderjarigen die een jeugddelict hebben gepleegd
Dit zijn gedragingen die strafbaar zijn volgens de
strafwet
4
Deel 1: inleiding
1. Jeugdrecht: een vlag die meerdere
ladingen kan dekken
1.1. Algemeen jeugdrecht
- Algemeen jeugdrecht:
o = jeugdrecht in ruime zin
o Alle regels die bedoeld zijn om het welzijn en de ontplooiing
van álle minderjarigen te bevorderen en te waarborgen
1.2. Bijzonder jeugdrecht
- Bijzonder jeugdrecht:
o = jeugdrecht in enge/strikte zin
o Enkel die regels die bedoeld zijn voor deze groepen jongeren:
1. Minderjarigen in moeilijkheden:
Minderjarigen wiens welzijn of ontplooiing
onvoldoende gewaarborgd worden door het
gezinsmilieu en de algemene maatschappelijke
voorzieningen
Vroeger: POS (problematische opvoedingssituaties)
Nu: VOS (verontrustende situatie)
Jeugdhulprecht = het geheel van regels m.b.t.
deze jongeren
o Voorziet ook specifieke regels voor een
bijzondere groep van minderjarigen in
moeilijkheden: geesteszieke minderjarigen
2. Delinquente minderjarigen:
Minderjarigen die een jeugddelict hebben
gepleegd
o Vroeger: MOF (misdrijf omschreven feit)
o Nu: jeugddelict
Jeugddelinquentierecht = het geheel van regels
m.b.t. delinquente minderjarigen
1
,- Bijzonder jeugdrecht kan ook anders worden ingedeeld
onderscheid tss buitengerechtelijke en gerechtelijke jeugdhulp
o Buitengerechtelijke jeugdhulp:
= de hulpverlening die op vrijwillige basis wordt
toegestaan door niet-gerechtelijke organen
o Gerechtelijke jeugdhulp:
= de maatregelen die gedwongen worden opgelegd door
een gerechtelijk orgaan (de jeugdrechtbank)
- PAS OP!:
o Buitengerechtelijke jeugdhulp is niet alleen bedoeld voor
jongeren in een moeilijke situatie
Ook delinquente minderjarigen hebben recht op
buitengerechtelijke jeugdhulp
o Gerechtelijke interventies zijn niet alleen bedoeld voor
delinquente minderjarigen
Jeugdrechter kan ook verplichte maatregelen opleggen
aan jongeren die:
Zich in een VOS bevinden
Geestesziek zijn
Ook al hebben zij geen delinquent gedrag
gesteld
2. Wie is bevoegd voor het jeugdrecht?
2.1. Het principe
- Bijzonder jeugdrecht = persoonsgebonden
o persoonsgebonden aangelegenheden worden geregeld door
de gemeenschappen
2.2. De uitzonderingen
- 5 aspecten waarvoor de federale overheid bevoegd is:
o 1. De burgerrechtelijke regels m.b.t. het statuut vd minderjarigen
en vd familie, zoals die zijn vastgesteld door het B.W. en de wetten
tot aanvulling ervan.
o 2. De strafrechtelijke regels waarbij gedragingen die inbreuk plegen
op de jeugdbescherming, als misdrijf worden omschreven en waarbij
op die inbreuken straffen worden gesteld, met inbegrip vd
bepalingen die betrekking hebben op de vervolgingen.
o 3. De organisatie vd jeugdrechten, hun territoriale bevoegdheid en
de rechtspleging voor die gerechten
2
, o 4. De uitvoering vd straffen uitgesproken ten aanzien van
minderjarigen die een als misdrijf omschreven feit hebben gepleegd
die uit handen gegeven zijn, behalve voor het beheer van centra die
bestemd zijn voor de opvang van deze jongeren tot de leeftijd van
23 jaar.
PAS OP!: bevoegdheid voor minderjarige delinquenten:
Die NIET uit handen zijn gegeven:
gemeenschappen (= principe)
Die WEL uit handen zijn gegeven: federale
overheid (= uitzondering)
o MAAR: uitzondering op uitzondering:
Beheer van centra die bestemd zijn
voor de opvang van uit handen
gegeven jongeren tot de leeftijd van
23 jaar: gemeenschappen
DUS:
o Niet uit handen: gemeenschappen
o Wel uit handen: federale overheid
o Opvangcentrum (> 23 jaar):
gemeenschappen
o 5. De ontzetting vh ouderlijk gezag en het toezicht op de
gezinsbijslag of andere sociale uitkeringen.
3. Bronnen van bijzonder jeugdrecht
- 1. Decreet betreffende de integrale jeugdhulp
o = basisbron voor het jeugdhulprecht
- 2. Decreet betreffende het jeugddelinquentierecht
o = basisbron voor het jeugddelinquentierecht
- 3. Decreet rechtspositie minderjarigen
4. De actoren in het bijzonder
jeugdrecht
Zie schema
4.1. De hoofdrolspeler: de minderjarige
- 2 soorten minderjarigen:
o Minderjarigen in moeilijkheden:
Minderjarigen waarvan het welzijn of de ontwikkeling in
gevaar is
Vaak gaat het om een verontrustende situatie (VOS)
3
, o Minderjarige delinquenten:
Minderjarigen die een jeugddelict hebben gepleegd
Dit zijn gedragingen die strafbaar zijn volgens de
strafwet
4
